Ξενοφοβία και πατριδοκαπηλία στην Κύπρο: «Η αμάσητη τροφή» στην άνοδο του ΕΛΑΜ

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΙΔΗΣ Δημοσιεύθηκε 25.5.2024
Ξενοφοβία και πατριδοκαπηλία στην Κύπρο: «Η αμάσητη τροφή» στην άνοδο του ΕΛΑΜ

Οι επικείμενες ευρωπαϊκές εκλογές στην Κύπρο αποτελούν σημείο καμπής για το κομματικό σύστημα. Τρία είναι τα βασικά στοιχεία: η άνοδος του ΕΛΑΜ -δημοσκοπικά εμφανίζεται τρίτο κόμμα- δεύτερον, η μερική ανάκτηση της εκλογικής επιρροής των δύο μεγάλων κομμάτων, του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ, και, τρίτον, η συνεχής φθίνουσα πορεία των κομμάτων (ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, Οικολόγοι) που στηρίζουν τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη. Αυτά προμηνύουν σοβαρές εσωτερικές ανακατατάξεις.

Η πολιτική ατμόσφαιρα

Οι τάσεις στο εκλογικό Σώμα είναι άμεσα συνδεδεμένες με την ατμόσφαιρα των πολλαπλών αδιεξόδων στην Κύπρο εδώ και 7 χρόνια. Ξεχωρίζουν η διάχυτη ανησυχία στην κοινωνία για τις ιδιαίτερα αυξημένες ροές παράτυπων μεταναστών και η συστηματική καλλιέργεια της ξενοφοβίας αντί της σοβαρής διαχείρισης του προβλήματος, δίνοντας συνεχώς «αμάσητη τροφή» στην Ακροδεξιά.

Η άνοδος του ΕΛΑΜ σχετίζεται επίσης με τη συνεχή υπόσκαψη από την κυπριακή ηγεσία κάθε λογικού συμβιβασμού στο Κυπριακό, μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Κραντ Μοντανά πριν από 7 χρόνια. Μπορεί ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης να διατείνεται ότι θέλει συνομιλίες, αλλά στην ημερήσια διάταξη εφαρμόζει πολιτικές που συντηρούν το στάτους κβο, ακυρώνουν τη δυνατότητα συνεργασίας και αποξενώνουν τους Τουρκοκυπρίους, ρίχνοντάς τους… στην αγκαλιά της Τουρκίας.

Η κυπριακή πολιτική και εκκλησιαστική ηγεσία, μαζί και πολιτικά κόμματα, εργαλειοποίησαν το μεταναστευτικό για να δημιουργήσουν την εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι οι ανεξέλεγκτες ροές μέσω Πράσινης Γραμμής συνιστούν οργανωμένο σχέδιο της Τουρκίας. Στόχος, ισχυρίζονται, η αλλαγή της δημογραφικής σύνθεσης στις ελεύθερες περιοχές με μαζική είσοδο μουσουλμάνων. Κανένα τέτοιο επιχείρημα δεν υιοθετεί η ΕΕ, ενώ τελευταία οι μαζικές μη ελεγχόμενες ροές δεν προέρχονται από την Τουρκία, αλλά διά θαλάσσης από τον Λίβανο και τη Συρία.

Ο μόνος καθαρά κερδισμένος από την ξενοφοβική ρητορική είναι η εκλεπτυσμένη στην Κύπρο εκδοχή της «Χρυσής Αυγής», το ΕΛΑΜ. Από ανύπαρκτο κόμμα πριν από 15 χρόνια, σήμερα διεκδικεί διψήφιο ποσοστό, πλήρη νομιμοποίηση, ακόμα και επίσημη συμμετοχή στην εξουσία.

Ακροδεξιά σκαλοπάτια

Όταν ιδρύθηκε το ΕΛΑΜ δεν είχε κανένα λαϊκό έρεισμα, ως παρακλάδι της «Χρυσής Αυγής». Το 2011 κατέλαβε στις βουλευτικές εκλογές μόνο 1%. Πιο αισθητή έκανε την παρουσία του στις ευρωεκλογές το 2014, εν μέσω οικονομικής κρίσης. Τότε πλησίασε το κατώφλι του ορίου εισόδου στη Βουλή με 2,7%. Το ξεπέρασε στις βουλευτικές του 2016, με ποσοστό 3,7%, καταλαμβάνοντας δύο έδρες. Στις ευρωεκλογές του 2019 έκανε κυριολεκτικά άλμα με ποσοστό 8,25%, ασχέτως αν απέτυχε να εκλέξει ευρωβουλευτή. Στις βουλευτικές του 2021 το ΕΛΑΜ έδειξε ότι απέκτησε παγκύπρια επιρροή με 6,78%. Τώρα ετοιμάζεται να μπει στην κεντρική σκηνή: «θα πρέπει κάποια στιγμή να μπορέσουμε να φτάσουμε στην εξουσία», δήλωσε (εφημερίδα Φιλελεύθερος, 25/02/2024) ο αρχηγός του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου που υπήρξε στέλεχος της Χρυσής Αυγής, δίπλα στον Μιχαλολιάκο και καταδικάστηκε στην Ελλάδα για οπλοκατοχή. Ασχέτως αν τώρα το αρνείται, κάποτε εμμέσως το παραδέχθηκε (24/10/2017, Άλφα): «Καλύτερα φρουρός του Μιχαλολιάκου παρά δικηγόρος κάποιων συγκεκριμένων κύκλων της ανώτατης οικονομικής ιεραρχίας της χώρας».

Τι σημαίνει «τρίτο κόμμα»

Το «τρίτο κόμμα» στην Κύπρο θεωρείται «ρυθμιστής» των εκλογών για ανάδειξη Προέδρου της Δημοκρατίας. Τον ρόλο αυτό διαδραμάτιζε μετά το ’74 το ΔΗΚΟ. Συμπορεύθηκε πρώτα με το ΑΚΕΛ και μετά με τον ΔΗΣΥ σε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις. Έτσι κατάφερε να κυβερνήσει 11 χρόνια με τον Σπύρο Κυπριανού και 5 χρόνια με τον Τάσσο Παπαδόπουλο. Κάθε 5ετία αναζητεί μερίδιο συγκυβέρνησης. Υπό τις σημερινές συνθήκες, το ΕΛΑΜ με ποσοστό γύρω στο 10% είναι σε θέση να γέρνει την πλάστιγγα στην εκλογή Προέδρου. Το έκανε μέχρι τώρα σε κάποιο βαθμό, χωρίς να εκτίθεται φανερά ως συστημικό κόμμα: το 2018 στήριξε επανεκλογή Αναστασιάδη και το 2023 την εκλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη.

Αβρόχοις ποσί

Το ΕΛΑΜ διένυσε 15 χρόνια λειτουργίας, χωρίς ιδιαίτερη αμφισβήτηση. Βρήκε πρόσφορες συνθήκες και άπλωσε την ακραία ρητορική του. Πρώτα με την «ευλογία» του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, τώρα του νέου, Γεωργίου, που διακρίθηκαν στην ξενοφοβική ρητορική και την ανέξοδη πατριδοκαπηλία: κάθε Χριστούγεννα, κάθε Πάσχα και στα κυπριακά ΜΜΕ που πολιτολογούν ως εθνάρχες!

Την πραγματική ώθηση όμως έλαβε το ΕΛΑΜ επί της δεκαετίας Νίκου Αναστασιάδη, με εφαλτήριο το μεταναστευτικό ζήτημα. Οι ρατσιστικές προσεγγίσεις του ΕΛΑΜ «δικαιώθηκαν» από τη ρητορική Αναστασιάδη και υπουργών του που έβλεπαν τις παράτυπες μεταναστευτικές ροές να αυξάνονται από το 2016 χωρίς να λαμβάνουν μέτρα αποτελεσματικής διαχείρισης. Οι ροές σκαρφάλωσαν από 2.000 (2016) σε 10.000 το 2021. Μόνο τότε η κυβέρνηση άρχισε να ενεργοποιεί μηχανισμούς διαχείρισης και να συνεργάζεται πραγματικά με την ΕΕ: στελέχωση υπηρεσιών, ταχεία εξέταση αιτήσεων, λειτουργία δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, κάποιες επιστροφές. Προσωπικά ο τέως Πρόεδρος και ο ΥΠΕΣ του Ν. Νουρής συνέδεσαν το μεταναστευτικό με τις διχοτομικές αντιλήψεις. Έστησαν συρματόπλεγμα 20 χλμ κατά μήκος της εκτενούς Πράσινης Γραμμής. Η πολιτική αυτή ακυρώθηκε το 2023 από την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, κάτω από το βάρος αφόρητων πιέσεων από τον ΟΗΕ και την ΕΕ.

Σήμερα, οι ανεξέλεγκτες ροές έχουν επιβαρύνει το σύστημα ασύλου της Κύπρου με χιλιάδες εκκρεμούσες υποθέσεις. Μια μερίδα είναι όντως πρόσφυγες, ιδίως αυτοί από τη Συρία. Ωστόσο, η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, εντείνοντας το ξενοφοβικό κλίμα, γνωστοποίησε ανομολόγητη πρακτική εδώ και 4 χρόνια, να μην προωθούνται τα αιτήματά τους για εξέταση. Το γεγονός αυτό κατακρίνεται από τον ΟΗΕ, κάνει συχνά την ΕΕ να δυσφορεί, αλλά οι δύο οργανισμοί προτιμούν την πίεση για συμμόρφωση.

Η ΕΕ πιέζει ιδιαίτερα στην εφαρμογή πολιτικών ένταξης, αλλά βρίσκει σθεναρή αντίσταση από την πολιτική ηγεσία: «αν ενταχθούν, θα μας μείνουν…», ισχυρίζονται πολλοί πολιτικοί. Έτσι, η Κύπρος σήμερα έχει ανάγκη από 10 χιλιάδες εργατικά χέρια σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και αλλού, αλλά οι αιτητές ασύλου δεν έχουν δικαίωμα πλήρους απασχόλησης και μένουν καθηλωμένοι σε επιδόματα.

Τα στρεβλά, απλουστευτικά και ρατσιστικά επιχειρήματα του ΕΛΑΜ βρίσκουν πλέον απήχηση σε μερίδα της κυπριακής κοινωνίας. Η κυπριακή ηγεσία επέλεξε για χρόνια την αναπαραγωγή τους. Τώρα, ορισμένα κόμματα, όπως το ΔΗΚΟ και η ΕΔΕΚ, θα καταβάλουν ακριβό τίμημα. Το ΕΛΑΜ θα τα υπερφαλαγγίσει και θα παίξει τον δικό του ρόλο στην πολιτική σκηνή, σπρώχνοντας πιο βαθιά στη συντήρηση και τον αντιευρωπαϊσμό.

*Το άρθρο δημοσιεύεται ταυτόχρονα και στην Εφημερίδα των Συντακτών

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Το μετέωρο βήμα του ΑΚΕΛ: Γενικόλογες διαπιστώσεις και καμία ανάληψη ευθύνης για την ήττα των ευρωεκλογών
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το μετέωρο βήμα του ΑΚΕΛ: Γενικόλογες διαπιστώσεις και καμία ανάληψη ευθύνης για την ήττα των ευρωεκλογών

Το μετέωρο βήμα του ΑΚΕΛ: Γενικόλογες διαπιστώσεις και καμία ανάληψη ευθύνης για την ήττα των ευρωεκλογών

Ένα νησί εγκλωβισμένο στο παρελθόν: Τι κάνουμε λάθος;
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ένα νησί εγκλωβισμένο στο παρελθόν: Τι κάνουμε λάθος;

Ένα νησί εγκλωβισμένο στο παρελθόν: Τι κάνουμε λάθος;

Με ορόσημο τον Σεπτέμβρη: Ετοιμάζεται Concept paper από τα Ηνωμένα Έθνη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Με ορόσημο τον Σεπτέμβρη: Ετοιμάζεται Concept paper από τα Ηνωμένα Έθνη

Με ορόσημο τον Σεπτέμβρη: Ετοιμάζεται Concept paper από τα Ηνωμένα Έθνη

Ο Ιούλιος που τους χρωστάμε*: Η Κατερίνα Λαζαρή, παιδί του ’74, αφηγείται στον «Π» την ιστορία της
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ο Ιούλιος που τους χρωστάμε*: Η Κατερίνα Λαζαρή, παιδί του ’74, αφηγείται στον «Π» την ιστορία της

Ο Ιούλιος που τους χρωστάμε*: Η Κατερίνα Λαζαρή, παιδί του ’74, αφηγείται στον «Π» την ιστορία της

Φον ντερ Λάιεν: Οι προτεραιότητες και οι νέοι επίτροποι της - Τα περιζήτητα χαρτοφυλάκια και αμετακίνητοι
ΚΟΣΜΟΣ

Φον ντερ Λάιεν: Οι προτεραιότητες και οι νέοι επίτροποι της - Τα περιζήτητα χαρτοφυλάκια και αμετακίνητοι

Φον ντερ Λάιεν: Οι προτεραιότητες και οι νέοι επίτροποι της - Τα περιζήτητα χαρτοφυλάκια και αμετακίνητοι