POWERED BY

Φόρμα αναζήτησης

«Άτυπη πενταμερής: Μόνο για άντρες» της Ρένας Χόπλαρου



 

 

 

Αφιερωμένο στη Μαρία Χατζηπαύλου που αγωνίζεται εδώ και 40 χρόνια για την ισότητα των φύλων, την ειρήνη και την ασφάλεια στην Κύπρο.

Για άλλη μια φορά η ομάδα του Κυπριακού για την άτυπη πενταμερή απαρτίζεται μόνο από άντρες. Αυτό είναι ευθεία προσβολή προς όλες τις γυναίκες της Κύπρου, ανεξαρτήτως των θέσεών τους στο Κυπριακό. Στην ερώτηση αν αυτό είναι το πρόβλημά μας τώρα, απαντούμε θετικά: ναι, είναι κι αυτό βασικό κομμάτι του προβλήματός μας. Οι γυναίκες δεν αντέχουμε ούτε ανεχόμαστε άλλο αυτή την εικόνα. Δεν μας εκπροσωπεί. Δεν μας αξίζει. Δεν θα σταματήσουμε να αναδεικνύουμε τη διαχρονική και έντονη ανισότητα και αδικία που υφιστάμεθα λόγω φύλου. Δεν θα βαρεθούμε να διεκδικούμε τις θέσεις που μας αξίζουν – κι ας γινόμαστε αποδέκτες ειρωνικών, απαξιωτικών ή/και αισχρών σχολίων.

Η «οικογενειακή φωτογραφία» της αποστολής θα μπορούσε να είναι από μη ευρωπαϊκή χώρα. Αλήθεια, τώρα, υπάρχει έλλειψη ικανών και άξιων γυναικών στην Κύπρο; Φυσικά και όχι. Και δυναμικές διπλωμάτισσες έχουμε και εξαίρετες νομικούς και εύστροφες και συγκροτημένες πολιτικούς για να στελεχώσουν την αποστολή. Δεν τις «βλέπει» κανείς. Ο ανδροκρατούμενος κόσμος μάς έχει διδάξει από παιδιά να μην τις προτιμούμε, να μην τις επιλέγουμε, να μην τις σκεφτόμαστε καν.

Το ρεπορτάζ μάς ενημέρωσε ότι στην άτυπη πενταμερή διάσκεψη, σε όλες τις θέσεις γραμματέων, διευθυντών, νομικών συμβούλων και συνεργατών θα βρίσκονται άνδρες. Τον Νίκο Αναστασιάδη θα συνοδεύσουν οι Ανδρέας Μαυρογιάννης, διαπραγματευτής, Νίκος Νουρής, υπουργός Εσωτερικών, Κυριάκος Κούσιος, κυβερνητικός εκπρόσωπος, Κυριάκος Κούρος, διευθυντής διπλωματικού γραφείου Προέδρου, Παντελής Παντελίδης, γραμματέας Εθνικού Συμβουλίου, η τετράδα ανδρών νομικών συμβούλων για το Κυπριακό και οι στενοί συνεργάτες του Προέδρου, Ιωάννης Κασουλίδης και Παναγιώτης Δημητρίου. Επίσης θα λάβουν μέρος όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί, οι οποίοι επίσης είναι όλοι άντρες πλην Ελένης Θεοχάρους. Προς αποφυγή οποιασδήποτε παρεξήγησης: Δεν έχω τίποτα προσωπικό με τον οποιονδήποτε ή τα προσόντα του ή τη συγκρότησή του αλλά δεν γίνεται να παραγνωρίζουμε τη δραματική υποαντιπροσώπευση γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων για την κοινωνία μας.

Το πιο χρήσιμο εργαλείο που έχουμε στα χέρια μας για να άρουμε την έμφυλη αδικία είναι οι ποσοστώσεις. Φυσικά και για αυτό το θέμα υπάρχουν τεράστιες παρανοήσεις είτε λόγω άγνοιας είτε λόγω κουτοπονηριάς. Η ποσόστωση λένε κάποιοι είναι υποτιμητική για τις γυναίκες. Άδικη για τους άνδρες γιατί τη θέση θα την πάρει δήθεν μια λιγότερο ικανή γυναίκα, μόνο και μόνο επειδή είναι γυναίκα. Εδώ γελάμε μιας και δεν έχουμε τα ίδια αντανακλαστικά δικαιοσύνης όταν διαχρονικά την όποια θέση παίρνουν οι λιγότεροι ικανοί άντρες εις βάρος των γυναικών. Ποτέ δεν αναρωτιόμαστε αν για κάθε θέση που δίνεται σε έναν άντρα υπήρχε έστω και μία γυναίκα καλύτερη απ’ αυτόν.

Η ποσόστωση ούτε αναξιοκρατική είναι, ούτε αδικεί τους άντρες. Η ποσόστωση είναι αναγκαία για να περάσουμε σε περισσότερες εξισωτικές πρακτικές. Και δεν είναι καθόλου υποτιμητική σε κοινωνίες σαν τη δική μας που είναι θεσμικά προκατειλημμένες (institutionally biased). Η ανισότητα αναπαράγεται μέσω των θεσμών και της κουλτούρας μας.

Σε μια ισότιμη και δίκαιη κοινωνία οι θετικές διακρίσεις δεν θα ήταν αναγκαίες. Δεν ζούμε όμως σε μια ιδανική κοινωνία. Επιπλέον, η θετική διάκριση προϋποθέτει επιλογή επί ίσοις όροις όσον αφορά προσόντα και ικανότητες. Δηλαδή μεταξύ δέκα ικανών και προσοντούχων ανδρών και δέκα ικανών και προσοντούχων γυναικών θα έπρεπε ιδανικά να επιλέγουμε 50-50. Όταν, όμως, εν έτει 2021 επιλέγονται δέκα άντρες και καμία γυναίκα είναι κατάφωρα άδικο και προκλητικό.

Προϋπόθεση αλλαγής συνιστά η αναγνώριση του πόσο βαθύ είναι το πρόβλημα. Μελέτες επιβεβαιώνουν ότι το επίπεδο των εκλεγμένων ανδρών και γυναικών βελτιώθηκε μετά την επιβολή ποσοστώσεων. Η ποσόστωση αντιστρέφει τις στρεβλώσεις βάσει φύλου και αυξάνει τον ανταγωνισμό βάσει των ικανοτήτων, που είναι ο ορισμός της αξιοκρατίας (δες Φ. Τσουκαλά, καθηγήτριας στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Georgetown στην Καθημερινή, 2019). Εμπεριέχει και προάγει την αξιοκρατία. Η λογική της είναι να δώσει ευκαιρίες σε αναξιοποίητο ανθρώπινο δυναμικό που έχει ίση και μεγαλύτερη αξία, αλλά αδικείται μόνο λόγω φύλου. Επιπλέον ακόμη κι εγώ που υποστηρίζω την υιοθέτηση των ποσοστώσεων δεν θα ψηφίσω ποτέ κάποια μόνο και μόνο επειδή είναι γυναίκα. Δεν θα κάνω καμία παραχώρηση αποκλειστικά λόγω φύλου. Ανάμεσα σε δύο ανθρώπους όμως που ισοψηφούν, θα επιλέξω τη γυναίκα, ακριβώς για να αρθεί η διαχρονική ανισότητα.

Η συγκεκριμένη αποστολή «μόνο για άντρες» ξεσήκωσε ευτυχώς αντιδράσεις. Δύο πανεπιστημιακές δασκάλες, η Μαρία Χατζηπαύλου και η Αλεξία Παναγιώτου, ξεκίνησαν να συλλέγουν υπογραφές διαμαρτυρίας γράφοντας ένα σύντομο κείμενο, στο οποίο τονίζεται πως «η συμμετοχή των γυναικών με τη σχετική εμπειρογνωμοσύνη στα διάφορα στάδια των διαπραγματεύσεων είναι δημοκρατικό δικαίωμα και υποχρέωση με βάση το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ 1325 του 2000. Αναμένουμε έμπρακτη εφαρμογή». Η Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, πρώην υπουργός Εξωτερικών Κύπρου η οποία υπέγραψε το κείμενο των δύο πανεπιστημιακών, γράφει: «Δεν μπορείτε να κωφεύετε στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας 1025, ενώ επικαλείστε την εφαρμογή άλλων». Βλέπετε είμαστε πολλές και είμαστε παρούσες. Σας βλέπουμε.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.