POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

Αυτά που δεν θέλουμε να βλέπουμε



 

Οι ενδείξεις πάντα μας προετοιμάζουν για κάτι σημαντικό που έρχεται. Στην εμβληματική του ταινία «Το αβγό του φιδιού», ο Ingmar Bergman «ισχυρίζεται» ότι τα προμηνύματα της ανόδου του ναζισμού στη Γερμανία ήταν ορατά ήδη από το 1923. «Είναι σαν το αβγό του φιδιού, μέσα από το λεπτό κέλυφος μπορείτε ήδη να διακρίνετε το νέο φίδι που θα γεννηθεί».

Το πρόβλημα είναι ότι κατά κανόνα αυτό το κατανοούμε κοιτάζοντας αναδρομικά τα γεγονότα. Με τον εξοπλισμό που μας παρέχει πια η γνώση της Ιστορίας. Γιατί συνήθως, την ώρα που έχουμε μπροστά μας τα προμηνύματα, αρνούμαστε πεισματικά να μπούμε στη διαδικασία ανάγνωσής τους και να δούμε κατάματα αυτό που έρχεται.

Κοινωνίες χωρίς βαθιά παράδοση Διαφωτισμού και Ορθολογισμού είναι πιο ευάλωτες στο να αποστρέφουν το βλέμμα από το προφανές. Και απλώς να γαντζώνονται από ιδεολογηματικά στερεότυπα, τα οποία συνάδουν με αυτό που ήδη έχουν στο μυαλό τους ή που ονειρεύονται. Με απλά λόγια, πολλοί από εμάς, μπροστά στο αβγό του φιδιού, θα μπορούσαμε κάλλιστα να αναφωνήσουμε περιχαρείς: «Όπου να ‘ναι γεννιέται το περιστέρι της ελπίδας».

Ένα δείγμα

Την τελευταία περίοδο γίνεται πολύς λόγος για μια φράση που χρησιμοποίησαν σε κείμενό τους οι «Ως Δαμαί» κατά την τελευταία τους κινητοποίηση: «Η κυβέρνηση στον Νότο». Κάτω από άλλες συνθήκες, αυτό θα περνούσε απαρατήρητο. Από πότε εξάλλου το καθεστώς, το πολιτικό σύστημα και τα ΜΜΕ ασχολούνται με την ορολογία «περιθωριακών» και «αναρχοαριστεριστών»; Νά όμως που το έκαναν επίκεντρο του δημόσιου λόγου για μέρες. Γιατί;

Ίσως επειδή:

  • Το πολιτικό σύστημα εξεπλάγη από το γεγονός ότι νέοι άνθρωποι, χωρίς οργανική σχέση με το ίδιο, εμφανίστηκαν μαζικά στο προσκήνιο, με τόσο απρόβλεπτο και ανέλεγκτο τρόπο. Κέρδισαν μάλιστα τη συμπάθεια της κοινής γνώμης και έβαλαν στο τραπέζι ζητήματα που δεν υπακούουν στις λογικές του συστήματος, όπως αυτό έχει καθιερωθεί.
  • Κυβέρνηση, ΔΗΣΥ, ΕΔΕΚ, Αλληλεγγύη και ΕΛΑΜ δεν έμειναν στην αμηχανία από το γεγονός, αλλά αντέδρασαν. Είναι λάθος όμως να ομαδοποιούμε τις αντιδράσεις. Κυβέρνηση και ΔΗΣΥ αντέδρασαν κυρίως επειδή το είδαν ως ευκαιρία για προεκλογικό πλήγμα προς το ΑΚΕΛ (αφού για πολλούς οι «Ως Δαμαί» έχουν συνάφεια με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης) και ως ευκαιρία διαφυγής από την ατζέντα των σκανδάλων και της διαφθοράς. Ίσως και ως μέσο προσέλκυσης ψηφοφόρων που κινούνται ανάμεσα στον ΔΗΣΥ και στο ΕΛΑΜ.
  • Οι υπόλοιποι όμως -τα μικρά κόμματα του καθεστώτος- αντέδρασαν για διαφορετικό λόγο. Κυρίως γιατί αισθάνθηκαν την απειλή της ανατροπής: Αν τόσο εύκολα εμφανίζονται από το πουθενά δυνάμεις που βάζουν στο τραπέζι τα ζητήματα της διαφθοράς, της διαπλοκής, της σύνδεσής τους με το Κυπριακό και τη διχοτόμηση, τότε κινδυνεύει η υπόσταση των μικρών κομμάτων. Κυρίως του μοντέλου που ακολουθούν για χρόνια, δηλαδή το «συμπλέω με το καθεστώς για να επιβιώσω». Ισχυρή ένδειξη της σχέσης τους με το καθεστώς είναι ότι κανένα από τα «επαναστατικά» αυτά κόμματα δεν είχε αντιδράσει εδώ και χρόνια -πέραν του προσχηματικού πολιτικού λόγου- ούτε στις βολιδοσκοπήσεις του Προέδρου για άλλο μοντέλο λύσης, ούτε στα μεγάλα σκάνδαλα – ακόμη και σε εκείνα του Συνεργατισμού και των διαβατηρίων.
  • Το αποκορύφωμα της «απειλής» ήρθε με το γεγονός ότι οι «Ως Δαμαί» έκαναν την κρίσιμη σύνδεση: Το Κυπριακό δεν λύεται, εκτός των άλλων και επειδή το καθεστώς λειτουργεί με έναν τρόπο που διασφαλίζει ότι: Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι και θα παραμείνει μόνο ελληνοκυπριακής εμβέλειας, στις ελεύθερες περιοχές. (Προκειμένου το καθεστώς να συνεχίσει να λεηλατεί τα πάντα στο όνομα της Κυπριακής Δημοκρατίας). Αυτή η νεοφανής και απρόβλεπτη φωνή που λέει τώρα «μα μέσα στο αβγό έχει φίδι, όχι περιστέρι όπως λέτε εσείς» υπάρχει κίνδυνος να χαλάσει το πάρτι. Αυτό που το καθεστώς διοργανώνει για δεκαετίες με κουπόνια «πατριωτισμού».

 

«Ως Τζειαμαί»

Όπως στο Κυπριακό, για να είναι κανείς ανεκτός από το Καθεστώς πρέπει πάντα να ξεκινά με τη φράση «για όλα φταίει η τουρκική αδιαλλαξία», έτσι και τώρα με τους «Ως Δαμαί» είναι περίπου υποχρεωτικό να ξεκινά με το «καταδικάζω τα περί κυβέρνησης του Νότου».

Όμως, το κύριο ζήτημα είναι άλλο: Πέραν του κλίματος μακαρθισμού που δημιουργείται («δεν τους ξέρω ούτε τους συναναστρέφομαι»), τείνει να παγιωθεί και μια νέα ιογενής κατάσταση: Όπως προσποιούμαστε για δεκαετίες στο Κυπριακό και σε άλλα ζητήματα ότι δεν καταλαβαίνουμε τι γίνεται, ότι δεν βλέπουμε το φίδι μέσα στο αβγό, έτσι και σε ζητήματα που αφορούν τη φυσιογνωμία, τη δομή και τη λειτουργία του κράτους καλούμαστε να συνεχίσουμε να προσποιούμαστε ότι το καθεστώς είναι ειλικρινές. Και ότι π.χ. νοιάζεται για το κύρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κι όμως, κατά κανόνα, αυτό εκβάλλει στην κοινωνία όσα το συντηρούν και όσα αποπροσανατολίζουν, προκειμένου τα ουσιώδη να μην συζητούνται – ώσπου να ξεχαστούν.

Σκληρό καρύδι

Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι με την τελευταία του επικοινωνιακή αντίδραση το καθεστώς έχει αποδείξει ότι μπορεί να βρίσκει τους τρόπους να επιβιώνει, να ξεπερνά τις πρόσκαιρες κρίσεις και να κλείνει τις πόρτες αμφισβήτησης. Με μια εξαιρετική ικανότητα συμψηφισμού: «Λέτε ότι εμείς εκμεταλλευόμαστε το σύστημα, αλλά αυτοί υπονομεύουν την Κυπριακή Δημοκρατία. Άρα, στη χειρότερη περίπτωση είμαστε όλοι το ίδιο». Κάπως έτσι όλα δείχνουν ότι τα πράγματα δεν θα σταματήσουν ώς δαμαί, όσο έντονη και να είναι η αντίδραση πολλών πολιτών.

Είναι γεγονός ότι το καθεστώς πανικοβλήθηκε από τη ρευστοποίηση των σταθερών που το συντηρούν –  όπως είναι π.χ. ο στερεοτυπικός πολιτικός λόγος και ο απόλυτος έλεγχος της δημόσιας σφαίρας από τα κόμματα. Και δικαίως πανικοβλήθηκε. Διότι, από τη στιγμή που κάποιοι τολμούν να μιλούν για «Κυβέρνηση στον Νότο», αύριο άλλοι μπορεί να βρίσκουν διόδους για να αποκαλύπτουν και άλλες διαστάσεις του καθεστώτος. Να φτάσουν δηλαδή στο σημείο να του γυρνούν την πλάτη και να έχουν μάλιστα αξιόλογο κοινό στους πολίτες. Αυτό είναι εφιάλτης.

Όμως, το καθεστώς απέδειξε πάμπολλες φορές, το αποδεικνύει και τώρα, ότι έχει ισχυρά αντανακλαστικά και έναν δυνατό σκελετό. Τα πράγματα δεν αλλάζουν εύκολα.

Τι θα μπορούσε να τα αλλάξει;

Ίσως αυτά:

  1. Η μνήμη. Οι πολίτες να μην ξεχάσουν τι πραγματικά είναι η κυβέρνηση, ποιο είναι το καθεστώς που υπηρετεί και ποιος είναι ο Πρόεδρος. Που σίγουρα δεν είναι απλώς ο περιοδεύων την ύπαιθρο με πανηγυρικούς για το χαλλούμι.
  2. Η συνέχεια. Με κάθε διαθέσιμο δημοκρατικό τρόπο η ανάδειξη της καταστροφικής φύσης και της αναλγησίας του καθεστώτος θα πρέπει να είναι διαρκής.
  3. Η απαξίωση. Η κοινωνία κινδυνεύει να μεταποιήσει τη δυσαρέσκειά της σε στήριξη κομμάτων που εργολαβικά συμπλέουν στην πράξη με το καθεστώς, όπως αυτά που ανέλαβαν την εκστρατεία κατά των διαδηλωτών. Αντίθετα, αν στις εκλογές διαφανεί ότι η πατριδοκαπηλία δεν είναι αποτελεσματική ως δόλωμα θα έχει συντελεστεί ένα βήμα μπροστά.
  4. Το Σύνταγμα. Θα πρέπει να αναβιώσει η συζήτηση για την ανάγκη αλλαγής του.
  5. Το Κυπριακό. Να σταθούμε με ειλικρίνεια μπροστά στις εξελίξεις που έρχονται, να ενημερωθούμε για τις πραγματικές διαστάσεις και δυνατότητες, και να αποφασίσουμε τώρα, πριν αποφασίσει η πραγματικότητα για εμάς.

ΚΑΛΑΘΙ

  • Καχυποψίες (1): Νέο πρόγραμμα για προσέλκυση ξένων επενδύσεων με δόλωμα την άδεια παραμονής! Πάμε ίσως για νέο πάρτι, διά της πλαγίας: Είτε αυτή η άδεια παραμονής θα λειτουργεί ως έμμεσο ευρωπαϊκό διαβατήριο, είτε στο βάθος δύο-τριών χρόνων θα καταλήγει σε αυτό και τυπικά.
  • Καχυποψίες (2): Σποτάκια του ΔΗΣΥ με προβολή επιτυχιών της κυβέρνησης. Τώρα, γιατί τέλος του μηνός

(α) Η προσοχή θα στραφεί στο Κυπριακό.

(β) Ο ΔΗΣΥ θα αποσυνδέσει τη δημόσια παρουσία του από την κυβερνητική πολιτική.

(γ) Η σχέση του με αυτήν θα μεταφερθεί καθαρά στο πελατειακό επίπεδο.

  • Καχυποψίες (3): Αυτό το δίμηνο θα πλημμυρίσουμε από επιδόματα και εξαγγελίες (αρχίσαμε ήδη). Θα ακολουθήσει ένα διάλειμμα ενός χρόνου και από τα μέσα του 2022 η κυβέρνηση θα δώσει τα ρέστα της. Τα αγκάθια στον επόμενο Πρόεδρο…

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.