Φόρμα αναζήτησης

Δεν αυξήθηκαν οι ηλίθιοι. Κατάληψη κάνουν…

«Σκέψου πόσο ηλίθιος είναι ο μέσος άνθρωπος. Και τώρα, συνειδητοποίησε ότι οι μισοί άνθρωποι είναι πιο ηλίθιοι από αυτόν».

Όχι. Δεν ζούμε κάτι -τρομερά- διαφορετικό σήμερα από εκείνο που ζούσε ο μεγάλος Τζορτζ Κάρλιν, όταν είχε πει το πιο πάνω. Έντεκα χρόνια μετά το θάνατό του, η μόνη μεγάλη διαφορά εντοπίζεται στην πρόσβαση των ηλιθίων στον δημόσιο διάλογο και κυρίως στην έκταση που καταλαμβάνουν σ’ αυτόν. Όπως και στην προσοχή μας.

Αυτή είναι η λέξη κλειδί, νομίζω. Προσοχή. Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία δεν έχουμε ακόμα συνειδητοποιήσει ότι στην ουσία κοιτάζουμε πια σε ένα σημείο, μία γωνία η οποία περνά μέσα από τον σύγχρονο τρόπο επικοινωνίας. Και σε αυτόν τον σύγχρονο τρόπο η βλακεία έχει ακόμη τη δυνατότητα να περνά πρώτον, χωρίς επεξεργασία και δεύτερον, χωρίς καμία συστολή.

Αυτό αναπόφευκτα οδηγεί στη συγκέντρωση απείρως περισσότερων ηλιθίων στο οπτικό μας πεδίο και στην αντίληψη κάθε στιγμή. Αφού, πλέον, και μέχρι η εποχή να βρει το τρόπο να το ελέγξει ώστε να μην την οδηγήσει σε νέες περιπέτειες -εάν τα καταφέρει, διότι η Ιστορία μας κοιτάζει, μάλλον, με αμφιβολία έως και απόγνωση- μέχρι λοιπόν η εποχή μας να κάνει τον απαιτούμενο αριθμό ανθρώπων να αντιληφθούν ότι αυτό που συμβαίνει (και συνέβη και σε προηγούμενες εποχές με άλλους τρόπους) είναι επικίνδυνο και δεν είναι… πλουραλισμός, η βλακεία θα κυριαρχεί.

Η φράση του Κάρλιν θα εκληφθεί από πολλούς που θα διαβάσουν αυτό το κείμενο ως προσβολή. Αυτό είναι το μόνο βέβαιο. Πολλοί από αυτούς, όμως, θα ενοχληθούν διότι είναι ακριβώς αυτός ο μέσος άνθρωπος στον οποίο ο Κάρλιν αναφερόταν. Εκείνοι δε που θα ενοχληθούν πολύ, είναι εκείνοι τους οποίους περιγράφει η κατάληξη. Το: «…ότι οι μισοί άνθρωποι είναι πιο ηλίθιοι από αυτόν».

Προσωπικά δεν έχω καταλήξει ως προς το πού ανήκουν οι πολιτικώς ορθοί, αυτή η πολιτισμική επιδημία των ημερών μας παγκοσμίως, η οποία -διόλου παράξενο- γιγαντώθηκε στην εποχή των social media κι αυτή.

Αυτοί, που συνήθως όταν κάποιος θέτει τέτοια πράγματα, αντί να κοιτάξουν γύρω τους, θα σχολιάσουν πλειστάκις, χωρίς να διαβάσουν καν παρακάτω. Θα πουν ότι δεν είναι σωστό να τα λέει κανείς αυτά, είναι κυνισμός, θα ρωτήσουν ποιος νομίζεις ότι είσαι και διάφορα άλλα. Ακόμη κι αν δεν νομίζεις ότι είσαι κάποιος, απλώς λες μια σκέψη σου.

Εάν δε, απευθύνουν το ερώτημα σε έναν άνθρωπο όπως εμένα, πολύ ευάλωτο στις διαθέσεις του, με πετύχουν σε κακή μέρα και απαντήσω με ένα από τα τρία αγαπημένα μου «λάμνε… » θα ξεσαλώσουν σε θλιβερά ρεσιτάλ αυτοεπιβεβαίωσης και κηρύγματα για το πόσο αγενής είμαι, λ.χ., χωρίς να αντιλαμβάνονται -αναλόγως του βαθμού της ανοησίας τους πάντοτε- ότι απλά έτσι γουστάρω.

Όπως γουστάρω και να τους νευριάζω.

Ε, ναι. Το εάν είμαι ευγενικός ή όχι την όποια στιγμή ή και γενικότερα, εγώ ή ο οποιοσδήποτε, δεν αφορά κανέναν. Κανέναν, εκτός της ρήσης του Κάρλιν, εννοείται. Εδώ είναι ακριβώς τα σύνορα της βλακείας. Ο… Εκτός θα προσέξει το επιχείρημα και ως τέτοιος, είτε σωστό είναι είτε λανθασμένο, θα στο αντικρούσει με ένα άλλο. Αν γουστάρει. Ή και θα σε αγνοήσει.

Διότι το σωστό και το λάθος είναι υποκειμενικό, έτσι;

Επίσης, ο Εκτός πάντα, θα ξέρει ότι το επιχείρημά σου μπορεί να είναι σωστό αλλά, επειδή ακριβώς αναπτύσσει το δικό του, αναλόγως διαλεκτικής διάθεσης και ικανότητάς του, θα αποδεχθεί ένα μέρος του και το άλλο θα το βάλει στην άκρη, κάνοντας χώρο για το δικό του αντεπιχείρημα. Ο Εκτός δεν χρειάζεται να είναι ευγενικός όμως. Ούτε διαλεκτικός.

Καλό είναι το τελευταίο, αλλά δεν είναι απαραίτητα κριτήριο για το εάν είναι ή όχι κάποιος εντός της περιγραφής του Κάρλιν.

Κι αυτό διότι ξέρει πως το άτομο στο οποίο απευθύνεται ή τα συγκεκριμένα άτομα σε ένα κοινό, έχουν πλήρη συναίσθηση της τακτικής της ανατροπής, εάν το πετύχει και στο βαθμό που θα το επιτρέψουν, των δικών τους επιχειρημάτων. Πολλοί ή και όλοι συχνά, είναι πολύ πιο έξυπνοι από τον Εκτός.

Συχνότατα δε, του δείχνουν ότι συμφωνούν για να τον εκνευρίσουν, διότι και εκείνος αντιλαμβάνεται ότι δεν συμφωνούν αλλά το κάνουν επίτηδες. Δείχνοντάς του ότι φυλάνε την κίνησή τους για παρακάτω, αφήνοντάς τον να αποκαλύψει κι άλλα δικά του.

Άλλωστε, στην επικοινωνία των μη ηλίθιων ανθρώπων, υπάρχει πάντα ένα περιθώριο ανοχής. Ξέρεις ότι λέω πως αυτό που λες δεν στέκει πλήρως ή απόλυτα, άλλωστε εάν έστεκε στην αντίληψή μου δεν θα το συζητούσα, όπως και εσύ ξέρεις πως πολλά από αυτά που λέω δεν στέκουν, διότι τα πάντα είναι υποκειμενικά και αναλόγως μυαλού, δυνατοτήτων, πληροφοριών και εξελίξεων μπορούν να ανατραπούν. Για αυτό συζητάμε.

Σε ακούω, με ακούς, παραδέχομαι κάποια, κρατάω πολλά άλλα, αυτό γίνεται ξανά και ξανά και, όταν τελειώσουμε, σκέφτομαι αυτά που κράτησα. Συχνά διαγράφω μετά πολλά από τα δικά μου, αλλά επειδή δεν είσαι βλάκας ξέρεις πως δεν χρειάζεται να σου απαριθμήσω πού είχες δίκαιο, δεν το έχεις ανάγκη. Και εσύ κάνεις το ίδιο.

Οι εντός της ρήσης του Κάρλιν, εάν ανήκουν στο «οι μισοί άνθρωποι είναι πιο ηλίθιοι» από τον ήδη ηλίθιο μέσο άνθρωπο θα εκραγούν, απλώς.

Εάν η κατάστασή τους είναι ελαφρώς καλύτερη -συζητήσιμο το εάν είναι όντως καλύτερο αυτό βέβαιο- και ανήκουν απλώς στο μέσο είδος θα απαντήσουν με ηθικολογίες και επί προσωπικού. Μέχρι εκεί μπορούν. Το γεγονός, λοιπόν, ότι υπάρχει τόση πολλή βλακεία και χυδαιότητα στον δημόσιο διάλογο, σήμερα, δεν δείχνει ότι ο άνθρωπος έχει αλλάξει τόσο.

Ναι, είναι γεγονός αναντίλεκτο ότι η βλακεία σε τέτοιες ποσότητες -και σε συνδυασμό με την αμάθεια και την αποστροφή στη γνώση ως χαριτωμενιά ή ακόμα και τιμή και περηφάνια αντί για ντροπή για αυτόν που μπορεί να μάθει, θα έπρεπε να είχε μάθει αλλά δεν μαθαίνει, νιώθοντας όμορφα ανάμεσά σε τόσους άλλους, ενίοτε μπροστά και σε όλους ή στον τηλεοπτικό φακό- είναι αναντίλεκτο γεγονός, λοιπόν, ότι η βλακεία πολλαπλασιάζεται στα όσα βλέπουμε γύρω μας.’

Διότι γίνεται τάση εποχής. Εκεί είναι και ο κίνδυνος. Για αυτό και όλα έχουν βαφτιστεί διάλογος, πλουραλισμός και πολλά άλλα στις μέρες μας. Όμως, δεν μπορείς και δεν πρέπει να συζητάς με κάποιον που αναπτύσσει ένα επιχείρημα χωρίς λ.χ. να έχει διαβάσει καν τι έγραψες, χωρίς να σε ακούει.

Και δεν πρέπει να συζητάς ποτέ με έναν ηλίθιο. Διότι στην καλύτερη των περιπτώσεων η μισή -και στη χειρότερη ολόκληρη- η συζήτηση, ας την πούμε έτσι χάριν… συζητήσεως, θα κατέβει και θα χαθεί στο δικό του επίπεδο. Και στη δική του βλακεία.

Εκεί πεθαίνουν οι περισσότερες συζητήσεις σήμερα και η έννοια της συζήτησης. Αυτό γίνεται μέσα από το οπτικό πεδίο που λέγαμε και για αυτό ακόμα και ηλίθιοι άνθρωποι, με την κλινική πια έννοια, δεν θεωρούνται τέτοιοι και φτάνουν να κυβερνούν χώρες με πυρηνικά όπλα.

Απευθυνόμενοι σε ένα επίπεδο αντίληψης, που η εκτός της ρήσης του Κάρλιν ανθρωπότητα βλακωδώς -έχει κι αυτή τη δόση της, είναι ανθρώπινο- νόμισε ότι είχε επιτέλους ελέγξει αποτελεσματικά με τον πολιτισμό του σήμερα. Ή του χθες, αν είστε απαισιόδοξοι.

«Σκέψου πόσο ηλίθιος είναι ο μέσος άνθρωπος. Και τώρα, συνειδητοποίησε ότι οι μισοί άνθρωποι είναι πιο ηλίθιοι από αυτόν». Είναι απλό.