Φόρμα αναζήτησης

Η άχαρη αποστολή της Τζέιν Χολ Λουτ

Στην τελευταία επίσκεψή της στην Κύπρο η εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ στο Κυπριακό Τζέιν Χολ Λουτ άνοιξε τον φάκελό της, ανέσυρε ένα άτυπο έγγραφο και το διάβασε στους δύο ηγέτες. Επρόκειτο για ένα δομημένο έγγραφο που είχε εισαγωγή, αναφερόταν στις βασικές αρχές επίλυσης του Κυπριακού, κατέγραφε τα θέματα ουσίας του Κυπριακού και τέλειωνε με θέματα λογοδοσίας.

Η κ. Λουτ δεν κατέθεσε το έγγραφο. Το διάβασε και ζήτησε τα σχόλια των δύο ηγετών. Στη συνέχεια το ξανάβαλε στον φάκελό της.

Επί της ουσίας η κ. Λουτ στο λεγόμενο των όρων αναφοράς στο Κυπριακό αναφέρθηκε α) στην κοινή διακήρυξη του 2014 μεταξύ των δύο πλευρών β) στο πλαίσιο Γκουτέρες γ) στις μέχρι στιγμής συγκλίσεις.

Όλες οι πλευρές με βάση τις πληροφορίες μας, συμφώνησαν μόνο στην κοινή διακήρυξη του 2014.

Το πλαίσιο

Δεν υπήρξε συμφωνία σε αυτό που ονομάζουμε πλαίσιο Γκούτερες είτε μιλάμε για το άτυπο κείμενο που κατέθεσε στις 30 Ιουνίου ο Εσπεν Μπαρθ Άιντε, είτε για τις μετέπειτα διευκρινίσεις που δόθηκαν στις 4 Ιουλίου προς τις δύο πλευρές.

Και οι δύο πλευρές ακόμα και ενώπιον της κ. Λουτ παραμένουν μέχρι στιγμής στη δημόσια ρητορική τους:

 

  • Ο Μουσταφά Ακιντζί επιμένει σε πολιτική ισότητα με θετική ψήφο των Τουρκοκυπρίων σε όλα, παρά το ότι ακόμα και το πρώτο έγγραφο του πλαισίου Γκουτέρες δεν λέει κάτι τέτοιο.
  • Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επιμένει να ερμηνεύει την πολιτική ισότητα των Τουρκοκυπρίων με λογικές που ξεπερνούν ακόμα και τις συμφωνίες της Ζυρίχης.

Η συνάντηση

Υπ’ αυτές τις συνθήκες η συνάντηση που η κυρία Λουτ θα έχει με τους δύο ηγέτες, αναγκαστικά είναι χαμηλών προσδοκιών. Εξάλλου από τη στιγμή που υπάρχει υπαναχώρηση από τις βασικές αρχές του πλαισίου Γκουτέρες δεν είναι δυνατό η κ. Λουτ να προχωρήσει ένα βήμα παρακάτω και να εξετάσει υφιστάμενες συγκλίσεις. Από την άλλη αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπεται η πρωτοβουλία των Ηνωμένων Εθνών, ούτε ο γενικός γραμματέας καταθέτει την εντολή της προσφοράς των καλών του υπηρεσιών. Τα Ηνωμένα Έθνη ωστόσο το έχουν ξεκαθαρίσει. Η λύση δεν θα εξευρεθεί με το ζόρι, ούτε ο γενικός γραμματέας είναι διατεθειμένος να εμπλακεί σε έναν νέο γύρο συνομιλιών αν δεν υπάρξει ένα συμφωνημένο έγγραφο με τους όρους αναφοράς στο Κυπριακό, το οποίο να επιτρέπει επιστροφή στο τραπέζι με καλές πιθανότητες επίτευξης λύσης.

Εν ολίγοις στην καλύτερη περίπτωση κατά τη σημερινή συνάντηση η κ. Λουτ θα επιχειρήσει να διερευνήσει κατά πόσο υπάρχει πραγματική διάθεση για συζητήσεις μετά τον Μάιο.

Τακτική

Η Τουρκία σε κάθε ευκαιρία δείχνει ότι το Κυπριακό δεν είναι πλέον στις προτεραιότητές της. Ο Ταγίπ Ερτογάν συμβολικά βγήκε λαβωμένος από τις Δημοτικές, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις του με τους Αμερικανούς λόγω των S-400, πρέπει να δει πώς θα διαχειριστεί την ανοικτή κρίση στη Συρία και το κυριότερο οφείλει να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα του. Σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης είναι σημαντικό για την Τουρκία να αναλύσει τη νέα τάξη πραγμάτων στην Ευρώπη μετά τις ευρωεκλογές. Ποιες ισορροπίες θα δημιουργηθούν και ποιας ποιότητας σχέσης θα μπορεί να έχει η Τουρκία με την ΕΕ. Ο κυρίαρχος λόγος πάντως της απροθυμίας της Τουρκίας να μπει σε διάλογο, είναι ότι επιθυμεί να εμπεδώσει ακόμα περισσότερο κάποια σημαντικά τετελεσμένα στα κατεχόμενα. Πέρα από τις συνεχείς οικονομικές επενδύσεις ένας σημαντικός πυλώνας του τουρκικού Plan B είναι η συνέχιση των πολιτογραφήσεων Τούρκων πολιτών στα κατεχόμενα, ούτως ώστε οι έποικοι να καταστούν πολύ σύντομα πλειοψηφία.

Ούτε στην Κυπριακή Δημοκρατία βέβαια λόγω ευρωεκλογών φαίνεται να υπάρχει διάθεση για άμεση επανέναρξη συνομιλιών. Ενόψει ευρωεκλογών ίσως μια νέα πρωτοβουλία πριν τον Μάιο θα κόστιζε στο κυβερνητικό στρατόπεδο και πιθανό και στα ποσοστά του ΔΗΣΥ.

Την ίδια στιγμή βέβαια, η έλλειψη βιασύνης έχει να κάνει με τη ρευστότητα που υπάρχει στις σχέσεις ΗΠΑ Τουρκίας κάτι που το Κυπριακό ΥΠΕΞ παρακολουθεί συνεχώς. Υπό τις συνθήκες αυτές πάντως το Προεδρικό επενδύει και στην ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων φυσικών αερίου, στο πλαίσιο της πάγιας αντίληψής του ότι όσο περισσότερο αέριο βρούμε σε τόσο καλύτερη διαπραγματευτική θέση θα βρεθούμε.