Βγάλτε το φίμωτρο από τους στρατιωτικούς

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Αν ένα στέλεχος της ΕΦ βρίσκεται σε μια παρέα που συζητάει για τα Χριστούγεννα πρέπει να πει στους υπόλοιπους να αναμένουν να υποβάλει αίτημα.

Ανόητος, αν όχι αστείος, είναι ο περιορισμός της ελευθερίας έκφρασης των στελεχών της ΕΦ, στη βάση νομοθεσίας, την οποία η επίτροπος Διοικήσεως Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη ζητάει να τροποποιηθεί. Το άρθρο 55 παράγραφος 2 του Περί Στρατού της Δημοκρατίας Νόμου αναφέρει: «…τα μέλη του στρατού μετά από άδεια του υπουργού, η οποία λαμβάνεται αφού λάβει υπόψη τις απόψεις του αρχηγού, είναι ελεύθερα να εκφράζουν, είτε κατ’ ιδίαν, είτε δημόσια, με ομιλίες διαλέξεις ανακοινώσεις, μελέτες ή άρθρα, τη γνώμη τους πάνω σε ζητήματα που ανάγονται στην επιστήμη, την τέχνη, τη θρησκεία ή πάνω σε ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος».

Σε απλά ελληνικά, ένας αξιωματικός ή υπαξιωματικός για να εκφράσει άποψη -ακόμα και κατ’ ιδίαν- για θέματα τέχνης, επιστήμης ή θρησκείας, θα πρέπει να το ζητήσει από τον αρχηγό της ΕΦ, ο οποίος πρέπει να κάνει εισήγηση στον υπουργό Άμυνας και αυτός με τη σειρά του να δώσει άδεια!

Προφανώς, αν ένα στέλεχος της ΕΦ βρίσκεται σε μια παρέα που συζητάει για τα Χριστούγεννα (θέμα θρησκείας) πρέπει να πει στους υπόλοιπους να αναμένουν να υποβάλει αίτημα στον αρχηγό το οποίο θα διαβιβαστεί τον υπουργό, για να του δώσει άδεια να μιλήσει. Διερωτάται κάποιος, ποια «λογική» υπαγόρευσε αυτό το άρθρο του νόμου και πώς διασφαλίζεται η εφαρμογή του;

Στην επίτροπο

Ο Σύνδεσμος Υπαξιωματικών υπέβαλε παράπονο στην επίτροπο Διοικήσεως τον Ιούλιο του 2016 και ζήτησε τις απόψεις του Υπουργείου Άμυνας τον Αύγουστο. Το υπουργείο απάντησε τον Μάρτιο του 2017 και η έκθεση ετοιμάστηκε τον Νοέμβριο του 2018! (Η γνωστή ταχύτητα της κρατικής μηχανής, χρειαζόταν δύο χρόνια). Ο Σύνδεσμος Υπαξιωματικών στο παράπονο που υπέβαλε υποστήριζε πως πέραν του περιορισμού της ελευθερίας έκφρασης των στελεχών της ΕΦ περιορίζεται και ο ίδιος ο σύνδεσμος στη δημόσια προβολή των θέσεων και των αιτημάτων του. Το υπουργείο Άμυνας ενημέρωσε την επίτροπο Διοικήσεως ότι οι σύνδεσμοι των αξιωματικών και υπαξιωματικών δεν δικαιούνται να εκφράζουν δημοσίως τις θέσεις τους αλλά μέσω του αρχηγού προς τον υπουργό.

Το ΕΔΑΔ και τα στρατόπεδα

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) σε απόφασή του το 1997 κατά της Ελλάδας ανέφερε μεταξύ άλλων ότι «η ελευθερία της έκφρασης δεν σταματά στις πόρτες των στρατοπέδων, αλλά ισχύει και για το προσωπικό του στρατού». Ωστόσο «τα κράτη πρέπει να είναι ελεύθερα να επιβάλλουν περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης, εκεί όπου υπάρχει πραγματική απειλή για τη στρατιωτική πειθαρχία, δεδομένου ότι η αρμόζουσα λειτουργία του στρατού είναι δύσκολα νοητή χωρίς νομικούς κανόνες σχεδιασμένους για αποτροπή των στρατιωτών από την υπονόμευσή του. Ωστόσο οι εθνικές αρχές δεν είναι ελεύθερες να στηρίζονται σε τέτοιους κανόνες αποσκοπώντας στην εξουδετέρωση της έκφρασης των ιδεών, ακόμα και αν αυτές στρέφονται εναντίον του στρατού, ως θεσμού».

Παραβίαση

Η επίτροπος Διοικήσεως στην έκθεσή της σημειώνει πως οι περιορισμοί που τίθενται στην ελευθερία έκφρασης από τον νόμο για τον στρατό δεν συνάδουν με τα γενικές αρχές που έχει θέσει το ΕΔΑΔ, σύμφωνα με τις οποίες, παρότι η ελευθερία έκφρασης συνοδεύεται από καθήκοντα και ευθύνες και δύναται να επιδέχεται περιορισμούς, αυτοί θα πρέπει να είναι ανάλογοι του σκοπού που επιδιώκεται, να εφαρμόζονται στενά και να μην αναιρούν τον πυρήνα του δικαιώματος». Όταν όμως απαιτείται η άδεια του υπουργού για να τοποθετηθεί ένα μέλος της ΕΦ σε μια ιδιωτική συζήτηση για θέματα γενικού ενδιαφέροντος και όχι υπηρεσιακά ζητήματα «αναιρείται η άσκηση του ίδιου του δικαιώματος που αφορά την ελευθερία έκφρασης, εφόσον είναι μία προϋπόθεση που κτυπά κατευθείαν στον πυρήνα του δικαιώματος και το καταλύει».

Να αλλάξει ο νόμος

Η επίτροπος Διοικήσεως εισηγείται να τροποποιηθεί η παράγραφος 2 του άρθρου 5 του περί Στρατού Νόμου, ώστε για σκοπούς ιδιωτικών συζητήσεων, για θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος που αφορούν μεταξύ άλλων την επιστήμη, τη θρησκεία, και την τέχνη, να μην προϋποθέτει την άδεια του υπουργού. Η επίτροπος σημειώνει πως παρεμφερείς διατάξεις που ίσχυαν για του εκπαιδευτικούς και τους δημόσιους υπαλλήλους έχουν τροποποιηθεί.

 

 


Επιστροφή
στην αρχή