Σοβαρά και διαχρονικά κενά στην ασφάλεια των δημόσιων σχολείων καταγράφει η νέα ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία εξετάζει την πυροπροστασία, την ηλεκτρολογική ασφάλεια, τις Γραπτές Εκτιμήσεις Κινδύνων και τα Σχέδια Πολιτικής Άμυνας κατά τη σχολική χρονιά 2025-2026.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Σχολικές μονάδες λειτουργούν χωρίς πιστοποιητικά πυροπροστασίας, χωρίς επικαιροποιημένο έλεγχο των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και χωρίς επαρκή σχέδια πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων. Την ίδια ώρα, η Ελεγκτική διαπιστώνει ότι το Υπουργείο Παιδείας δεν διαθέτει ούτε συγκεντρωμένη και αξιόπιστη εικόνα για τον βαθμό συμμόρφωσης των σχολείων.
Έγγραφα για τα μάτια
Στο δείγμα των 20 σχολικών μονάδων που εξετάστηκαν, οι 13 είτε δεν είχαν υποβάλει Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνων ή Σχέδιο Πολιτικής Άμυνας είτε είχαν καταθέσει έγγραφα που δεν ανταποκρίνονταν στις οδηγίες του ΥΠΑΝ. Μόνο επτά σχολεία είχαν υποβάλει και τα δύο απαιτούμενα έγγραφα.
Η Ελεγκτική διαπιστώνει ότι τα σχετικά σχέδια λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως τυπική υποχρέωση και όχι ως πραγματικά εργαλεία πρόληψης. Το ΥΠΑΝ παραλαμβάνει τα έγγραφα, αλλά δεν αξιολογεί ουσιαστικά την ποιότητα και την πληρότητά τους, δεν τηρεί μητρώο συμμόρφωσης και δεν παρακολουθεί κατά πόσο εφαρμόζονται τα διορθωτικά μέτρα που προτείνονται.
Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με την έκθεση, το Υπουργείο δεν είναι σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο τα σχολεία λειτουργούν με βάση τις ελάχιστες απαιτήσεις πρόληψης κινδύνων. Η αδυναμία αυτή αυξάνει τον κίνδυνο καθυστερημένης ή ανεπαρκούς αντίδρασης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης και ενδέχεται να δημιουργήσει διοικητικές ή και νομικές ευθύνες.
Χωρίς πιστοποιητικά πυροπροστασίας
Ακόμη σοβαρότερη είναι η εικόνα στην πυροπροστασία.
Από τα 737 δημόσια σχολεία παγκύπρια, η Πυροσβεστική Υπηρεσία είχε επιθεωρήσει διαχρονικά τα 496, ποσοστό 67,3%. Πιστοποιητικό Πυροπροστασίας είχε λάβει τουλάχιστον μία φορά μόλις 126 σχολεία, δηλαδή το 17,1% του συνόλου. Η Ελεγκτική διευκρινίζει, ωστόσο, ότι ούτε καν μπορεί να επιβεβαιώσει πόσα από αυτά τα πιστοποιητικά βρίσκονταν σε ισχύ κατά τη σχολική χρονιά 2025-2026.
Στο δείγμα των 25 σχολείων που ελέγχθηκαν ειδικά για πυροπροστασία και ηλεκτρολογική ασφάλεια, κανένα δεν διέθετε πιστοποιητικό πυροπροστασίας σε ισχύ.
Οι επιθεωρήσεις κατέδειξαν επαναλαμβανόμενες ελλείψεις, όπως ανεπαρκή αριθμό πυροσβεστήρων, απουσία χειρολαβών και συρτών πανικού στις εξόδους, κλειδαριές που εμποδίζουν την ασφαλή εκκένωση, προβληματική σήμανση εξόδων κινδύνου, ελλείψεις στον φωτισμό ασφαλείας και ανεπάρκειες γύρω από λεβητοστάσια.
Ηλεκτρολογικός κίνδυνος
Στο ίδιο δείγμα των 25 σχολείων, μόνο 11, ποσοστό 44%, διέθεταν σε ισχύ Έκθεση Υφιστάμενης Κατάστασης Ηλεκτρικής Εγκατάστασης.
Η Ελεγκτική προειδοποιεί ότι η απουσία επικαιροποιημένων ελέγχων αυξάνει τον κίνδυνο ηλεκτρολογικών αστοχιών, με άμεση απειλή για την ασφάλεια μαθητών και προσωπικού. Το ΥΠΑΝ, όπως σημειώνεται, δεν διαθέτει συγκεντρωμένη πληροφόρηση για το ποια σχολεία έχουν έγκυρες εκθέσεις και ποια όχι, γεγονός που καθιστά αδύνατη την ιεράρχηση των κινδύνων και τον στοχευμένο προγραμματισμό παρεμβάσεων.
Καμία Τεχνική Σχολή
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στις Τεχνικές και Επαγγελματικές Σχολές, όπου ο κίνδυνος πυρκαγιάς ή ηλεκτρολογικού ατυχήματος είναι αυξημένος λόγω των εργαστηρίων και του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται.
Κατά τον έλεγχο, καμία Τεχνική Σχολή δεν διέθετε πιστοποιητικό πυροπροστασίας σε ισχύ, ενώ μόνο μία είχε σε ισχύ έκθεση για την κατάσταση της ηλεκτρικής εγκατάστασης.
Η Ελεγκτική επισημαίνει ότι σχολεία λειτουργούν χωρίς τεκμηριωμένη επιβεβαίωση πως οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις τους είναι ασφαλείς και χωρίς θεσμική διασφάλιση ότι τα μέτρα πυροπροστασίας είναι επαρκή.
Μαθητές δεύτερης κατηγορίας
Ο Γενικός Ελεγκτής θέτει και ζήτημα άνισης μεταχείρισης μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων. Στα ιδιωτικά σχολεία το θεσμικό πλαίσιο είναι αυστηρότερο και προβλέπει ακόμη και αναστολή λειτουργίας σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Στα δημόσια σχολεία, όμως, δεν επιβάλλεται αντίστοιχη αυστηρότητα.
Η διαφορετική αυτή μεταχείριση, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση, δίνει την εντύπωση ότι οι μαθητές των δημόσιων σχολείων αντιμετωπίζονται ως «μαθητές δεύτερης κατηγορίας».
Η Ελεγκτική ζητά ενίσχυση της εποπτείας από το ΥΠΑΝ, δημιουργία κεντρικών μητρώων συμμόρφωσης, ουσιαστική αξιολόγηση των σχεδίων κινδύνου και συστηματική παρακολούθηση της εφαρμογής των απαιτούμενων διορθωτικών μέτρων.
Διαβάστε εδώ ολόκληρη την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
