Φόρμα αναζήτησης

Αναζητώντας «αγνοουμένους» στη Λάπηθο και τη Γύψου…

Οι εκσκαφές από την Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων ξεκίνησαν στη Λάπηθο, τη Γύψου και την Κάτω Ζώδια τη βδομάδα της 18ης Φεβρουαρίου 2019 και είναι ενδιαφέρον να δούμε καλύτερα τις περιοχές αυτές και τι είχαμε κάνει για αυτές στο παρελθόν μαζί με τους υπέροχους αναγνώστες μου, Τουρκοκύπριους και Ελληνοκύπριους. Χρειάζεται να «φρεσκάρουμε τη μνήμη» μας έτσι ώστε αυτές οι πληροφορίες να μην «χαθούν» σε έναν σκονισμένο φάκελο και χρειάζεται να πιέσουμε για περισσότερες πληροφορίες μέσω των αναγνωστών μας έτσι ώστε να μπορέσουμε να βοηθήσουμε την Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων στο έργο της.

Στη Λάπηθο οι εκσκαφές και οι έρευνες από τους αρχαιολόγους της ΔΕΑ γίνονται στην περιοχή που είναι γνωστή ως η «περιοχή κοντά στο ξενοδοχείο Celebrity» και για το οποίο είχα γράψει πριν από περισσότερο από μια δεκαετία. Οι αναγνώστες μου είχαν πολλές πληροφορίες για την περιοχή αυτή και συνέχιζαν να μου τηλεφωνούν και να μου υποδεικνύουν την ίδια περιοχή.

Είδαν οστά

Πολλοί από τους Τουρκοκύπριους αναγνώστες μου μαρτυρούσαν ότι υπήρχε ένας τόπος ταφής εκεί μέσα στην περιφραγμένη περιοχή. Κάποιοι από αυτούς είχαν δει ανθρώπινα οστά στην περιοχή αυτή και κάποιοι από αυτούς που είχαν δουλέψει στην περίφραξη της περιοχής ήταν μάρτυρες αφού είχαν δει αυτά τα οστά διάσπαρτα.

Υπήρχαν άλλοι αναγνώστες που μου είχαν πει ότι μια μέρα κάποιοι ψαράδες της περιοχής έλαβαν οδηγίες να μαζέψουν τα οστά, να τα βάλουν σε σακούλες και να πάνε έξω στη θάλασσα και να πετάξουν τις σακούλες στη θάλασσα. Οι αναγνώστες μου ισχυρίζονταν ότι αυτό είχε συμβεί αρκετές δεκαετίες μετά το 1974. Έδιναν ακόμα και ονόματα των ψαράδων και μοιραζόμουν την κάθε πληροφορία που ερχόταν σε μένα μέσω των αναγνωστών μου με τους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων, αλλά επίσης δημοσίευα τις ιστορίες αυτές στις σελίδες μου στην εφημερίδα YeniDuzen.

Το 2015 η ΔΕΑ είχε κάνει κάποιες εκσκαφές σε αυτή την περιφραγμένη περιοχή και κατάφερε να βρει τα οστά μόνο τεσσάρων Ελληνοκύπριων «αγνοουμένων» – υπήρχαν πολύ λίγα οστά εκεί. Τώρα, όπως καταλαβαίνω, κάνουν έρευνες στην περιοχή για να δουν αν μπορούν να βρουν περισσότερα οστά.

Πιθανός τόπος ταφής

Υπήρχε ένα άλλο σημείο κοντά στην περιοχή αυτή, το οποίο ένας αναγνώστης είχε δείξει σε μένα και τους λειτουργούς της ΔΕΑ πριν από ακριβώς οκτώ χρόνια. Είχαμε πάει εκεί πριν τις 19 Δεκεμβρίου 2011 εξ όσων θυμούμαι και μας είχε δείξει έναν πιθανό τόπο ταφής όπου συναντούσαν ανθρώπινα οστά. Από όσο ξέρω δεν έγιναν εκσκαφές από τη ΔΕΑ εκεί τα τελευταία οκτώ χρόνια. Στις 19 Δεκεμβρίου 2011 είχα γράψει ότι είχαμε πάει εκεί με τους λειτουργούς της ΔΕΑ και ότι ο αναγνώστης μας είχε δείξει αυτόν τον πιθανό τόπο ταφής.

Είχα πει: Το μέρος αυτό είναι στα δεξιά του χωματόδρομου που οδηγεί στο καταφύγιο των ψαράδων και ο αναγνώστης μου μας είπε ότι είχε δει ανθρώπινα οστά εδώ. Πιο πάνω είναι η περιοχή στα δυτικά του Rita on the Rocks που είναι περιφραγμένη και πολλοί από τους αναγνώστες μου είχαν δώσει πληροφορίες για αυτό τον πιθανό τόπο ταφής για τον οποίο έγραψα ήδη από το 2008. Εκείνες τις μέρες ένας από τους αναγνώστες μου, αφού διάβασε αυτά που έγραψα, είχε τηλεφωνήσει και είπε ότι ένας από τους φίλους του εργαζόταν ως ληξίαρχος μετά το 1974 και έκανε έναν κατάλογο με τα σπίτια για τους Τουρκοκύπριους που θα ερχόντουσαν πρόσφυγες από το νότιο μέρος του νησιού μας για να εγκατασταθούν στο βόρειο. Είχε δει ότι η παραλία γύρω από το Rita on the Rocks ήταν γεμάτη με νεκρά σώματα και είχε ειδοποιήσει τους υγειονομικούς λειτουργούς και είχαν έρθει και έριξαν ασβέστη πάνω τους. Αργότερα κάποιοι στρατιώτες ήρθαν και μάζεψαν τα σώματα αυτά και τα είχαν θάψει κάπου εκεί γύρω.

Οι εκσκαφές άρχισαν και στη Γύψου τη βδομάδα της 18ης Φεβρουαρίου 2019. Πριν από δέκα χρόνια είχαν γίνει κάποιες εκσκαφές από την Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων στη Γύψου εκεί που βρίσκεται το νεκροταφείο και τώρα ξεκίνησαν νέες εκσκαφές στην περιοχή του νεκροταφείου στη Γύψου όπου ψάχνουν για 5-6 «αγνοούμενους» Ελληνοκύπριους που είχαν θαφτεί μαζί εκεί.

Πριν από ακριβώς 10 χρόνια είχαμε πάει στη Γύψου στις 20 Ιανουαρίου 2009 μαζί με έναν ηλικιωμένο Ελληνοκύπριο αναγνώστη που μας είχε δείξει κάποιους πιθανούς τόπους ταφής… Αργότερα εκείνες τις μέρες, είχα δείξει αυτούς τους πιθανούς τόπους ταφής στους ερευνητές της ΔΕΑ και τους είχα δώσει λεπτομερείς πληροφορίες.

«Αιχμάλωτοι πολέμου»

Μετά το 1974, όπως η Βώνη και ο Μαραθόβουνος, η Γύψου είχε επίσης μετατραπεί σε στρατόπεδο «αιχμαλώτων πολέμου» και στο χωριό αυτό βρίσκονταν περίπου 500 Ελληνοκύπριοι, στον Μαραθόβουνο γύρω στους 500 και στη Βώνη γύρω στους 800. Τους κρατούσαν εκεί και, λόγω των τρομερών συνθηκών, κάποιοι ηλικιωμένοι είχαν πεθάνει στη Γύψου και είχαν θαφτεί σε διάφορα μέρη του χωριού. Τόσο η UNHCR (Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες) όσο και ο Ερυθρός Σταυρός σε μια έκθεση προς τον γενικό γραμματέα των ΗΕ στις 18 Σεπτεμβρίου 1974, είχαν εκφράσει ανησυχίες για τις σκληρές συνθήκες στα μέρη αυτά.

Σύμφωνα με τους αναγνώστες μου, γύρω στα 20 ηλικιωμένα άτομα, κάποια από αυτά κλινήρη, είχαν πεθάνει λόγω γηρατειών ή/και έλλειψης φροντίδας και είχαν θαφτεί σε διάφορα μέρη του χωριού.

Τον Ιανουάριο 2009 είχα γράψει για αυτά και είχα πει:

  • Ένας από τους Ελληνοκύπριους αναγνώστες μας ήρθε μαζί μας και πήγαμε μαζί στη Γύψου έτσι ώστε να μας δείξει τον πιθανό τόπο ταφής ενός Ελληνοκυπρίου από την Ακανθού που είχε πεθάνει στη Γύψου. Σύμφωνα με τον αναγνώστη είχε θαφτεί σε ένα πηγάδι και ο αναγνώστης μας είχε δείξει την τοποθεσία του πηγαδιού αυτού.
  • Το πηγάδι αυτό είναι στον δρόμο έξω από τη Γύψου, κοντά στη χωματερή της Γύψου. Το στόμιο του πηγαδιού ήταν ανοικτό και επειδή κάποιοι έριξαν σκουπίδια στο πηγάδι, δεν μπορούσαμε να επιβεβαιώσουμε αν αυτά που έλεγε ο Ελληνοκύπριος αναγνώστης μας ήταν αλήθεια ή όχι. Δώσαμε τις πληροφορίες για την ακριβή τοποθεσία του πηγαδιού αυτού στη ΔΕΑ.
  • Περίπου 20 ηλικιωμένοι Ελληνοκύπριοι είχαν πεθάνει στη Γύψου και είχαν θαφτεί σε διάφορα μέρη γύρω από το χωριό, συμπεριλαμβανομένου ενός συγκεκριμένου σημείου στο ελληνοκυπριακό νεκροταφείο. Η ΔΕΑ είχε σκάψει για κάποιο καιρό στο νεκροταφείο αλλά δεν κατάφεραν να βρουν κάποιον «αγνοούμενο» θαμμένο εκεί.

Εξ όσων γνωρίζω, δεν έγινε κάποια εκσκαφή στους πιθανούς τόπους ταφής που είχαμε δείξει στους ερευνητές της ΔΕΑ πριν από δέκα χρόνια τον Ιανουάριο του 2009. Δεν έχω ακούσει οτιδήποτε για αυτό.

Αν έχετε οποιεσδήποτε πληροφορίες για τη Γύψου ή τη Λάπηθο, σας παρακαλώ τηλεφωνήστε μου επώνυμα ή ανώνυμα στο κινητό μου στη Cyta 99 966518. Χρειάζεται να δώσουμε ώθηση, χρειάζεται να βοηθήσουμε και χρειάζεται να φρεσκάρουμε τη μνήμη μας έτσι ώστε εκείνα τα μέρη που είχαμε δείξει πριν από μια δεκαετία να μην παραμεληθούν και μείνουν ξεχασμένα ανάμεσα σε σκονισμένους φακέλους.