Φόρμα αναζήτησης

Στον δρόμο για σκληρό Brexit

Αν επαληθευτούν σενάρια που θέλουν την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου να γυρίζει 30 χρόνια πίσω με έξοδο από την ΕΕ χωρίς συμφωνία, αυτό θα είναι αρκετό να συμπαρασύρει και να αναπροσαρμόσει τις τιμές και τις αξίες παντού.

Αν παρακολουθήσουμε τις ισοτιμίες του χρήματος, τις ενέργειες των Κεντρικών Τραπεζών και τις επίσημες δηλώσεις και όσα διαρρέουν οι πολιτικοί, στο τέλος Οκτωβρίου το Ηνωμένο Βασίλειο μάλλον βγαίνει από την ΕΕ χωρίς συμφωνία. Το πρόβλημα αυτό είναι και δικό μας. Ίσως να μην μπορούμε να κάνουμε κάτι για να το αποτρέψουμε, αλλά σίγουρα μπορούμε να κάνουμε περισσότερα από το να ελπίζουμε σε δραματικές αλλαγές της τελευταία στιγμής.

Η Κύπρος, όπως και η κάθε χώρα που έχει σχέσεις εξάρτησης από τη βρετανική αγορά (σε εμάς το βασικό είναι τα έσοδα από τον τουρισμό), δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο παρά να ελπίζει σε ανατροπή ενός σκληρού Brexit. Προσωπικά δεν πιστεύω σε αλλαγή στάσης, ούτε σε μπλόφες από τον Μπόρις Τζόνσον και από τις Βρυξέλλες. Θα εμμείνουν μέχρι τέλους. Στο μοναδικό που μπορούμε να ελπίζουμε είναι σε ανατροπή των δεδομένων από στη Βουλή των Kοινοτήτων. Δηλαδή σε εξέγερση μέσα στο κόμμα των Συντηρητικών που θα στείλει τη Βρετανία στις κάλπες, ενδεχομένως και σε νέο δημοψήφισμα.

Ήδη το Εργατικό Κόμμα ξεκαθάρισε πως θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψει μια έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία. «Θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να αποτρέψουμε μια έξοδο χωρίς συμφωνία και θα κάνουμε τα πάντα για να αμφισβητήσουμε αυτήν την κυβέρνηση», δήλωσε ο ηγέτης του, Τζέρεμι Κόρμπιν, την εβδομάδα που μας πέρασε.

Πάντως, αν ο Κόρμπιν και οι υπόλοιποι στο Κοινοβούλιο δεν τα καταφέρουν να ανατρέψουν το σκληρό Brexit, η κυπριακή οικονομία μπαίνει σε αυτό που περιγράφουν στο Υπουργείο Οικονομικών, εδώ και καιρό, ως «αχαρτογράφητα ύδατα». Το προφανές θα είναι τα έσοδα από τον τουρισμό και γενικότερα το εισόδημα που έρχεται στο νησί από τη Μεγάλη Βρετανία σε συντάξεις, ενοίκια και πληρωμές. Το Brexit χωρίς συμφωνία θα προσθέσει κόστος στο κράτος καθώς θα πρέπει να γίνουν ρυθμίσεις σε τελωνεία, αεροδρόμια και λιμάνια ώστε η Κύπρος να παραμείνει συμβατή. Ωστόσο, αν ήταν μόνο αυτά, τότε η κατάσταση θα ήταν δύσκολη, αλλά διαχειρίσιμη.

Αυτό που πραγματικά φοβίζει είναι η έμμεση ζημιά που θα προκληθεί από τις συνέπειες στην παγκόσμια οικονομία, και ιδιαίτερα στην ευρωζώνη στην οποία μέλος είναι και η Κύπρος. Αν δηλαδή επαληθευτούν σενάρια που θέλουν την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου να γυρίζει 30 χρόνια πίσω, αυτό θα είναι αρκετό να συμπαρασύρει και να αναπροσαρμόσει τις τιμές και τις αξίες σε πολλές ακόμη χώρες. Σίγουρα η Κύπρος δεν θα μπορούσε να είναι εξαίρεση και ελπίζω να μην βρεθεί πολιτικός που θα ισχυριστεί πως θα περάσουμε το θέμα αλώβητοι ή πως τα ΜΜΕ τρομοκρατούν τους πολίτες και χαλάνε τις δουλειές. Όπως πολύ καλά μας υποδείκνυε φίλος με γνώσεις στην κτηματαγορά, «δεν μπορεί ένα διαμέρισμα στο Λονδίνο να είναι πιο φθηνό σε σχέση με ένα αντίστοιχο στη Λευκωσία».

Σε περίπτωση σκληρού Brexit, ο σχεδιασμός δεν θα πρέπει να είναι μόνο πώς αμβλύνουμε τις συνέπειες, αλλά και πώς επιστρέφουμε από μια ύφεση που με μαθηματική ακρίβεια θα μας ρίξει. Θα πρέπει από τώρα να δείξουμε προσαρμοστικότητα στα δεδομένα όπως αυτά θα εξελίσσονται και επιχειρήσεις και κράτος να δουλεύουν με το κακό σενάριο. Το να προχωρήσουμε άμεσα σε μεταρρυθμίσεις και αναπροσαρμογές για να έχουμε ελπίδα να επιστρέψουμε γρήγορα είναι το προφανές. Αυτό που δεν είναι προφανές είναι αν θα το κάνουμε. Μπορεί, πάλι, να επιλέξουμε να αφήσουμε να δούμε πότε θα επιστρέψει το ΗΒ στην ομαλότητα και αν επιστρέψουμε και εμείς. Θα είναι αργά αν επικρατήσει η λογική αυτή.

Αν είναι κάτι που θα πρέπει να είχαμε μάθει από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, είναι πως οι μεγάλοι μπαίνουν πρώτοι στην ύφεση αλλά και επιστρέφουν πρώτοι στην ανάπτυξη. Αντίθετα, μικρές και ανοικτές οικονομίες όπως η δική μας, με μειωμένα αντανακλαστικά αλλά και περιθώριά αντιδράσης, ακολουθούν την ύφεση και βγαίνουν, αν προλάβουν να βγουν δηλαδή, και με σημαντικά μεγαλύτερες ζημίες ως προς το μέγεθος. Καλό είναι να το θυμάται αυτό ο επόμενος υπουργός Οικονομικών που θα κληθεί να διαχειριστεί τα νέα δεδομένα, καθώς ο Χάρης Γεωργιάδης θα έχει αποχωρήσει πριν το τέλος του χρόνου.

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.