Φόρμα αναζήτησης

Άσε τις προσευχές, κάνε αυτό που πρέπει

Κάθε 20 Ιουλίου ανεβαίνεις στο τζιπ μαζί με τον στρατιωτικό διοικητή, χαιρετάς τον λαό και του εύχεσαι για τη γιορτή του. Είναι γιορτή για εσένα η 20η Ιουλίου. Δέχεσαι συγχαρητήρια. Παραθέτεις δεξίωση στο προεδρικό μέγαρο. Υποδέχεσαι προσκεκλημένους προς τιμή της γιορτής. Σαν να μην ξέρεις καθόλου ότι η 20η Ιουλίου είναι ένα σχέδιο που είχε σχεδιαστεί προ πολλού για τη διαίρεση της Κύπρου, προβάλλεις δικαιολογίες για να αθωώσεις αυτή την επιχείρηση. Υποδέχεσαι στο προεδρικό σου τους ξένους που έρχονται από το εξωτερικό για να συμμετάσχουν στους εορτασμούς και τους εξηγείς τις «δίκαιες» δικαιολογίες της 20ης Ιουλίου. Δεν δίδεις έστω και ένα μέρος για τάφο στον Σπύρο, που ζήτησε από εσένα έναν χώρο στο κοιμητήριο για να ταφεί στα χώματά του στον Γερόλακκο. Πήγες πολλές φορές σε νεκροταφεία, αλλά δεν πήγες έστω και μία φορά σε ομαδικούς τάφους. Δεν πήγες έστω και μία φορά σε κηδεία αγνοούμενου. Πήγες στο μνημείο του Ντενκτάς, αλλά δεν πήγες στους τάφους των θυμάτων του πολέμου. Την ημέρα που εξελέγεις, ένας Ελληνοκύπριος αγόρασε μια τεράστια τούρτα και σου την έφερε. Αλλά επειδή φοβήθηκες μην παρεξηγηθείς, δίστασες ακόμα και να πάρεις εκείνη την τούρτα από τα χέρια του. Άφησε την τούρτα στο εκλογικό σου γραφείο και έφυγε. Και ενώ έγιναν όλα αυτά, τώρα λες το εξής: «Λέμε να μην υπάρξουν ξανά άλλες 15 Ιουλίου, άλλες 20 Ιουλίου σε αυτό το νησί. Αντί λύπες πλέον και μονόπλευρές χαρές, λέω να μην υπάρξουν ποτέ ξανά πια λύπες σε αυτό το νησί και οι χαρές και είναι κοινές. Ελάτε να το δημιουργήσουμε αυτό μαζί». Τι λυρικά, τι ποιητικά λόγια. Λες. Αλλά δεν μπορείς να τα κάνεις. Μάλιστα, κάνεις ακριβώς το αντίθετο από αυτό που λες. Μόλις στριμωχτείς λίγο πιάνεσαι από ωραία λόγια. Και αυτά τα λόγια βγαίνουν από το στόμα σου σαν μια προσευχή που ουδέποτε πραγματοποιείται. Μόνο μια ευχή και μια επιθυμία είναι. Ο λαός σου λέει μπράβο. Κανείς να μην ρωτά όμως: Αφού λες να μην υπάρξουν ποτέ ξανά 15 Ιουλίου και 20 Ιουλίου, τότε γιατί γιορτάζεις ακόμα την 20η Ιουλίου ως γιορτή; Μήπως σου χρειάζεται συνολική λύση για να σταματήσει ο εορτασμός της 20ης Ιουλίου ως γιορτή; Συνδέθηκε και αυτό με τη λύση, όπως το Βαρώσι;

Αυτά τα λόγια που είπες μου θύμισαν ένα ποίημα που είχε γράψει κάποτε ο Μπουλέντ Ετζεβίτ. Λέει το εξής:

Όταν σε πιάσει το ντέρτι της πατρίδας καταλαβαίνεις
Ότι είσαι αδελφός με τον Έλληνα
Όταν ακούσεις ένα ελληνικό τραγούδι, δες
Της Κωνσταντινούπολης το παιδί σε πατρίδα ξένη

Πρώτα ένας καγχασμός ακούγεται στο αφτί σου
Ύστερα τουρκικά με ρωμαίικη προφορά
Εκείνος αναφέρεται στον Βόσπορο
Εσύ θυμάσαι το ρακί
Ότι είσαι αδελφός με τον Έλληνα
Όταν σε πιάσει το ντέρτι της πατρίδας το καταλαβαίνεις

Ωραίο ποίημα. Αλλά ο ποιητής που το έγραψε, ο Μπουλέντ Ετζεβίτ, δεν δίστασε να διατάξει πόλεμο στις 20 Ιουλίου 1974. Έναν πόλεμο που προκάλεσε τον θάνατο πολλών ανθρώπων, τον βιασμό πολλών γυναικών και το ορφάνεμα πολλών παιδιών. Κάποτε σκέφτομαι. Πώς έδωσε αυτή τη διαταγή ένας ποιητής; Δεν ένιωσε καθόλου τύψεις συνειδήσεως μετά; Άραγε έπαιξε και αυτό ρόλο στην ασθένεια Alzheimer με την οποία υπέφερε στο τέλος της ζωής του;

Η ευχή και η επιθυμία σου που μοιάζει με προσευχή μου θυμίζει το σήμα της νίκης που γινόταν συχνά μέσα στην κοινότητά μας. Αν με ρωτήσουν ποιος λαός κάνει πιο πολύ απ’ όλους στον κόσμο το σήμα της νίκης, θα τους έλεγα χωρίς δισταγμό ο κυπριακός λαός. Πιο πολύ από το κάθε τι εδώ υπάρχει το σήμα της νίκης. Τρώει, κάνει το σήμα της νίκης. Πάει περίπατο, κάνει το σήμα της νίκης. Κολυμπάει στη θάλασσα, κάνει το σήμα της νίκης. Οδηγεί αυτοκίνητο, κάνει το σήμα της νίκης. Πηγαίνει σε διαγωνισμό ομορφιάς, κάνει το σήμα της νίκης. Παρακολουθεί τηλεόραση, κάνει το σήμα της νίκης. Μου φαίνεται πως μόνο στην τουαλέτα δεν το χρησιμοποίησε μέχρι τώρα. Γιατί σήμα της νίκης παντού και στα πάντα; Μήπως επειδή δεν μπόρεσε ποτέ να πετύχει νίκη; Ως μέλος μιας κοινότητας που νοσταλγεί τη νίκη, έκανα και εγώ αυτό το σήμα καθώς περπατούσα κρατούμενος ανάμεσα σε αστυνομικούς στο δικαστήριο. Αλλά για να πω την αλήθεια, το άξιζε. Από τη μια είχε πέσει πάνω μας το Γενικό Επιτελείο Στρατού της Τουρκίας, από την άλλη οι στρατιωτικοί διοικητές στην Κύπρο και από την άλλη ο Ντενκτάς. Όλοι μαζί έλεγαν ανήθικα ψέματα. Διέπρατταν εγκλήματα σαν έναν κατά συρροήν δολοφόνο. Μήπως ήταν εύκολο να σωθεί κανείς από αυτό τον μηχανισμό; Τότε ήταν πιο θαρραλέος ο Μουσταφά Ακιντζί. Είχε πει ότι «ο στρατηγός υπερέβη τα εσκαμμένα». Τώρα παίρνουν αυτή την μπότα και του την περνάνε πάνω στο κεφάλι. Ανέβα στο τζιπ στις 20 Ιουλίου! Ευχήσου στον λαό για τη γιορτή του! Δέξου συγχαρητήρια στο προεδρικό! Παρέθεσε δεξίωση. Και ύστερα πες «να μην υπάρξουν ξανά άλλες 15 Ιουλίου και άλλες 20 Ιουλίου»! Τι δουλειά είναι αυτή; Αν θα είναι κοινές οι λύπες και οι χαρές μας, έτσι θα γίνουν; Πόσο ακόμα εμείς θα γιορτάζουμε, την ώρα που εκείνοι πενθούν; Άσε τις ευχές και τις επιθυμίες Μουσταφά. Από αυτές υπάρχουν μπόλικες στα θρησκευτικά βιβλία. Αν θες πραγματική ειρήνη, απαλλάξου από τους φόβους σου. Κάνε αυτό που πρέπει!