Φόρμα αναζήτησης

Χτίσε κι εσύ έναν πύργο όπου θέλεις. Μπορείς!

Πριν 18 μήνες μια φωτογραφία που κοινοποίησε η κίνηση Save Akamas, μιας υπό ανέγερση κατασκευής πάνω ακριβώς από τις θαλασσινές σπηλιές Πέγειας, προκάλεσε τεράστια αντίδραση, ανοίγοντας και τη συζήτηση για το τι ανάπτυξη θέλουμε. Στην πορεία αποδείχθηκε ότι το έργο είχε γίνει αφού προηγήθηκε μυστική αλλαγή ζωνών, χωρίς τη διενέργεια στρατηγικής μελέτης για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, κατά παράβαση του περιβαλλοντικού κεκτημένου της ΕΕ και της ίδιας της νομοθεσίας του κράτους. Παρά τις υποσχέσεις που δόθηκαν από το αρμόδιο υπουργείο για πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης, το έργο, όχι μόνο ολοκληρώθηκε, αλλά υλοποιήθηκε άλλο ένα, ακόμα μεγαλύτερο, στην ίδια περιοχή.

Εκείνη η περίπτωση θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως σημαδιακή. Ήταν η πρώτη φορά που υπήρξε τέτοια μαζική αντίδραση για ένα περιβαλλοντικό θέμα. Αντί να λειτουργήσει ως αφύπνιση, όμως, να επαναπροσδιορίσει τα όρια και τις διαδικασίες, λειτούργησε στην ουσία ως οδηγός για την «ανάπτυξη» έκτοτε. Στη Λεμεσό, με τον έναν πύργο να ξεπηδά μετά τον άλλο, χωρίς κανένα σχεδιασμό. Στη Λάρα, την οποία σήμερα τοπικοί φορείς και βουλευτές ετοιμάζονται να εποικίσουν. Στο Λατσί, όπου φτάσαμε στο σημείο επιχειρηματίες να παρανομούν (υπερβαίνοντας κατά 2+ φορές τον συντελεστή δόμησης που εγκρίθηκε) και βουλευτές να σπεύδουν να βρουν τη συμβιβαστική λύση για να νομιμοποιήσουν την παρανομία. Η ακολουθούμενη πολιτική έδωσε περιεχόμενο στον όρο ασυδοσία. Στο όνομα της ανάπτυξης νομιμοποιήθηκε η αυθαιρεσία.

Η αυθαιρεσία αυτή μεταφέρεται σήμερα και στις περιοχές ειδικού χαρακτήρα (ΠΕΧ) στο κέντρο της Λευκωσίας με την υπό εξέλιξη διαδικασία πολεοδομικής αδειοδότησης ενός πύργου 8-10 ορόφων στην οδό Κινύρα, εντός της περιοχής Λήδρα Πάλας. Σύμφωνα με το σχέδιο περιοχής και το τοπικό σχέδιο, «στο ιστορικό κέντρο και στις ΠΕΧ, ο πολεοδομικός και αρχιτεκτονικός ιστός, ο χαρακτήρας των δραστηριοτήτων, καθώς και τα μεμονωμένα κτήρια, θεωρούνται όλα μαζί σημαντικό μέρος του χαρακτήρα της περιοχής που πρέπει να προστατευτεί». Οποιαδήποτε ανάπτυξη, σημειώνεται, θα πρέπει να γίνεται «με τρόπο που να ενισχύει τον χαρακτήρα, την κλίμακα και τη μορφολογία που επικρατεί στην περιοχή». Ενώ, όσον αφορά την αρχιτεκτονική τονίζεται ότι τα κτήρια «θα πρέπει να σχεδιάζονται με στόχο την αρμονία με το υφιστάμενο πλαίσιο….». Η φωτογραφία είναι ενδεικτική και απαντά στο κατά πόσο το κτήριο συνάδει με τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα της περιοχής ή εναρμονίζεται (ως προς τον όγκο και τη μορφή του) με το υφιστάμενο πλαίσιο.

Το ερώτημα λοιπόν είναι πώς ένα τέτοιου μεγέθους έργο το οποίο υπερβαίνει κατά τέσσερις φορές το ύψος των εκεί υφιστάμενων κτηρίων, ανατρέπει βασικές πολιτικές του σχεδίου ανάπτυξης και δύναται να δημιουργήσει μη ανατρέψιμες επιπτώσεις στον ιστορικό χαρακτήρα της περιοχής (σύμφωνα με την Πολεοδομία), οδηγείται στο δημοτικό συμβούλιο προς συζήτηση την Πέμπτη, έχοντας μάλιστα λάβει κατ’ αρχήν θετική άποψη για αδειοδότηση από τις τεχνικές υπηρεσίες; Ενάντια στις θέσεις του ΕΤΕΚ, φορέων για την προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς, των φίλων Λευκωσίας και της Πολεοδομίας;

Στο τοπικό σχέδιο προβλέπεται βασικός συντελεστής δόμησης 2,00, κάλυψη 60% (δεδομένα 3 ορόφους δηλ. -200/60), και ύψος μέχρι 8 ορόφους. Πάνω στο τελευταίο βασίστηκαν κάποιοι, ώστε εντέχνως να εμπεδωθεί η θέση ότι δεδομένα ο επιχειρηματίας δικαιούται 8 ορόφους (και συζητάμε ή απορρίπτουμε τους 10). Συσσωρεύοντας πρόσθετο συντελεστή διαφόρων οριζόντιων κινήτρων, εκμεταλλευόμενοι και τη διακριτική ευχέρεια που δίδει ο νόμος σε κάποιες περιπτώσεις, που όμως στη συγκεκριμένη περίπτωση ο επιχειρηματίας δεν δικαιούται. Αφού το συγκεκριμένο έργο δεν εμπίπτει σε καμιά κατηγορία για χορήγηση κινήτρων. Η αύξηση του συντελεστή δόμησης κατά 50% αφορά στις εμπορικές ζώνες του σχεδίου περιοχής και δεν νοείται για μια αποκλειστικά οικιστική ανάπτυξη. Τα κίνητρα για αύξηση του συντελεστή δόμησης (κατά 0,30:1) του σχεδίου παροχής πολεοδομικών κινήτρων, επίσης δεν μπορούν να τύχουν εφαρμογής εδώ, διότι το εμβαδό του τεμαχίου είναι κάτω από 1.000 τ.μ. Ενώ δεν είναι δυνατή η αξιοποίηση των κινήτρων σε περιοχές ειδικού χαρακτήρα (ΠΕΧ), όπως δεν είναι δυνατή ούτε η μεταφορά συντελεστή δόμησης από διατηρητέες οικοδομές (ΚΔΠ89/2015).

Ακούω δημοτικούς σύμβουλους να λένε ότι είναι υπέρ της ανάπτυξης, για να δικαιολογήσουν τη στήριξή τους προς το έργο. Δηλ. το τοπικό σχέδιο έγινε με στόχο τον περιορισμό της ανάπτυξης; Ανάπτυξη σημαίνει ασυδοσία; Σημαίνει πύργοι παντού; Δόθηκαν διαβεβαιώσεις, λένε, στον επιχειρηματία. Πώς δόθηκαν όμως διαβεβαιώσεις πριν την ολοκλήρωση της μελέτης και της διαδικασίας; Στη βάση ποιων κριτηρίων; Πώς γίνεται ένας δήμος που ως μόνιμο επιχείρημα, για την τεράστια ταλαιπωρία στην οποία υποβάλλει τον δημότη του, έχει τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του, να προχωρεί σε ενέργειες που δεδομένα υποβαθμίζουν αυτή την ποιότητα;

Η Λευκωσία, όπως αρέσκεται ο δήμαρχος να λέει, αλλάζει. Το ίδιο και η χώρα. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι’ αυτό. Το θέμα είναι πώς; Κι αν τα θέλω μας ως πολίτες συνάδουν τελικά με αυτό που εξελίσσεται η χώρα; Αυτό το απέραντο τσιμέντο σε γειτονιές με μοναδικό αρχιτεκτονικό πλούτο. Πύργους σε περιοχές ειδικού χαρακτήρα, δίπλα από διατηρητέα. «Ανάπτυξη» χωρίς κανένα σεβασμό στο περιβάλλον ή το τοπικό σχέδιο της πόλης που υποτίθεται είναι εκεί για να υπερασπίζονται. Νόμους που είναι φτιαγμένοι με τέτοιο τρόπο για να προάγουν την ασυδοσία. Αποφάσεις που τις περισσότερες φορές εξυπηρετούν τους λίγους και αγνοούν την ευημερία των πολλών. Όπου το τι είναι θεμιτό, ακόμα και νόμιμο, καθορίζεται όχι από τη νομοθεσία αλλά από παράθυρα και «διακριτικές ευχέρειες», αναλόγως τους ποιους αφορούν.

Αν όχι, με ποιο τρόπο αντιδρούμε; Τι κάνουμε ώστε να αρχίσει να αλλάζει με τον τρόπο που εμείς θέλουμε;

antopoly@cytanet.com.cy