Φόρμα αναζήτησης

Η Κύπρος του ξεπλύματος

Ενδεικτικό της φήμης που αποκτά η κυπριακή κυβέρνηση στις Βρυξέλλες μπορεί να θεωρηθεί το προ ημερών δημοσίευμα της ιστοσελίδας Politico, το οποίο έφερε στην επικαιρότητα νέες καταγγελίες του Αμερικανού επιχειρηματία Μπιλ Μπράουντερ για πρακτικές ξεπλύματος βρόμικου χρήματος στην Κύπρο. Η καταγγελία εντάσσεται στο πλαίσιο της υπόθεσης του θανάτου του συνεργάτη του κ. Μπράουντερ, Σεργκέι Μαγκνίτσκι στις φυλακές της Μόσχας το 2009.

Παρά τα μέτρα τα οποία πλέον λαμβάνει το κράτος για καταπολέμηση του ξεπλύματος, η φήμη της Κύπρου ως προορισμού για νομιμοποίηση παράνομων δραστηριοτήτων δεν αλλάζει εύκολα, χάρη και στις πρόσφατες προειδοποιήσεις της Κομισιόν για το πρόγραμμα παραχώρησης διαβατηρίων και υπηκοοτήτων έναντι επενδύσεων τον περασμένο Ιανουάριο. Αλλά και χάρη στη γεμάτη εκνευρισμό δημόσια απάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Κομισιόν, όπου ουσιαστικά κατηγόρησε τις Βρυξέλλες πως στοχοποιούν την Κύπρο.

Σε διπλωματικούς κύκλους μάλιστα φαίνεται να σχολιάζεται με κάποιον εκνευρισμό πως η Κύπρος δεν συμπεριφέρεται ως σωστός εταίρος εντός της ΕΕ, ζητώντας στήριξη χωρίς όμως να δείχνει σοβαρότητα όσον αφορά τις δικές της υποχρεώσεις. Κάτι που εξηγεί εν μέρει και την απροθυμία αρκετών χωρών να κινηθούν πιο έντονα ενάντια στην Τουρκία σε σχέση με τις παράνομες έρευνές της στα ανοιχτά της Κύπρου, επιλέγοντας να περιορίζονται σε μια καθήκοντος συμβολική στήριξη. Εκπρόσωποι της Κομισιόν, απαντώντας σε ερώτηση του «Π» σε σχέση με το δημοσίευμα, περιορίστηκαν να επισημάνουν πως δεν μπορούν να σχολιάσουν το θέμα από τη στιγμή που οι κυπριακές αρχές έχουν ξεκινήσει τη διερεύνησή του. Σύμφωνα με το Politico η καταγγελία Μπράουντερ στις κυπριακές αρχές έχει ημερομηνία 2 Ιουλίου. Η κυπριακή κυβέρνηση μέσω εκπροσώπου σχολίασε στην ιστοσελίδα πως η υπόθεση διερευνάται.

Όπως πληροφορείται ο «Π» από το περιβάλλον του κ. Μπράουντερ, η καταγγελία έχει διαβιβαστεί με συγκεκριμένα στοιχεία μεταξύ άλλων στον γενικό εισαγγελέα και τον υπουργό Δικαιοσύνης. Η προσδοκία που υπάρχει από την πλευρά του επιχειρηματία είναι πως εντός Σεπτεμβρίου θα υπάρξει ενημέρωση για την πρόοδο των ερευνών. Υπενθυμίζεται πως αυτές δεν είναι οι πρώτες καταγγελίες του Μπιλ Μπράουντερ που αφορούν την Κύπρο. Μεταξύ άλλων ο κ. Μπράουντερ είχε καταγγείλει τις δραστηριότητες της τράπεζας FBME, η οποία οδηγήθηκε σε κλείσιμο λόγω κατηγοριών για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος. Η περίπτωση της FBME μάλιστα είναι μία από τις δέκα υποθέσεις που ανέλυσε σε πρόσφατη έκθεσή της η Κομισιόν, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της αντιμετώπισης ανάλογων υποθέσεων από τις αρχές των κρατών μελών της ΕΕ.

Στραβά μάτια

Στη συνέντευξή του σε δημοσιογράφο του Politico με βάση το Λονδίνο και ειδίκευση τα οικονομικά θέματα, ο γεννημένος στις ΗΠΑ, βρετανικής καταγωγής Μπράουντερ κατηγορεί τις κυπριακές αρχές πως τον Μάιο του 2014 επέτρεψαν στη ρωσική μαφία να προχωρήσει σε ξέπλυμα παράνομων εσόδων μέσω της αγοράς ακινήτων. Η συναλλαγή έγινε μερικές μόλις μέρες πριν την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων κατά 12 Ρώσων πολιτών που θεωρούνται πως είχαν εμπλοκή στον θάνατο του Σεργκέι Μαγκνίτσκι. Συγκεκριμένα, επικαλείται έγγραφο σύμφωνα με το οποίο συγκεκριμένη λειτουργός του Υπουργείου Εσωτερικών προτρέπει ένα από αυτά τα 12 άτομα, τον Ρώσο Ντμίτρι Κλίεφ, να αγοράσει κατοικία στο όνομα του γιου του, ώστε να εγκριθεί η αγορά από τις κυπριακές αρχές. Σύμφωνα με το Politico, η επίμαχη αγορά αφορά μία βίλα τριών υπνοδωματίων στη Γερμασόγεια αξίας 245 χιλιάδων ευρών. Πρόκειται για κατοικία με ιδιωτικό κήπο η οποία αποτελεί μέρος συγκροτήματος με κοινή πισίνα. Ο κ. Κλίεφ, αναφέρει το δημοσίευμα, έχει κατηγορηθεί για εγκληματική δραστηριότητα στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Λιθουανία, τη Λετονία και την Εσθονία, ενώ έχει καταδικαστεί για υπεξαίρεση στη Ρωσία. «Το ρωσικό οργανωμένο έγκλημα έχει πλήρως διεισδύσει στις κυπριακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου και (αυτή η υπόθεση) είναι καίριο παράδειγμα» δήλωσε στην ιστοσελίδα ο κ. Μπράουντερ, χαρακτηρίζοντας τη συγκεκριμένη περίπτωση ενδεικτική του εύρους του προβλήματος. Στο δημοσίευμα προστίθεται πως ο δημοσιογράφος επιχείρησε να επικοινωνήσει με τη λειτουργό του ΥΠΕΣ την οποία αφορά η καταγγελία του κ. Μπράουντερ, ωστόσο δεν έλαβε απάντηση (και ως εκ τούτου δεν την κατονομάζει), ενώ κατέστη αδύνατον να επικοινωνήσει με τον Ντμίτρι Κλίεφ. Επισημαίνεται ωστόσο πως σε παλαιότερες δηλώσεις του ο κ. Κλίεφ έχει αρνηθεί τις κατηγορίες για εγκληματική δραστηριότητα.

Η υπόθεση που αφορά τον θάνατο του Σεργκέι Μαγκνίτσκι στις ρωσικές φυλακές το 2009 αποτέλεσε την αφορμή για τη θέσπιση αυστηρής νομοθεσίας στις ΗΠΑ με την οποία επιβλήθηκαν κυρώσεις κατά συγκεκριμένων ατόμων και έχει μείνει γνωστός ως ο «νόμος Μαγκνίτσκι». Ο Μαγκνίτσκι, ο οποίος εργαζόταν για την εταιρεία Hermitage Capital Management του κ. Μπράουντερ, συνελήφθη από τις ρωσικές αρχές όταν κατήγγειλε δίκτυο διαφθοράς στο οποίο φέρεται να εμπλεκόταν ο κ. Κλίεφ και το οποίο φαινόταν να άγγιζε μέχρι και την κυβέρνηση της χώρας. Απεβίωσε στη φυλακή μετά από ξυλοδαρμό το 2009, όπως προέκυψε και από τα ευρήματα ερευνητικής επιτροπής. Ουδείς διώχθηκε, ενώ μερικά χρόνια μετά η ρωσική δικαιοσύνη καταδίκασε τον Μαγκνίτσκι μετά θάνατον για φοροδιαφυγή.

Έχουμε ιστορικό με παραβιάσεις οδηγιών

Η υπόθεση αποτελεί υπενθύμιση πως η Κύπρος ούτε τότε, ούτε και σήμερα μπορεί να θεωρηθεί καλός μαθητής όσον αφορά τα θέματα καταπολέμησης του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος. Συγκεκριμένα, σήμερα η χώρα μας είναι ένα από τα κράτη μέλη που η Κομισιόν θεωρεί πως δεν έχουν υλοποιήσει την υποχρέωση να μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο την 4η ευρωπαϊκή Οδηγία για την πρόληψη της νομιμοποίησης μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ΕΕ, εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας (2015/849) η οποία ισχύει από το 2017. Η Κύπρος δεν είναι η μόνη χώρα η οποία έχει λάβει σχετικές προειδοποιήσεις. Τον περασμένο Ιανουάριο η Κομισιόν γνωστοποίησε επίσημα γι’ αυτή την παραβίαση τη Γερμανία και απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη για τα επόμενα βήματα που πρέπει να λάβουν οι κυβερνήσεις της Κύπρου, του Βελγίου, της Φινλανδίας, της Λιθουανίας και της Πορτογαλίας, της Βουλγαρίας, της Πολωνίας και της Σλοβακίας. Η Κομισιόν επεσήμανε στην τότε σχετική ανακοίνωσή της πως αν και οι εν λόγω χώρες θεωρούν πως η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο ολοκληρώθηκε, η ίδια θεωρεί πως υπάρχουν κενά σε ορισμένες πρόνοιες, σημειώνοντας πως «κενά σε ένα κράτος μέλος μπορούν να επηρεάσουν όλα τα υπόλοιπα (κράτη μέλη)». Οι επηρεαζόμενες χώρες είχαν δύο μήνες να ανταποκριθούν, όμως σήμερα η Κύπρος είναι μεταξύ των χωρών που σύμφωνα με την Κομισιόν συνεχίζουν να παραβιάζουν την Οδηγία. Σημειώνεται πως επίκειται η εφαρμογή και της 5ης Οδηγίας κατά του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, η οποία θα τεθεί σε ισχύει από τον επόμενο Ιανουάριο.