Φόρμα αναζήτησης

Τελευταίο στοίχημα για τους Τ/Κ

Μετά από δύο εβδομάδες διεργασιών και έντονης φημολογίας, τέσσερα τουρκοκυπριακά κόμματα μπήκαν και επίσημα στην τελική ευθεία της διαβούλευσης για τον σχηματισμό ενός συνασπισμού χωρίς το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP), τον νικητή θεωρητικά των «εκλογών» της 7ης Ιανουαρίου.

Όμως όπως και το αποτέλεσμα των «βουλευτικών», έτσι και η σύνθεση της επόμενης «κυβέρνησης» δεν πρέπει να ιδωθεί μόνο μέσα από το Κυπριακό – μάλιστα σε μεγάλο βαθμό οι λόγοι που οδήγησαν στη συμφωνία των τεσσάρων αφορούν τη δυσαρέσκεια που προκαλεί η σημερινή κατάσταση στην κοινότητα αλλά και το ερώτημα του τι θα γίνουν οι Τουρκοκύπριοι χωρίς Κυπριακό. Πάντως το μόνο βέβαιο είναι πως, παρά το ότι το Κυπριακό αποτελεί δευτερεύον ζήτημα σε αυτή τη χρονική συγκυρία, ο Τ/Κ ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί ανασαίνει πλέον… λίγο ευκολότερα.

Η νέα «κυβέρνηση» CTP-HP-TDP-DP αναμένεται, εφόσον ολοκληρωθεί το παζάρι των «υπουργείων», να επικεντρωθεί στη μεταρρύθμιση των δομών της «ΤΔΒΚ», στην ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής αλλά και στην οικονομία. Κάτι αναγκαίο αν θέλει να έχει συνέχεια και να ωφελήσει τα κόμματα που συμμετέχουν σε αυτήν έναντι του UBP, το οποίο χάρη στις πελατειακές του σχέσεις κατάφερε να επικρατήσει με 35% των ψήφων.

Και φυσικά μεγάλο στοίχημα θα αποτελέσει το πώς θα συμπεριφερθεί έναντι των συντηρητικών και θρησκευτικών επιβολών του καθεστώτος Ερντογάν επί του κοσμικού χαρακτήρα της τ/κ κοινότητας και παράλληλα το πώς θα διαχειριστεί τις πιέσεις για εξορθολογισμό της τ/κ οικονομίας μέσω της πολιτικής των πρωτοκόλλων συνεργασίας. Και ιδιαίτερα όσον αφορά τα παρελκόμενα του ορθολογισμού όπως τον εισάγει το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης – ως κύμα ιδιωτικοποιήσεων με προτίμηση στις επιχειρήσεις του κύκλου του Τούρκου Προέδρου.

Παιγνίδι για τέσσερις

Την Παρασκευή ο Τουφάν Ερχιουρμάν από το παραδοσιακά αριστερό Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (CTP), ο πρώην διαπραγματευτής Κουντρέτ Όζερσαϊ του κεντρώου και για άλλους κεντροδεξιού Κόμματος του Λαού (HP), ο ηγέτης του σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Κοινοτικής Δημοκρατίας (TDP) Τζεμάλ Οζγιγίτ και ο πάντα ανοιχτός σε συνεργασίες Σερντάρ Ντενκτάς του δεξιού Δημοκρατικού Κόμματος (DP) συμφώνησαν να αναθέσουν στους εκπροσώπους τους να διαπραγματευτούν τη σύνθεση της «κυβέρνησης».

Η διαδικασία δεν έχει επίσημα ολοκληρωθεί, ωστόσο μετά και τη δήλωση του απερχόμενου «πρωθυπουργού» Χουσεΐν Οζγκιουργκιούν πως δεν ενδιαφέρεται να μπει σε έναν ασταθή συνασπισμό ο κύκλος της σεναριολογίας φαίνεται να κλείνει, με την επιλογή της τετρακομματικής συμμαχίας να μοιάζει η μόνη εφικτή.

Η «συγκυβέρνηση» CTP-HP-TDP-DP ελέγχει μόλις 27 (12 έδρες + 9 + 3 + 3) από τις 50 έδρες, όμως δύο από τα κόμματα σε αυτήν έχουν πάνω από πέντε «βουλευτές» και μπορούν να σχηματίσουν «κοινοβουλευτικές» ομάδες, και άρα να συμμετέχουν στις επιτροπές και να προωθούν αποτελεσματικά το πρόγραμμά τους. Η πιθανή συμμαχία UBP με το DP και το Κόμμα Αναγέννησης (YDP) θα έλεγχε 26 έδρες (21 + 3 + 2) με μόνο μία «κοινοβουλευτική ομάδα».

Οι προτιμήσεις που δείχνουν τα κόμματα για ανάληψη «υπουργείων», σύμφωνα με τα όσα δημοσιεύθηκαν στον τ/κ Τύπο και τα όσα πληροφορείται ο «Π», είναι και ενδεικτικές της κατεύθυνσης που μπορεί να πάρει ο νέος συνασπισμός. Ο Κουντρέτ Όζερσαϊ ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το «υπουργείο» εξωτερικών, ενώ ο Σερντάρ Ντενκτάς θα ήθελε παραμονή του στο «υπουργείο» δημοσιονομικών, καθώς τονίζει συνεχώς την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης της χρηματοδότησης από την Τουρκία και περηφανεύεται ιδιαίτερα για το ότι για πρώτη φορά πρόσφατα ο προϋπολογισμός των κατεχομένων ήταν ισολογισμένος.

Το φάντασμα της κάλπης

Οι προκλήσεις δεν έχουν τελειώσει για τα τέσσερα κόμματα, τα οποία θα πρέπει να συμφωνήσουν στη σύσταση της «κυβέρνησης», στο πρόγραμμά της και να πετύχουν την εφαρμογή του. Μάλιστα αν δεν υπάρξει σχηματισμός «κυβέρνησης» εντός δύο μηνών, δεν αποκλείεται τα κατεχόμενα να εξαναγκαστούν στην επιστροφή στις κάλπες, κάτι που το UBP αναμένεται να προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί ζητώντας ψήφο αυτοδυναμίας.

Αυτή τη στιγμή το κάθε κόμμα προσέρχεται με τις δικές του προτεραιότητες όσον αφορά τα «υπουργεία», με το DP του Σερντάρ Ντενκτάς ωστόσο να αποτελεί κλειδί καθώς μπορεί να ζήσει και χωρίς «συγκυβέρνηση». Ξέρει άλλωστε πως αυτή μπορεί και να είναι η τελευταία του συμμετοχή σε «κυβέρνηση», και για αυτό θέλει και μπορεί να πιέσει για ανταλλάγματα. Κάτι που δεν μπορεί να κάνει ο Κουντρέτ Όζερσαϊ, για παράδειγμα, του οποίου το κόμμα πρέπει να δείξει και διαλλακτικό πρόσωπο, αλλά και να είναι άτεγκτο απέναντι στις παλιές πρακτικές.

Ακόμα, η πλειοψηφία των 27 εδρών είναι σχετικά μικρή, κάτι που σημαίνει πως τυχόν αποστασίες, ένα σύνηθες φαινόμενο στην τ/κ πολιτική, μπορούν εύκολα να αλλάξουν τις ισορροπίες, ακόμα και μετά τον σχηματισμό «κυβέρνησης». Την πρακτική αυτή υπενθύμισε σε tweet του την Παρασκευή ο πρώην Τ/Κ ηγέτης αλλά και πρώην «πρωθυπουργός» Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, απαντώντας στις δηλώσεις Οζγκιουργκιούν περί «πολιτικού πραξικοπήματος». Και το UBP, σημείωσε ο κ. Ταλάτ, είχε ανατρέψει χωρίς εκλογές τη «συγκυβέρνηση» με το CTP, χάριν νέας συμμαχίας με ανεξάρτητους «βουλευτές» που προέρχονταν από τη Δεξιά.

Ποιος ο ρόλος όσον αφορά το Κυπριακό

Όσον αφορά το Κυπριακό, η Τουρκία είχε δώσει κατά τη διάρκεια των διεργασιών το μήνυμα πως επείγει ο σχηματισμός «κυβέρνησης» και γιατί θα κληθεί να είναι μέρος της συζήτησης με την τουρκική κυβέρνηση για το μέλλον του Κυπριακού και για το σκηνικό που θα διαμορφωθεί μετά την ολοκλήρωση των προεδρικών εκλογών στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Σε αυτή τη συζήτηση, ένας «πρωθυπουργός» Ερχιουρμάν, ο οποίος έχει καλές σχέσεις με τις ηγεσίες ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ, θα είναι ένας χρήσιμος σύμμαχος για τον Μουσταφά Ακιντζί ούτως ώστε ο Τ/Κ ηγέτης να διατηρήσει την τουρκική πλευρά προσηλωμένη στις παραμέτρους των Ηνωμένων Εθνών. Και να αποφευχθεί η επικράτηση προσεγγίσεων όπως της αναβάθμισης της «ΤΔΒΚ» σε περιοχή ειδικού καθεστώτος υπό την αιγίδα της Τουρκίας ή ακόμα και σταδιακής ενσωμάτωσής της σε αυτήν.

Η διαπραγμάτευση παραμένει φυσικά αρμοδιότητα του Τ/Κ ηγέτη, και για αυτό στην απομακρυσμένη προς το παρόν περίπτωση επανέναρξης της διαδικασίας η «κυβέρνηση» δεν θα έχει ιδιαίτερο ρόλο. Ωστόσο η «κυβέρνηση» έχει στη διάθεσή της συμβολικά και πρακτικά εργαλεία που επηρεάζουν όχι μόνο το κλίμα μεταξύ των κοινοτήτων, αλλά και τα δεδομένα επί του εδάφους. Ενδεικτικά η νέα «κυβέρνηση» μπορεί να:

  • επιβραδύνει και πάλι τη ροή νέων «πολιτογραφήσεων», προστατεύοντας έτσι τις ευαίσθητες ισορροπίες στο θέμα του πληθυσμού
  • επισπεύσει τις διεργασίες όσον αφορά τα οδοφράγματα αλλά και να μην επιμείνει σε ταυτόχρονο άνοιγμα, το οποίο ουσιαστικά καθυστερεί το άνοιγμα αυτού της Δερύνειας
  • ανατρέψει πρακτικές προσχεδιασμένες για να δυσχεράνουν το κλίμα, όπως η επιβολή δασμών στη βοήθεια προς τους εγκλωβισμένους και οι αρνήσεις των «αρχών» για διενέργεια λειτουργιών σε ναούς στα κατεχόμενα.

 

kakouris.g@politis-news.com 

@nekatomenos