Φόρμα αναζήτησης

Μας έχει στο μικροσκόπιο η Κομισιόν

Στο μικροσκόπιο της Κομισιόν συνεχίζει να βρίσκεται η Κύπρος σε σχέση με την εφαρμογή της οδηγίας για την καταπολέμηση του ξεπλύματος μαύρου χρήματος, καθώς η συζήτηση που ξεκίνησε τον Ιανουάριο παραμένει ανοιχτή. Κι αυτό δεν είναι άσχετο με τα όσα λέγονται αυτή την περίοδο από κυβερνητικής πλευράς στην κυπριακή δημόσια σφαίρα εξ αφορμής των αποκαλύψεων του Reuters και τα οποία… καταγράφονται.

Παράλληλα όμως με το τι γίνεται στο εσωτερικό, η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει σε μια προσπάθεια που γίνεται σε επίπεδο ειδικών για ανάπτυξη κοινών προτύπων ασφαλείας για τα προγράμματα επενδύσεων έναντι υπηκοότητας και άδειας διαμονής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πέρα από τη ρητορική της στοχοποίησης για εσωτερική κατανάλωση. Σε αυτό το πλαίσιο αναμένεται τον Δεκέμβριο να ενημερώσει για τα όσα οδήγησαν στις πρόσφατες αποκαλύψεις του πρακτορείου Reuters και ποιες ενέργειες αναλαμβάνονται σήμερα.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τα πρακτικά των μέχρι σήμερα συναντήσεων είναι πως η Κύπρος δεν στοχοποιείται εκδικητικά, αλλά πως υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που μπορούν να γίνουν ώστε τα προγράμματα επενδύσεων να μην ενέχουν ρίσκο για τη φήμη της χώρας και να μην γίνονται όχημα αθέμιτου πλουτισμού για διάφορους εντός και εκτός συνόρων. Τα πρακτικά βρίσκονται αναρτημένα στην ιστοσελίδα της Κομισιόν.

Ταυτόχρονα, η διαδικασία επί παραβάσει (infringement procedure) που αφορά την Κύπρο και την εφαρμογή της 4ης οδηγίας για το ξέπλυμα -καθώς και πολλές άλλες χώρες και άλλα προγράμματα πέρα από τα «χρυσά» διαβατήρια- θεωρείται ακόμα ανοιχτή από την Κομισιόν. Οι αρμόδιοι τεχνοκράτες εξακολουθούν να παρακολουθούν τις εξελίξεις, και όταν έρθει η στιγμή ο φάκελος θα βρεθεί στο γραφείο της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Διαχειριστείτε το ρίσκο

Οι διαβουλεύσεις των κρατών μελών με την Κομισιόν για την ανάπτυξη κοινών διαδικασιών και μέτρων ασφαλείας ξεκίνησαν τον Απρίλιο με αφορμή την έκθεση-καταπέλτη της Κομισιόν τον περασμένο Ιανουάριο για τα προγράμματα παραχώρησης υπηκοοτήτων («χρυσά» διαβατήρια) Κύπρου, Μάλτας και Βουλγαρίας και αδειών διαμονής («χρυσή» βίζα) για επιπρόσθετα 17 κράτη μέλη. Είχε προηγηθεί τον Μάρτιο και το αυστηρό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με το οποίο το σώμα ζητούσε τη σταδιακή κατάργηση αυτών των προγραμμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τα πιθανά μέτρα περιλαμβάνουν, όπως πληροφορείται ο «Π», διαδικασίες διαχείρισης του ρίσκου που ενέχουν αυτά τα προγράμματα. Ρίσκο που αφορά το πραγματικό ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, φοροδιαφυγή και πρακτικές διαφθοράς.

Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί τρεις συναντήσεις, στις 5 Απριλίου, στις 8 Ιουλίου και τις 2 Οκτωβρίου, στις οποίες συμμετείχαν ειδικοί και τεχνοκράτες. Η επόμενη συνάντηση προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο.

Εξαντλητικά λεπτομερείς

Οι συζητήσεις που γίνονται μεταξύ των ειδικών των κρατών μελών φαίνεται να είναι εξαντλητικά λεπτομερείς, σύμφωνα με τα πρακτικά. Στην πρώτη συνάντηση (5 Απριλίου 2019) συζητήθηκαν οι έλεγχοι ασφαλείας που μπορούν να γίνονται βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και οι βάσεις δεδομένων που μπορούν να αξιοποιηθούν, καθώς και το πλαίσιο διαχείρισης και διαφάνειας των επίμαχων προγραμμάτων.

Μετά και παρά την καταιγίδα δηλώσεων που είχε ξεσπάσει στο εσωτερικό της χώρας, και τις αναφορές του ΠτΔ σε στοχοποίηση της Κύπρου, η προσέγγιση στο πλαίσιο αυτών των διαβουλεύσεων ήταν σαφώς πιο μετρημένη. Όπως αναφέρεται, η θέση της Κύπρου ήταν πως «εργαζόταν για να ευθυγραμμιστεί με την οδηγία για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος και για να περιορίσει το ρίσκο από τα πρόγραμμα άντλησης επενδύσεων».

Έγινε επίσης αναφορά στις τροποποιήσεις που έγιναν στο πρόγραμμα, ειδικότερα στην εισαγωγή ανώτατου ορίου παραχώρησης 700 υπηκοοτήτων τον χρόνο, τη δημιουργία επιτροπής επίβλεψης και ελέγχου και τη δημιουργία κώδικα δεοντολογίας για τα εμπλεκόμενα γραφεία. Όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών και τη διενέργεια ελέγχων για το ποινικό μητρώο των αιτητών ή τη συμπερίληψή τους σε λίστες κυρώσεων, η Κύπρος σημείωσε πως ήδη προχωρεί σε όλους τους ελέγχους που προβλέπονται.

Στη δεύτερη συνάντηση, στις 8 Ιουλίου, εξετάστηκε για πρώτη φορά προσχέδιο ενός συμφωνημένου πλαισίου μέτρων, το οποίο Σουηδία, Βέλγιο και Γαλλία χαρακτήρισαν «πολύ περιεκτικό». Συζητήθηκαν ακόμη θέματα όπως οι δυσκολίες στην πρόσβαση σε ποινικά μητρώα τρίτων χωρών (το έθεσε η Γαλλία, με στήριξη ΗΒ και Ισπανίας), ακόμα και σε περιπτώσεις που υπάρχουν διμερείς συμφωνίες, με την Κύπρο να σημειώνει πως αντιμετωπίζει δυσκολίες στην ανταλλαγή πληροφοριών για αιτητές που έχουν απορριφθεί.

Στην τρίτη συνάντηση (2/10), για την οποία τα πρακτικά δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, είχε προγραμματιστεί να συζητηθεί το θέμα των αντίστοιχων προγραμμάτων παροχής υπηκοότητας σε επενδυτές σε χώρες υποψήφιες για ένταξη, πιθανές υποψήφιες και άλλες τρίτες χώρες των οποίων οι πολίτες μπορούν να ταξιδέψουν στην ΕΕ χωρίς βίζα.

Ανοιχτό το infringement

Όσον αφορά τη διαδικασία επί παραβάσει (infringement procedure) που αφορά την Κύπρο σε σχέση με τη μη επαρκή μεταφορά της σχετικής οδηγίας για το ξέπλυμα στην εθνική νομοθεσία, αυτή θεωρείται ακόμα ανοιχτή σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, καθώς τον Ιανουάριο στάλθηκε δεύτερη αιτιολογημένη γνώμη ζητώντας από την Κύπρο (όπως και άλλες χώρες) να συμμορφωθεί με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Σημειώνεται πως η διαδικασία αυτή, που σε περιπτώσεις χρόνιας μη συμμόρφωσης και αν το κρίνει η Επιτροπή μπορεί να οδηγήσει μέχρι και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στο Λουξεμβούργο (συμβαίνει μόνο σε ακραίες περιπτώσεις), αφορά τη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία της 4ης ευρωπαϊκής οδηγίας για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ΕΕ (2015/849), η οποία ισχύει από το 2017.

Η 5η σχετική οδηγία βρίσκεται ήδη σε ισχύ από τον Ιούλιο και τα κράτη μέλη θα πρέπει να την έχουν μεταφέρει στην εθνική νομοθεσία πριν από τις αρχές Ιανουαρίου.

Από εδώ και πέρα;

Το ερώτημα πλέον είναι αν μπορεί να θεωρηθεί επαρκής συμμόρφωση η δημιουργία νέων δικλίδων ασφαλείας από τα κράτη μέλη, τη στιγμή που ύποπτες προσωπικότητες και παράνομες συναλλαγές έχουν ήδη περάσει από τα παραθυράκια του προηγούμενου καθεστώτος. Πηγή της Κομισιόν επεσήμανε πως το τι θα κάνει το κάθε κράτος μέλος αποτελεί δική του αρμοδιότητα.

Το βέβαιο είναι πως οι αποκαλύψεις του Reuters έχουν επιστήσει την προσοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι τόσο γιατί οι εταίροι δεν γνωρίζουν για τις πιο προβληματικές και… «ακριβότερες» πωλήσεις διαβατηρίων, αλλά γιατί αναμένεται να διαφανεί αν η κυπριακή κυβέρνηση θα προχωρήσει σε πραγματική εξυγίανση.

Η Κύπρος έχει όπως φαίνεται ένα περιθώριο μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων από τη νέα Επιτροπή, είτε τον Δεκέμβριο είτε ακόμα και τον Ιανουάριο (καθώς η απουσία κυβέρνησης στη Ρουμανία καθυστερεί τη συμπλήρωση του νέου Κολεγίου και η αβεβαιότητα για το Brexit περιπλέκει μια ήδη δύσκολη κατάσταση). Μετά την αποχώρηση της Επιτροπής Γιούνκερ, η οποία απλώς κλείνει εκκρεμότητες, έρχεται η Επιτροπή Φον ντερ Λάιεν, με φιλοδοξίες και με ενισχυμένη τη θέση του Φρανς Τίμερμανς και της Βέρα Γιούροβα, οι οποίοι διαχρονικά έχουν ρίξει μεγάλο βάρος σε θέματα κράτους δικαίου.

 

Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.