Φόρμα αναζήτησης

Το Brexit οδηγεί σε Eurochaos;

Η κρίση που θα προέκυπτε από την άτακτη έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 29 Μαρτίου και μετά στις 12 Απριλίου μπορεί να αποφεύχθηκε, όμως η παράταση μέχρι τον Οκτώβριο απειλεί να ανατρέψει πολλούς σχεδιασμούς και τάσεις που έμοιαζαν δεδομένες και να φέρει νέες κρίσεις ή να ενισχύσει δύσκολες καταστάσεις στα όρια του ευρωχάους.

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις που δημοσιοποίησε την περασμένη εβδομάδα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (συνδυάζοντας δημοσκοπήσεις από όλη την ΕΕ), η κατάταξη της κάθε πολιτικής ομάδας μένει λίγο πολύ η ίδια, όμως πλέον καμία δεν έχει τη δυνατότητα να κυριαρχήσει και να εκλέξει με ευκολία τον επόμενο Πρόεδρο της Κομισιόν.

Με τη συμπερίληψη της Βρετανίας και πάλι στην Ευρωβουλή, ο αριθμός των ευρωβουλευτών επιστρέφει από τους 705 στους οποίους είχε περιοριστεί στους αρχικούς 751, κάτι που σημαίνει πως η απαραίτητη πλειοψηφία βρίσκεται πλέον στις 376 ψήφους (από τους 353).

 

Μικραίνουν οι κυρίαρχοι

Όμως αν και ο πήχης ανέβηκε, δεν αυξήθηκαν οι δυνατότητες των μεγάλων κομμάτων. Αυτό που φοβόταν το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (στο οποίο ανήκει ο ΔΗΣΥ) ήταν τυχόν αύξηση των εδρών των Σοσιαλδημοκρατών (όπου ανήκουν το ΔΗΚΟ και οι Οικολόγοι) λόγω της επιστροφής των Βρετανών Εργατικών. Οι Εργατικοί ωστόσο αναμένεται πως βάσει των μέχρι στιγμής προβλέψεων θα εκλέξουν τον ίδιο αριθμό ευρωβουλευτών με το 2014, κάτι που δεν φαίνεται να δίνει ώθηση στους Σοσιαλδημοκράτες (S&D).

Οι δυνάμεις που παίρνουν μια ουσιαστική ώθηση από την (ενδεχόμενη) επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωβουλή είναι αυτές ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων όπως το νεοσύστατο Κόμμα για το Brexit και το UKIP, αλλά πάντα υπάρχει σε εξέλιξη και η πρωτοβουλία του Ματέο Σαλβίνι.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, αυτή τη στιγμή το προβάδισμα εξακολουθεί να ανήκει στο ΕΛΚ, το οποίο όμως συρρικνώνεται στις 180 έδρες από τις 217 που κατείχε μέχρι σήμερα. Ακολουθούν οι Σοσιαλδημοκράτες με 149 έδρες (από 186). Οι Φιλελεύθεροι (ALDE – με των οποίων την ομάδα φιλοδοξεί να βρίσκεται η ΣΥΜΠΟΛ αν εκλέξει ευρωβουλευτή) καταφέρνουν να διατηρηθούν τρίτοι με 76 έδρες και μια μικρή αύξηση από τις 68 που είχαν μέχρι σήμερα. Μικρή αύξηση πετυχαίνει και η ομάδα των Πράσινων (Greens/EFA – στην οποία προσβλέπει το Κίνημα Οικολόγων) σε 57 από 52 έδρες. Η ομάδα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (όπου ανήκει το ΑΚΕΛ) βλέπει μικρή μείωση σε 46 από 52 έδρες.

 

 

Οι επιλογές του ΕΛΚ

Τα πράγματα δηλαδή δυσκολεύουν για τον Μάνφρεντ Βέμπερ, τον υποψήφιο του ΕΛΚ για την προεδρία της Κομισιόν, καθώς με 180 έδρες η πολιτική ομάδα της Δεξιάς δεν μπορεί να εξασφαλίσει πλειοψηφία ούτε καν με τους ALDE και τους Πράσινους (σύνολο 313 εδρών). Όμως αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι Σοσιαλδημοκράτες καθώς ακόμα και με τη βοήθεια ALDE, Πρασίνων και Αριστεράς φτάνουν μόλις στις 328 έδρες.

Λόγω της πολυδιάσπασης κανένας από τους αναμενόμενους μέχρι πρόσφατα συνδυασμούς δεν δίνει περιθώριο ικανής πλειοψηφίας για να διεκδικήσει την προεδρία της Κομισιόν. Εκτός, βεβαίως, και αν το ΕΛΚ προσεγγίσει τους Σοσιαλδημοκράτες (κάτι που και πάλι δεν αρκεί, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για συμμαχία με το ALDE ή και τους Πράσινους) ή τους ευρωσκεπτικιστές.

 

 

Το στοίχημα των ακραίων

Στην ευρωσκεπτικιστική πτέρυγα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παρατηρείται μεν αύξηση στις έδρες, όμως παραμένει αβέβαιο κατά πόσο θα μπορέσει να γίνει πραγματικότητα η συνένωση που δυνητικά θα μπορούσε να δημιουργήσει την τρίτη μεγαλύτερη δύναμη στην ολομέλεια. Η ομάδα των Συντηρητικών και Ρεφορμιστών (ECR – στην οποία ανήκει σήμερα η Ελένη Θεοχάρους) πλήττεται από την έξοδο των Βρετανών Συντηρητικών και πέφτει στις 66 έδρες από τις 76.

Μικρή αύξηση στις 45 από τις 41 έδρες σημειώνει η Ευρώπη της Ελευθερίας και Άμεσης Δημοκρατίας (EFDD) όπου εντάσσονται το Κόμμα για το Brexit του Νάιτζελ Φάρατζ, το ιταλικό λαϊκιστικό Κίνημα Πέντε Αστέρων και το ακροδεξιό Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD). Η μεγαλύτερη ενίσχυση προκύπτει στην εθνικιστική ομάδα της Ευρώπης των Εθνών και Ελευθεριών (ENF) όπου εντάσσεται η ιταλική Λέγκα, το τέως Εθνικό Μέτωπο και νυν Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν και το ακροδεξιό αυστριακό FPO, όπου προβλέπονται 62 έδρες από τις σημερινές 41.

 

 

Κομισιόν και Brexit

Όλα τα σενάρια επηρεάζονται άμεσα από την αβεβαιότητα που προκαλεί η επικείμενη έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η παράταση που δόθηκε μέχρι το τέλος του Οκτώβρη δίνει το περιθώριο να έχει ολοκληρωθεί η έξοδος της Βρετανίας –ιδανικά με συμφωνία– πριν χρειαστεί να μπουν κάτω οι ψήφοι και οι συσχετισμοί δυνάμεων για τη σύσταση της Κομισιόν, η οποία ολοκληρώνεται πάντα το φθινόπωρο.

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως οι διεργασίες αυτές είναι ήδη περίπλοκες ακόμα και χωρίς το Brexit. Η επιλογή του Προέδρου της Κομισιόν δεν είναι μια απλή επιλογή μεταξύ του υποψηφίου του ΕΛΚ και του υποψηφίου των Σοσιαλδημοκρατών, Φρανς Τίμερμανς, ακριβώς επειδή δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη διαδικασία που να κωδικοποιεί τη διαδικασία σαν να επρόκειτο για εκλογή πρωθυπουργού σε κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Ήδη ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει αμφισβητήσει τον θεσμό του πρώτου υποψηφίου, και ήδη ακούγονται ονόματα συμβιβαστικών υποψηφίων όπως ο διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit Μισέλ Μπαρνιέ (μέλος του ΕΛΚ), ή η Φιλελεύθερη επίτροπος Ανταγωνισμού Μαγκρέτ Βέσταγκερ.