Φόρμα αναζήτησης

Ο «Κρόνος» θα φάει τελικά τα παιδιά του;

Με το Ορούτς Ρεΐς να κινείται στο (θαλάσσιο) τριεθνές Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου σε ένα σημειολογικό timing σε σχέση με την επέτειο της κρίσης των Ιμίων, την Τουρκία να διασκεδάζει τις εντυπώσεις των παράνομων γεωτρήσεών της με την πρόταση για το moratorium, και τη Λευκωσία μεταξύ… μάππας και (γαλλικής) «φρεγατολογίας», αντιλαμβάνεται κανείς πως οι επόμενες εβδομάδες κρίνονται ως μεγάλης σημασίας, όχι μόνο για το μέλλον του κυπριακού ενεργειακού προγράμματος, αλλά και για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. To «reality check» έχει ως εξής:

Ο κλήρος στην Τotal

H μείωση των προσδοκιών ως προς τον γεωτρητικό προγραμματισμό εντός της κυπριακής ΑΟΖ αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις ίδιες της δηλώσεις του αρμόδιου υπουργού κ. Λακκοτρύπη. Η προοπτική των μέχρι 9 γεωτρήσεων της τρέχουσας διετίας (2020-2021) μειώνεται, ως προς τις προσδοκίες, στις 3 έως 6 αναλόγως αποτελεσμάτων. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως η κοινοπραξία της Total – ENI έχει «ξεμείνει» από στόχους στα τεμάχια 3, 7 και 8 – όπου προχωράει η de facto τουρκική ακυρωτική στρατηγική. Με εξαίρεση την Exxon και το τεμάχιο 12, καθίσταται πλέον σαφές πως η επόμενη γεώτρηση στη κυπριακή ΑΟΖ θα προχωρήσει στο τεμάχιο 6, επί του γεωτρητικού στόχου «Κρόνου». Μια ψύχραιμη αποτίμηση εδώ καταδεικνύει δύο σενάρια: α. Την ομαλή διεξαγωγή της γεώτρησης, τον Μάρτιο, μιας και βρίσκεται ξεκάθαρα εκτός τουρκικών και «τουρκοκυπριακών» διεκδικήσεων, εξέλιξη που συντείνει σε μια de facto παράλληλη πραγματικότητα μεταξύ νόμιμων και παράνομων γεωτρήσεων και β. Το πιο απομακρυσμένο σενάριο παρεμπόδισής της από την Τουρκία, που δεδομένων των στάνταρντ που έχει θέσει το Παρίσι διά της δημόσιας τοποθέτησής του στο θέμα, θα ισοδυναμούσε με πλήρη κατάρρευση του ενεργειακού προγράμματος της ΚΔ (δεδομένης της παρουσίας της κοινοπραξίας Total – ENI στην πλειοψηφία των αδειοδοτημένων τεμαχίων της κυπριακής ΑΟΖ). Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονιστεί, ξανά, και ο τρόπος πρόσληψης της Άγκυρας ως προς την πρόταση του μορατόριουμ. Η Τουρκία αντιλαμβάνεται τη διενέργεια γεώτρησης στο 6 ως απάντηση στις δικές της παράνομες ενέργειες. Ενισχύοντας το αφήγημά της περί μονομερών ενεργειών της ΚΔ που αποκλείουν τους Τουρκοκύπριους – στην απουσία διαδικασίας στο Κυπριακό. Ο «Κρόνος», συνεπώς, κρίνει πολλά για τη συνέχεια.

Γαλλικό κρουασάν, ιταλική πίτσα

Πέραν της αστοχίας της ΚΔ ως προς τη δημοσιοποίηση στοιχείων σε ανοικτή πηγή σε σχέση με το τεμάχιο 8, η αντίδραση, τόσο της Ρώμης όσο και του Παρισιού στην παράνομη τουρκική δραστηριότητα επί τεμαχίων που ανήκουν σε εταιρείες με συμφέροντα στις δύο χώρες, ήταν χλιαρή. Πίσω από τη διπλωματική στήριξη –σε επίσημο επίπεδο- η Ρώμη διαπίστωσε πως η Λευκωσία βρήκε έναν «βολικό εχθρό» και το Παρίσι διατηρεί μια στάση αναμονής –πέραν του signaling στην Τουρκία με την παρουσία πολεμικών πλοίων, κυρίως λόγω της κρίσης στη Λιβύη. Η αλήθεια είναι πως τόσο η Ρώμη όσο και το Παρίσι δεν κατόρθωσαν να προβούν σε ενέργειες που θα απέτρεπαν προληπτικά την Τουρκία από το να βρεθεί επί τεμαχίων της κυπριακής ΑΟΖ που ανήκουν στην Total και την ΕΝΙ – πόσω μάλλον να ακυρώσουν μια τέτοια σειρά παράνομων ενεργειών. Η κατάσταση στη Λιβύη με την εμπλοκή της Τουρκίας περιπλέκει τα πράγματα για τις δύο χώρες: Η Γαλλία τηρεί σιγή ασυρμάτου σε σχέση με την παραβίαση του εμπάργκο όπλων στη χώρα κάθε φορά που ένα Tupolev ξεφορτώνει (γαλλικά) όπλα από τα ΗΑΕ στον Χαφτάρ, ενώ η Ρώμη αντιλαμβάνεται πως η Τουρκία έχει πλέον λόγο σε μια πρώην αποικία της –που τυγχάνει να είναι η μεγαλύτερη παραγωγός στην Αφρική, και ένατη στο κόσμο, φυσικού αερίου και πετρελαίου. Ρώμη και Παρίσι βρίσκονται σε απόκλιση στη Λιβύη, σε μια περίοδο που η Τουρκία κάνει… περίπατο με το «Yavuz» σε αδειοδοτημένα στη Total και στην ΕΝΙ οικόπεδα. Αυτή η κατάσταση, πέραν της στήριξης σε διπλωματικό επίπεδο στα ορθώς δίκαια αιτήματα/ανησυχίες της Λευκωσίας, σηματοδοτεί και έναν άλλον έλεγχο ρεαλισμού: Την προ μηνών δήλωση του ισχυρού άντρα της ΕΝΙ, Ντεσκάλτσι: «Αν κάποιος εμφανίζεται με πολεμικά πλοία, δεν κάνω γεωτρήσεις». Σε τι διαφέρει αυτό από τον αντίστοιχο ρεαλισμό της Total; Ή για να αντιστρέψουμε το ερώτημα: Τι θα κάνει η Total αν την ημέρα που το Tungsten Explorer πιάσει… «Κρόνο» βρει τουρκικά πολεμικά πλοία; Ωστόσο, ακόμη και αν η Άγκυρα δεν παρεμποδίσει την Total, η ιδέα του να τρυπάει στο 6 μια γαλλική εταιρεία και στο 8 «παραδίπλα» η TPAO, δεν ομοιάζει με την de facto διχοτόμηση της θάλασσας; To «reality check» εδώ, αυτό υπαγορεύει. Καλά τα fake news των ελληνόφωνων ΜΜΕ «ότι το αεροπλανοφόρο ‘Ντε Γκωλ’ τσάκωσε στα πράσα τα τουρκικά πολεμικά στην Τρίπολη», αλλά να μην ξεχνούμε ότι όπως τα ΗΑΕ μεταφέρουν στον Χαφτάρ τόνους στρατιωτικού υλικού διά αέρος, έτσι και τα τουρκικά μεταγωγικά ξεφορτώνουν άρματα μάχης στην Τρίπολη. Και μια σύγκρουση εκεί παραμονεύει, εκ νέου, στη γωνία, χωρίς τον συμπαθέστατο ελληνόφωνο ναύαρχο του Χαφτάρ, που σπούδασε στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, να έχει… «κάψει τον τουρκικό στόλο», όπως έγραφε στο facebook του.

Αντί επιλόγου

Η συνταγή «χωρίς διάλογο στο Κυπριακό» και «χωρίς γεωτρήσεις στην ΑΟΖ» δεν φαντάζει πολύ ευοίωνη για το μέλλον της Κύπρου. Η γεώτρηση ωστόσο στο τεμάχιο 6 αποτελεί καθοριστικό σημείο. Αυτό που μένει να διαφανεί είναι αν στο τέλος του διαδρόμου η λογική της «απρόσκοπτης συνέχισης του ενεργειακού προγράμματος της ΚΔ» θα αποφέρει αποτελέσματα και θα καταστεί game changing σε σχέση με τη λογική αντιμετώπιση των τουρκικών παράνομων ενεργειών. Ή αν μια επιστροφή στον διάλογο θα αποτελέσει ουσιαστικό καταναγκασμό της τουρκικής διπλωματίας. Για να παραφράσουμε και λίγο την ελληνική μυθολογία, μένει να δούμε αν ο «Κρόνος» τελικά θα φάει τα παιδιά του ή αν η ΚΔ, στον ρόλο μιας αποτελεσματικής Ρέας, θα δώσει στον Κρόνο μια πέτρα -αντί του Διός. Επειδή από τον θεό Κρόνο («Cronos») ετυμολογείται στη λατινική και η λέξη «Chronos», και επειδή έχουμε να κάνουμε και με Λατίνους, ο χρόνος εδώ κρίνεται πολύ σημαντικός. Και θα απαντήσει στο ως άνω ερώτημα.

Κουλτούρα ασφάλειας

«Έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες από το Υπουργείο Εξωτερικών, παρασκηνιακές, για να προσπαθήσουμε να προωθήσουμε και εκείνη τη συμφωνία», ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας κ. Λακκοτρύπης σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ερωτηθείς για την προοπτική μιας συμφωνίας Κύπρου – Συρίας για τον καθορισμό θαλασσίων ζωνών. Βρείτε το λάθος. Επιπλέον, το ζήτημα καθορισμού ΑΟΖ μεταξύ Λευκωσίας και Δαμασκού πρέπει να απαντήσει και σε μια σειρά άλλων ερωτημάτων. Στο τι εξυπηρετεί και σε ποιο βαθμό επηρεάζεται από άλλες δυναμικές δεδομένων των σχέσεων του καθεστώτος Άσαντ με τη Ρωσία. Η τελευταία βρίσκεται, τόσο στη Συρία όσο και στη Λιβύη, σε μια διαδικασία συνεννόησης με την Άγκυρα, παρά τις διαφορετικές επιμέρους στρατηγικές επιδιώξεις.

Παραπληροφόρηση

Παρακολουθώντας τον τρόπο κάλυψης των εξελίξεων στη Λιβύη, στην Ανατολική Μεσόγειο και εν γένει στην περιοχή μας, στον ελληνόφωνο χώρο αντιλαμβάνεται κανείς την τεράστια σύγχυση που επικρατεί στη δημόσια σφαίρα. Απολογητές των πάντων, fake news, αφηγήματα και ημιμάθεια. Παθογένειες που υπερχειλίζουν και στην κυπριακή δημόσια σφαίρα συναντώντας τις επιμέρους ιδεοληψίες και τη γνωστική ασυμφωνία από την οποία υποφέρει ο μέσος Ελληνοκύπριος. Αν αναλογιστούμε το στάτους κβο στην Κύπρο ως κατανομή, μοιάζει με δυναμοειδή: Όσο περισσότερο έχει διαρκέσει κάτι (ισχύον στάτους κβο), τόσο περισσότερο περιμένουμε ότι θα διαρκέσει για πάντα. Ας θυμηθούμε τον Δανό μαθηματικό Άγκνερ Έρλανγκ και την «κατανομή Έρλανγκ». Υπάρχουν πράγματα που δεν είναι ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο πιθανά να τελειώσουν απλώς επειδή έχουν διαρκέσει αρκετά (στάτους κβο). Χωρίς γκάζι, αλλά και χωρίς διάλογο για το Κυπριακό, θα βιώσουμε την «κατανομή Έρλανγκ». Και το 2023 δεν θα έχει σημασία ποιος θα παραλάβει την εξουσία, αλλά τι…

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.