Φόρμα αναζήτησης

Δεν ξεχνώ

Έλα να καθίσουμε μαζί κάτω από τη σκιά αυτού του πλατανιού. Να καθίσουμε στο χώμα. Να ακουμπήσουμε την πλάτη μας στο τεράστιο πλατάνι. Μόνο δύο ήχοι να ακούγονται στον αέρα. Το κελάρυσμα του νερού. Και το τιτίβισμα των πουλιών. Ούτε τραπέζι στη νεκρή ζώνη, ούτε ουρανοξύστης στη Νέα Υόρκη είναι το μέρος αυτό. Εσύ είσαι Κύπριος. Και εγώ είμαι Κύπριος. Έλα να δώσουμε μια μαχαιριά στην επίσημη Ιστορία. Να φάμε τις ελιές που βρίσκονται στο τραπεζομάντηλο που απλώσαμε στο χώμα. Με σταφύλι και κρασί. Βάλε στο ποτήρι μας ένα πικρό κρασί «Δεν Ξεχνώ». Και πες μου. Τι δεν ξεχνάς.

Άλλωστε εγώ δεν σου είπα ποτέ να ξεχάσεις. Ούτως ή άλλως δεν θα ωφελήσει έστω και αν σου το πω. Αλλά δεν το λέω. Εκείνοι που σου λένε να ξεχάσεις δεν ξέρουν τι είναι η ανθρώπινη μνήμη. Ούτε εσύ μπορείς να κυριαρχήσεις πάνω σε αυτήν τη μνήμη ούτε εκείνοι. Ούτε εσύ πάσχεις από Αλτσχάιμερ, ούτε εγώ. Κοίτα πόσα πράγματα υπάρχουν που δεν ξέχασα εγώ. Έστω και αν θέλω να τα ξεριζώσω και να τα πετάξω από τη μνήμη μου, δεν μπορώ να το κάνω. Τι μπορεί να ξεχάσει μια γυναίκα που βγήκε ζωντανή από το Άουσβιτς, για παράδειγμα; Ένας άνδρας που έμεινε ζωντανός στη Χιροσίμα το 1945. Ένα παιδί που σώθηκε ως εκ θαύματος την τελευταία στιγμή από τη σφαγή με ππάλες στη Ρουάντα το 1994. Ένα νεαρό κορίτσι που παρακολουθούσε από τη χαραμάδα της πόρτας με φόβο το έγκλημα στη Σρεμπρένιτσα το 1995. Και ένας νέος που είδε πώς σφαγιάστηκε ο πατέρας του στη Συρία. Τι μπορούν να ξεχάσουν;

Πες μου. Τι δεν ξεχνάς; Τους στρατιώτες που αποβιβάστηκαν ένα πρωί στις ακτές του Καραβά; Ήταν μια ήσυχη και ήρεμη μέρα στο χωριό, έτσι δεν είναι; Ύστερα έσβησαν όλα τα φώτα, εξαφανίστηκε όλο το φέγγος. Είτε σε έπιασαν αιχμάλωτο, είτε σε σκότωσαν. Δεν μπορείς να το ξεχάσεις αυτό. Δεν μπορείς να το ξεχάσεις ποτέ. Μήπως είναι κάτι που ξεχνιέται; Σε έβαλαν στη σειρά. Σε έγδυσαν και σε άφησαν με τα εσώρουχα. Σε φόρτωσαν στα καράβια σαν ένα αντικείμενο και σε μετέφεραν σε άλλη χώρα. Σε απέκοψαν από την κατεχόμενη χώρα σου. Δεν μπορώ καν να φανταστώ τι πράγματα περνούσαν από το μυαλό σου καθώς ηχούσε στα αφτιά σου το πιο θλιβερό τραγούδι του κόσμου σ’ αυτά τα καράβια στη Μεσόγειο εκείνη την καλοκαιρινή μέρα. Δεν θυμάσαι να είχες κάνει πιο θλιβερό ταξίδι στη ζωή σου από αυτό. Δεν μπορείς να το ξεχάσεις και αυτό. Δεν μπορείς να ξεχάσεις. Όσο και αν υποστηρίζεις την ειρήνη, όσο και αν είσαι γεμάτος με αγάπη για τον άνθρωπο, δεν μπορείς να ξεχάσεις.
Εκείνοι ήταν αιχμάλωτοι. Γονατίστε, τους είπαν. Γονάτισαν. Έβαλαν τα χέρια πάνω από το κεφάλι τους. Ήταν στη δική τους πατρίδα. Όμως εκείνοι που τους έπιασαν αιχμάλωτους ήταν στρατιώτες που ήρθαν από μιαν άλλη χώρα. Έδωσαν και τσιγάρο σε αυτούς που έβαλαν να γονατίσουν. Και του άναψαν το τσιγάρο. Ήταν η τελευταία τους πνοή, το τελευταίο τσιγάρο. Ύστερα τέλειωσαν όλα. Μετά από χρόνια ψάξαμε και βρήκαμε τα οστά τους. Δεν μπορείς να το ξεχάσεις και αυτό. Δεν μπορείς να ξεχάσεις. Έστω και αν το θέλεις, δεν μπορείς να ξεχάσεις.

Δεν μπορείς να ξεχάσεις το χωριό σου, στο οποίο άφησες τα πάντα και έφυγες για να σώσεις τη ζωή σου. Δεν μπορείς να ξεχάσεις αυτά που σου διηγήθηκε το νεαρό κορίτσι, το οποίο το βίασαν μπροστά στα μάτια του πατέρα του. Δεν μπορείς να ξεχάσεις τους στρατιώτες που έκοβαν τα αφτιά όσων σκότωναν. Δεν μπορείς να ξεχάσεις το Βαρώσι. Δεν μπορείς να ξεχάσεις την Καρπασία. Δεν μπορείς να ξεχάσεις τη Μόρφου. Δεν μπορείς να ξεχάσεις την Κερύνεια.

Πες μου εσύ, να σου πω και εγώ. Να έρθει και ο Σουάτ Καφαντάρ, ο μοναδικός που επέζησε στην Τόχνη. Να έρθει κοντά μας και ο Σαφάκ Νιχάτ, που βρήκε τον λάκκο του εγκλήματος στη Μαράθα. Νά πάρε ένα «Δεν Ξεχνώ» και από εμένα. Πώς ξεχνιούνται αυτά, πώς; Αυτά είναι αναμνήσεις που θα με κυνηγούν μέχρι τον τάφο, μαζί με αυτά που δεν μπορείς να ξεχάσεις εσύ. Να έρθει και ο Πέτρος Σουππουρής. Να μας διηγηθεί και αυτός όσα έζησε στο Παλαίκυθρο. Εκείνο το τρομερό έγκλημα. Τόχνη. Μαράθα. Παλαίκυθρο. Άσσια. Και εσύ δεν μπορείς να ξεχάσεις. Και εγώ δεν μπορώ να ξεχάσω.

Έλα να καθίσουμε κάτω από τη σκιά αυτού του πλατανιού στο βουνό. Να ακουμπήσουμε την πλάτη μας στο πλατάνι. Να πενθούμε μέχρι τον τάφο για την πατρίδα μας που χάσαμε και τους τόσους ανθρώπους μας που χύθηκε το αίμα τους. Κι όπως τους θυμόμαστε να καταλάβουμε την αξία της ειρήνης. Να στείλουμε χαιρετίσματα στους Σολωμού και Ισαάκ. Μόνο εσύ δεν ξεχνάς αγαπητέ μου φίλε; Μόνο εσύ; Και εγώ δεν ξεχνώ. Δεν ξεχνώ και τους Τούρκους που τους σκότωσαν Τούρκοι και τους Έλληνες που τους σκότωσαν Έλληνες. Το να λέει κανείς «Δεν Ξεχνώ» για εμένα φέρνει στο μυαλό μόνο την ειρήνη, όχι την εκδίκηση και το μίσος. Την απελευθέρωση. Το να λέει κανείς «Δεν ξεχνώ» φέρνει στο μυαλό την τιμωρία των δολοφόνων που μένουν ατιμώρητοι ακόμα. Δεν είναι έτσι και για εσένα; Μπορούμε να φτάσουμε σε εκείνο το ωραίο λιμάνι μόνο αντικρύζοντας την Ιστορία μας. Με το κελάρυσμα του νερού δίπλα μας. Και το τιτίβισμα των πουλιών στα κλαδιά. Να ορκιστούμε κάτω από αυτό το πλατάνι. Ποτέ ξανά. Υποσχόμαστε. Εγώ δεν ξεχνώ. Και εσύ μην ξεχνάς!