Κύπρος: Ώρα ριζικών αλλαγών στο συνταξιοδοτικό

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΥΡΙΣΙΗΣ Δημοσιεύθηκε 13.2.2023
Κύπρος: Ώρα ριζικών αλλαγών στο συνταξιοδοτικό

Παρά το γεγονός ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα στην Κύπρο σε ό,τι αφορά το αποθεματικό του Ταμείου Κοινωνικών Συντάξεων βρίσκεται σε ικανοποιητικά επίπεδα, σημαντικές προκλήσεις παραμένουν στον ορίζοντα για μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος. Αυτό είναι ουσιαστικά το μήνυμα και το συμπέρασμα της μελέτης από πλευράς του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (ILO) που παρουσιάστηκε πρόσφατα ενώπιον των κοινωνικών εταίρων της χώρας. Ο ILO αναγνωρίζει το καλό επίπεδο του συστήματος στην Κύπρο, ωστόσο, σημαντικά ζητήματα θα πρέπει να επιλυθούν.

Όπως παρουσίασε ο «Π» πριν λίγες ημέρες, το ILO εισηγείται την κατάργηση των διαφόρων κατηγοριών συντάξεων, όπως είναι η βασική σύνταξη και οι συμπληρωματικές, με την υιοθέτηση μιας ελάχιστης εθνικής σύνταξης. Υπάρχει μια πολυπλοκότητα και ένας κατακερματισμός των συντάξεων στην Κύπρο αυτή τη στιγμή, η οποία δεν ευνοεί τη βέλτιστη αντιμετώπιση προβλημάτων όπως είναι οι χαμηλοσυνταξιούχοι και το χάσμα στις συντάξεις ανδρών και γυναικών.

Με βάση τη μελέτη του ILO, το ποσοστό χαμηλοσυνταξιούχων τα τελευταία χρόνια μειώθηκε. Ωστόσο, το ποσοστό των συνταξιούχων οι οποίοι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας (μέχρι το 2020) ανέρχεται στο 19,3%. Παράλληλα, το ποσοστό συνταξιούχων γυναικών οι οποίες ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, ιδιαίτερα για γυναίκες άνω των 75 ετών, ανέρχεται στο 31,2% για το υπό αναφορά έτος. Γενικά, το χάσμα μεταξύ φύλου σε ό,τι αφορά τις συντάξεις παραμένει μεγάλο, σύμφωνα με τα στοιχεία του ILO.

Μια άλλη παράμετρος η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επιδιωκόμενη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος είναι και το ζήτημα της γήρανσης του πληθυσμού σε συνδυασμό με την υπογεννητικότητα. Σημειώνεται πως ο δείκτης αναπλήρωσης στην Κύπρο θα πρέπει να ανέρχεται στο 2,1, ενώ αυτή τη στιγμή ο δείκτης γονιμότητας στην Κύπρο είναι στο 1,3 (πολύ πιο κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ).

Αύξηση συνταξιούχων

Με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύονται από τη Στατιστική Υπηρεσία Κύπρου, ο αριθμός των δικαιούχων θεσμοθετημένης σύνταξης αυξάνεται συστηματικά από το 2007 και εντεύθεν. Ειδικότερα, το 2007 ο αριθμός συνταξιούχων ήταν στις 71.621, ενώ στο τέλος του 2022 ο αριθμός αυτός ανήλθε στις 118.089. Ως εκ τούτου, οι δαπάνες του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σε ό,τι έχει να κάνει με τις συντάξεις γήρατος, έχουν παρουσιάσει σημαντική αύξηση, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία των Υπηρεσιών Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Με βάση τα στοιχεία από το 2010 μέχρι και το 2021, οι δαπάνες του ταμείου για συντάξεις γήρατος αυξήθηκαν από ένα 1 δισ. ευρώ στα 1,54 δισ. ευρώ, αντιστοίχως. Παράλληλα, μόνο κατά την περίοδο του 2017 με 2021, οι δαπάνες για συνολικές συντάξεις αυξήθηκαν κατά 240 εκατ. ευρώ, ενώ οι παροχές από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ανήλθαν στα 141 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2021, συγκριτικά με 175 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2020.

Πρόβλημα αποταμίευσης

Επιπλέον, το γεγονός ότι στην Κύπρο το ποσοστό αποταμίευσης παραμένει αρκετά πιο κάτω του μέσου όρου των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργεί επιπλέον πιέσεις. Ενδεικτικά είναι τα στοιχεία της Eurostat όπου το 2021 το ποσοστό αποταμίευσης των κυπριακών νοικοκυριών ήταν γύρω στο 10,9% του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν στο 16,9% και στην Ευρωζώνη στο 17,7%. Είναι ανάγκη, επομένως, η αποταμίευση στην Κύπρο να επιταχυνθεί και να ξεκινάει όταν οι νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, αυτό το θέμα δεν μπορούμε να το δούμε αποσπασματικά αλλά χρειάζεται να υπάρξει μια ολιστική μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας στην Κύπρο. Παραδείγματος χάρη, το ότι οι μισθοί παραμένουν διαβρωμένοι ιδιαίτερα μεταξύ των νέων που εισέρχονται στην αγορά εργασίας, δεν αφήνει περιθώρια για μεγάλη αποταμίευση. Αυτό έχει αρνητικές επιπτώσεις και στη μελλοντική τους συνταξιοδότηση.

«Η ανάγκη για δημιουργία ενός βιώσιμου συνταξιοδοτικού συστήματος το οποίο θα διασφαλίσει επαρκή συνταξιοδοτικά ωφελήματα στους πολίτες, αποτρέποντας το ενδεχόμενο το κράτος να χρειαστεί να αντιμετωπίσει την ανάγκη για κοινωνική προστασία των συνταξιούχων, παραμένει», σημείωνε το δημοσιονομικό συμβούλιο σε έκθεσή του το 2020. Παράλληλα, το δημοσιονομικό συμβούλιο αναγνώριζε την αναγκαιότητα ενθάρρυνσης της αποταμίευσης των νοικοκυριών, η οποία διαχρονικά παρουσιάζεται πολύ χαμηλή με την παροχή κινήτρων, με τη μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου και την ενίσχυση της εποπτείας.

«Τονίζεται ότι η δημιουργία ενός ισχυρού και εποπτευομένου συνταξιοδοτικού συστήματος, πέραν από τα οφέλη προς τα μέλη του, θα αποτελεί πηγή υγιούς χρηματοδότησης της οικονομίας και έναν μηχανισμό που θα υποβοηθά στην ορθολογιστική λειτουργία των επιχειρήσεων», υποδείκνυε τότε το συμβούλιο, σημεία τα οποία ακόμα χρήζουν εξέτασης.

Πολιτική Δημοσίευσης Σχολίων
Οι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευση τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν. Προτρέπουμε τους αναγνώστες μας να κάνουν report / flag σχόλια που πιστεύουν ότι παραβιάζουν τους πιο πάνω κανόνες. Σχόλια που περιέχουν URL / links σε οποιαδήποτε σελίδα, δεν δημοσιεύονται αυτόματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ
Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος: Ενώπιον δικαστηρίου ο εν αργία αρχιμανδρίτης - Ποια αδικήματα οδήγησαν στη σύλληψή του
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος: Ενώπιον δικαστηρίου ο εν αργία αρχιμανδρίτης - Ποια αδικήματα οδήγησαν στη σύλληψή του

Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος: Ενώπιον δικαστηρίου ο εν αργία αρχιμανδρίτης - Ποια αδικήματα οδήγησαν στη σύλληψή του

Πρ. Χριστοδουλίδης για Στρατηγικό Διάλογο Κύπρου - ΗΠΑ: Αναβαθμίζει και ενισχύει τη χώρα μας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πρ. Χριστοδουλίδης για Στρατηγικό Διάλογο Κύπρου - ΗΠΑ: Αναβαθμίζει και ενισχύει τη χώρα μας

Πρ. Χριστοδουλίδης για Στρατηγικό Διάλογο Κύπρου - ΗΠΑ: Αναβαθμίζει και ενισχύει τη χώρα μας

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Στις 27 Ιουνίου η συνέχεια των συζητήσεων για τα αξιώματα στην ΕΕ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Στις 27 Ιουνίου η συνέχεια των συζητήσεων για τα αξιώματα στην ΕΕ

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Στις 27 Ιουνίου η συνέχεια των συζητήσεων για τα αξιώματα στην ΕΕ

Ιερουσαλήμ: Νέα αντικυβερνητική διαδήλωση - Χιλιάδες πολίτες ζητούν παραίτηση Νετανιάχου και προκήρυξη εκλογών
ΚΟΣΜΟΣ

Ιερουσαλήμ: Νέα αντικυβερνητική διαδήλωση - Χιλιάδες πολίτες ζητούν παραίτηση Νετανιάχου και προκήρυξη εκλογών

Ιερουσαλήμ: Νέα αντικυβερνητική διαδήλωση - Χιλιάδες πολίτες ζητούν παραίτηση Νετανιάχου και προκήρυξη εκλογών

Πρόσφυγες στη νεκρή ζώνη: Παιχνίδια με όρους λαϊκισμού από το Προεδρικό
ΚΥΠΡΟΣ

Πρόσφυγες στη νεκρή ζώνη: Παιχνίδια με όρους λαϊκισμού από το Προεδρικό

Πρόσφυγες στη νεκρή ζώνη: Παιχνίδια με όρους λαϊκισμού από το Προεδρικό