Φόρμα αναζήτησης

Πολλά μέτωπα για την προεδρία της Κομισιόν

Η επόμενη ημέρα των ευρωεκλογών βρίσκει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πολυδιασπασμένο, με αυξημένη την παρουσία των ευρωσκεπτικιστικών κομμάτων, αλλά όχι στον βαθμό που φοβούνταν πολλοί, και τις παραδοσιακές “κυβερνώσες” πολιτικές ομάδες αποδυναμωμένες αλλά με ενίσχυση των πράσινων και των φιλελευθέρων.

Το αποτέλεσμα έχει ήδη επηρεάσει τις ισορροπίες ενόψει των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των αρχηγών των κρατών μελών για τους “θρόνους” και τις θέσεις-κλειδιά στους θεσμούς της ΕΕ. Ήδη κοινοτικές πηγές που μίλησαν στον “Π” εκτιμούν πως, ως έχουν τα πράγματα, ο Μάνφρεντ Βέμπερ (υποψήφιος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος), ο Φρανς Τίμερμανς (υποψήφιος των Σοσιαλδημοκρατών) και η Μαργκρέτ Βεστάγκερ (προβεβλημένη ως η υποψήφια των Φιλελευθέρων) συγκεντρώνουν τς ίδιες πιθανότητες, ο καθένας με τα δικά του συγκριτικά πλεονεκτήματα, έχοντας και καλά και κακά χαρτιά που προέκυψαν από τη μοιρασιά των ευρωεκλογών (βλ. ξεχωριστή στήλη).

Σε ανεπίσημο γεύμα το βράδυ της Τρίτης, οι αρχηγοί των 28 κρατών μελών συζήτησαν τον τρόπο με τον οποίο θα ληφθούν οι αποφάσεις, επιμένοντας πως δεν ακούστηκαν ονόματα, αν και όλοι ξέρουν πως μια τέτοια κουβέντα εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να γίνει… γενικά και αόριστα (εξ ου και το δείπνο ήταν άτυπο και οι δηλώσεις που έγιναν περιορισμένες).

Μιλώντας μετά το δείπνο, ο πρόεδρος του Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ θέλησε να δώσει την αίσθηση πως οι διεργασίες θα έχουν περισσότερη διαφάνεια από ό,τι έχουμε συνηθίσει, κάνοντας λόγο για συγκεκριμένη διαδικασία που θα βασιστεί στα προσόντα των υποψηφίων, αποκλείοντας τους “αυτοματισμούς” βάσει των αποτελεσμάτων, αλλά αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο της διαπραγμάτευσης καθώς, όπως είπε, η ιδιότητα του επικεφαλής υποψήφιου δεν μειώνει τις πιθανότητες επιλογής, αλλά αντιθέτως τις αυξάνει. Για τα περαιτέρω παρέπεμψε στη σύνοδο των 28 στις 20-21 Ιουνίου, δίνοντας το έναυσμα σε δημοσιογράφους και αναλυτές να μπουν για τα καλά σε αυτό που στην Κύπρο συνηθίσαμε να ονομάζουμε το παιχνίδι της ονοματολογίας.

Πολύπλοκη εικόνα

Η ονοματολογία βασίζεται στην παράδοξη κατάσταση την οποία έφεραν οι ευρωεκλογές. Οι πολιτικές τάσεις, όπως η αυξημένη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο προσέλευση λόγω της ανησυχίας για την άνοδο των ακροδεξιών ή όπως η σταδιακή ανάδειξη της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής σε κεντρικό θέμα της ευρωπαϊκής ατζέντας, είχαν κατά κάποιο τρόπο ως αποτέλεσμα οι προβλέψεις και να επαληθευτούν… και να ανατραπούν.

Σε εθνικό επίπεδο είδαμε εκπλήξεις όπως η νίκη των Σοσιαλιστών στην Ολλανδία, η άνοδος των Πρασίνων στη δεύτερη θέση στη Γερμανία και η άνοδός τους στη Γαλλία. Παράλληλα, ευρωσκεπτικιστικά κόμματα, όπως η Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι και ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίνς Λεπέν, εδραίωσαν μια ισχυρή παρουσία στις χώρες τους, όμως ο χώρος της σκληρής και Άκρας Δεξιάς πανευρωπαϊκά δεν προσεγγίζει καν το 1/3 του συνόλου των εδρών, το οποίο υπολογιζόταν ως το χειρότερο δυνατό σενάριο. Μάλιστα αναλυτές επισημαίνουν πως στη Γαλλία η κ. Λεπέν έφτασε στο όριο της δύναμής της.

Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, συνοπτικά, φέρνει τα κόμματα που πιστεύουν στην εμβάθυνση ή τη μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαχωρίζονται σε τέσσερις ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Με άλλα λόγια, δεν αρκεί πλέον μια συμφωνία κυρίων μεταξύ Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και Σοσιαλδημοκρατών και περιορισμένα ανοίγματα σε Φιλελεύθερους και Πράσινους όπως αυτά που έκανε το 2014 ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Η επόμενη Κομισιόν θα χρειαστεί μια πλειοψηφία που θα στηριχθεί στη συμπερίληψη των Φιλελευθέρων ή και των Πρασίνων στο Κολέγιο των Επιτρόπων, το πρόγραμμα και τη διαμόρφωση των πολιτικών.

Και η Κύπρος;

“Αποχή”… γυναικών

Οι τάσεις που δημιουργήθηκαν δεν βρίσκονται σε άλλο πλανήτη από την Κύπρο, καθώς η γενικότερη εικόνα επηρεάζεται από τις επιμέρους τάσεις στις εθνικές εκλογές, πολλές από τις οποίες έχουν ιδιαιτερότητες και παραδοξότητες ανάλογες (αλλά όχι ακριβώς αντίστοιχες) με τις δικές μας. Ουσιαστικά οι πολιτικές δυνάμεις στην Κύπρο διατήρησαν τις έδρες τους, ενώ η αποτροπή της Ακροδεξιάς μέσω της στρατηγικής ψήφου και της πριμοδότησης συνδυάστηκε με την άνοδό της σε απόλυτους αριθμούς από διαρροές από τη Δεξιά.

Εκεί που υπάρχει μια πραγματική ενδεχομένως διαφοροποίηση από τις ευρωπαϊκές τάσεις είναι στην παντελή αποτυχία του πολιτικού συστήματος να προωθήσει την εκλογή γυναικών ευρωβουλευτών, καθώς σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα και αναλύσεις είμαστε η μόνη χώρα που δεν εξέλεξε ούτε μία γυναίκα. Η άλλη διαφοροποίηση είναι η καταβαράθρωση και η εξαφάνιση των κομμάτων που θα ανήκαν θεωρητικά στις ομάδες των Φιλελευθέρων και των Πρασίνων, εν μέρει γιατί πολιτεύονται με άλλες προτεραιότητες (βλέπε Κυπριακό) και χάνουν εν δυνάμει ψηφοφόρους με κεντρώες ή οικολογικές ανησυχίες οι οποίοι καταφεύγουν σε άλλα κόμματα.

Επίσης, αν και η Κύπρος πέτυχε ρεκόρ αποχής σε εθνικό επίπεδο και κινήθηκε κάτω από τον μέσο όρο πανευρωπαϊκά, με 45% συμμετοχή δεν ήταν στον πάτο, καθώς σε άλλες 10 χώρες η συμμετοχή κινήθηκε στα 30άρια και τα 20άρια. Η αύξηση στη συμμετοχή πανευρωπαϊκά ήρθε από την αύξηση σε κάποιες χώρες, με μεγαλύτερες αυξήσεις σε Δανία, Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Ισπανία, Πολωνία, Αυστρία και Ρουμανία. Σε κάποιες η αύξηση εξηγείται από ταυτόχρονες εθνικές εκλογές, εθνικά σκάνδαλα (Αυστρία) ή κινητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών λόγω απειλών κατά του κράτους δικαίου (Πολωνία και Ρουμανία).