Ξανά Ερντογάν. Μια πρώτη ανάγνωση

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Το ερώτημα που, ευλόγως, εγείρεται είναι γιατί το τουρκικό εκλογικό σώμα συνεχίζει να εμπιστεύεται τον Ρετζεπ Ταγίπ Ερντογάν;

 

Ο Ερντογάν επανεκλέγεται στην προεδρία της χώρας με τους πολιτικούς του αντιπάλους να διαπιστώνουν, εκ νέου, ότι παραμένουν αναλλοίωτες οι πολιτικές και κοινωνικές ισορροπίες στη χώρα. Επαναβεβαιώνεται η αδιαμφισβήτητη εκλογική του ηγεμονία με την προσωπική του πολιτική επιρροή - και ανεξαρτήτως συμμαχιών - να κυμαίνεται στο 50% συν. Στις προεδρικές του 2014 έλαβε 51,4% και στο δημοψήφισμα του 2017 51,7%. Για την αντιπολίτευση η πίκρα της ήττας είναι εντονότερη - αυτή την φορά - αφού με την συγκρότηση μιας ετερόκλητης - και ομολογουμένως απρόσμενης - προεκλογικής συμμαχίας υπέθαλψαν τις προσδοκίες για επικείμενη πτώση του Ερντογάν.

Το ερώτημα που, ευλόγως, εγείρεται είναι γιατί το τουρκικό εκλογικό σώμα συνεχίζει να εμπιστεύεται τον Ταγίπ Ερντογάν; Ούτε η επίκληση της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, στην οποία ευρίσκεται η χώρα, ούτε η επίκληση κρουσμάτων καλπονοθείας - που υπήρξαν - αρκούν για να ερμηνεύσουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Έξι είναι οι βασικοί, κατά την άποψη μου, παράγοντες για αυτό το αποτέλεσμα. Εν πρώτοις η συντριπτική πλειοψηφία των Τούρκων - πέραν του 65% - αυτοπροσδιορίζονται ως συντηρητικοί - θρησκευόμενοι. Σε μια χώρα όπως η Τουρκία όπου η αξιακή υπόσταση διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στις επιλογές του εκλογικού σώματος, όπου το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα είχε διαχρονικά απαξιώσει και απομονώσει τον συντηρητικό πληθυσμό η επιλογή Ερτογάν αποτελεί για την πλειοψηφία των συντηρητικών, μονόδρομο. Παρότι ο εντεινόμενος αυταρχισμός του Ταγίπ Ερτογάν προκαλεί αμηχανία σε μια μερίδα των πιο μορφωμένων συντηρητικών αστών εντούτοις η συντριπτική πλειοψηφία δεν διανοείται την επάνοδο στην εξουσία της κεμαλικής παράταξης. Οι μνήμες των πολιτισμικών καταπιέσεων από την κεμαλική ελίτ είναι ακόμη νωπές. Για αυτό, άλλωστε, για τον μέσο συντηρητικό ψηφοφόρο το διακύβευμα της προεδρικής αντιπαράθεσης δεν ήταν απλά εκλογικό αλλά περιλάμβανε αξιακό και πολιτισμικό περιεχόμενο.

Δεύτερο, στην αντίληψη των συντηρητικών ψηφοφόρων, ο Ταγίπ Ερτογάν εγγυάται την θεσμική και οργανική τους ενσωμάτωση στο σύστημα εξουσίας, την πρόσβαση σε προνόμια και οφέλη από την εργαλειοποίηση διανεμητικών δικτύων και πελατειακών πρακτικών. Η συντηρητική Ανατολία - για δεκαετίες στο κοινωνικό στο οικονομικό και το πολιτικό περιθώριο - δεν προτίθεται να «απεμπολήσει» τα οφέλη της εξουσίας προκειμένου να «τιμωρήσει» τον αυταρχικό Ερτογάν.

Τρίτον, η δυναμική της προεκλογικής εκστρατείας ευνόησε την υποψηφιότητα Ερτογάν. Η δυναμική παρουσία του Μουχαρέμ Ίντζε και οι συνθήκες έντονης πόλωσης αποδυνάμωσαν, στην πορεία, την υποψηφιότητα της Μεράλ Ακσενέρ, με αποτέλεσμα ένας σημαντικός αριθμός από τους συντηρητικούς ψηφοφόρους που συμπορεύθηκαν, αρχικώς, μαζί της να επιλέξουν τελικά τον Ταγίπ Ερτογάν. Η «μετάβαση» συντηρητικών στον Μουχαρέμ Ίντζε παραμένει - ακόμη - δύσκολη αφού παρά τα θεαματικά ανοίγματα που επιχείρησε ο υποψήφιος του ΡΛΚ στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου - ερχόμενος σε "ρήξη" με τις ιδεολογικές αξιες των ακραιφνών κεμαλιστών - παραμένει ένας υποψήφιος που κινείται "έξω" από το αξιακό σύστημα των συντηρητικών.

Τέταρτο, ο Ταγίπ Ερτογάν έχοντας επίγνωση των αξιακών και πολιτισμικών αντιθέσεων στην Τουρκία επιλέγει συνειδητά να οξύνει τις κοινωνικές και αξιακές διαιρέσεις προκειμένου - και τα καταφέρνει - να περιχαρακώνει το εκλογικό του ακροατήριο.

Πέμπτο, παρά την νομισματική κρίση - και την προεξοφλούμενη οικονομική κρίση - που βιώνει η χώρα ο Ερτογάν εξακολουθεί να πιστώνεται την θεαματική οικονομική ανάπτυξη της τελευταίας δεκαπενταετίας η οποία βελτίωσε - εντυπωσιακά - το βιοτικό επίπεδο του μέσου τούρκου πολίτη. Κατάφερε, επίσης, να πείσει ότι η οικονομική αποσταθεροποίηση της χώρας συνιστά «έργο» εξωτερικών εχθρών που απεργάζονται την καταστροφή της χώρας. Σε μια κοινωνία όπου το σύνδρομο των Σεβρών εξακολουθεί να ασκεί καταλυτική επίδραση και με τα ΜΜΕ υπό τον πλήρη, σχεδόν, έλεγχο του κυβερνώντος κόμματος η αναπαραγωγή κ εμπέδωση του αφηγήματος υπήρξε επιτυχής.

Έκτο, ο Ταγίπ Ερτογάν καταγράφει σημαντικά ποσοστά στις κουρδικές επαρχίες. Επαναβεβαιώνεται ότι ένα ποσοστό των Κούρδων είτε επειδή προτάσσει την θρησκευτική αντί την εθνική υπόσταση ως το βασικό στοιχείο αυτοπροσδιορισμού, είτε επειδή πιστώνει στο ΑΚΡ την αναγνώριση της κουρδικής ταυτότητας και την οικονομική ανάπτυξη στην ΝΑ Τουρκία, είτε επειδη δυσανασχετεί με την αντιπαραθετικές παρακτικές του ΡΚΚ στην περιοχή, στήριξε τον Ταγίπ Ερτογάν.

 

ΥΓ. Παίζεται η κοινοβουλευτική πλειοψηφία συντηρητικών - εθνικιστών. Με δεδομένη την είσοδο του φιλοκουρδικού κόμματος στη Βουλή όλα θα κριθούν από το τελικό ποσοστό της Λαϊκής Συμμαχίας.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Γίνατε δημοσιογράφοι, αλλά δεν γίνατε άνθρωποι

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 12:40 (τελευταία ενημέρωση 12:40)

ΑΠΟΨΗ

Η απόλυτη σιωπή των αμνών… Του Παύλου Μ. Παύλου

ΠΑΥΛΟΣ Μ. ΠΑΥΛΟΥ, 12:16 (τελευταία ενημέρωση 12:16)

ΑΠΟΨΗ

Κλιματική αλλαγή: Μάχη με τους ρύπους

ΚΑΤΙΑ ΣΑΒΒΑ, 09:40 (τελευταία ενημέρωση 09:40)

Επιστροφή
στην αρχή