Το τελευταίο μίλι στο Κυπριακό - O τελικός γύρος στο Mont Pelerin

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Τα εσωτερικά βαρίδια ξεκινούν από το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών, το γνωστό blame game, που πάντα συνόδευε τη διαπραγματευτική διαδικασία στο Κυπριακό

Στους πρόποδες των Άλπεων, με φόντο τη λίμνη της Γενεύης και με τα… πνεύματα των σπουδαίων οικονομολόγων της σχολής του Σικάγου, όπως του Φρίντμαν και του Στίγκλερ, της ομώνυμης «κοινωνίας του Μοντ Πελεράν», ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Μουσταφά Ακιντζί αναχωρούν για την Ελβετία. Η τελική αυτή έκβαση της διαπραγματευτικής διαδικασίας για το Κυπριακό, που ξεκίνησε ουσιαστικά από την απόρριψη του σχεδίου Ανάν, το 2004, και κορυφώθηκε με την εκλογή Ακιντζί στα κατεχόμενα το 2015, θα κρίνει το αυτονόητο: Ή οι δύο ηγέτες θα γυρίσουν με το Νόμπελ Ειρήνης -όπως ο Φρίντμαν στα Οικονομικά το 1976- χτίζοντας μια Κύπρο της ελευθερίας, της επανένωσης και των ανοικτών οριζόντων, ή το… υψόμετρο του ελβετικού θέρετρου θα τους προκαλέσει εκείνο το ίντιγκο που θα τους… στείλει σπίτια τους. Η παρουσία του γ.γ. του ΟΗΕ, στη δύση της θητείας του, Μπαν Κι-μουν στην έναρξη της διαδικασίας αλλά και η δήλωση Άιντε για «τελευταίο μίλι» είναι ενδεικτικές του καθοριστικού αυτού πενταημέρου. Και η Μόρφου, μια πεδινή κωμόπολη (υψ. 65 μ.) 1.015 μέτρα πιο κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας από το Μοντ Πελεράν, θα κρίνει τα πάντα. 

Συγκρατημένη αισιοδοξία 

Πηγές που γνωρίζουν ανέφεραν στον «Π» πως η Ελβετία αποτελεί ένα βήμα τύπου ‘make or break’ ως προς τη διαπραγματευτική διαδικασία και όχι απαραιτήτως το «σκληρό παζάρι» για το εδαφικό – με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η ανησυχία πως η τουρκική πλευρά δεν θα προσέλθει με χάρτες προκειμένου να διαπραγματευτεί «επί του εδάφους» εξακολουθεί να υφίσταται ιδίως μετά τις τελευταίες υπαναχωρήσεις Ακιντζί. Οι τελευταίες, σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στον «Π», αντικατοπτρίζουν και τις εγγενείς δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Τουρκοκύπριος ηγέτης και προβάλλει στη διαδικασία. «Δεύτερες σκέψεις, πιέσεις από την Άγκυρα, προσπάθεια για να διατηρήσει τις ισορροπίες από αυτές αλλά και το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στα κατεχόμενα, όπου η αντιπολίτευση του κάνει τη ζωή δύσκολη, καταντούν να κουράζουν την όλη διαδικασία» ανέφερε στον «Π» σχετική πηγή. Στον αντίποδα, η Μόρφου δείχνει να δημιουργεί αδιέξοδα και ως προς την κόκκινη γραμμή που προβάλλει η ελληνοκυπριακή πλευρά, με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να έχει δεσμευτεί για μη παρουσίαση ενός σχεδίου λύσης προς τους Ελληνοκύπριους που δεν θα περιλαμβάνει την εν λόγω περιοχή υπό το ελληνοκυπριακό συνιστών κρατίδιο. Καλά πληροφορημένες πηγές φέρουν τον Τουρκοκύπριο ηγέτη να μην αποδέχεται μια λύση «τύπου καντονιού» ως προς το καθεστώς της Μόρφου – εξαιτίας μάλιστα έξωθεν πιέσεων. Ωστόσο αυτό που ενυπάρχει, στο πίσω μέρος του μυαλού της ελληνοκυπριακής πλευράς, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Π», είναι και το ενδεχόμενο η μη υποχωρητικότητα της τ/κ πλευράς στο ζήτημα της επιστροφής της Μόρφου να συμβαίνει και λόγω διαπραγματευτικής τακτικής. «Το εν λόγω ζήτημα θα διαφανεί αμέσως στην Ελβετία», ανέφερε στον «Π» πηγή που γνωρίζει. Ξένοι διπλωματικοί κύκλοι, πάντως, ανέφεραν στην εφημερίδα μας πως θεωρούν το ζήτημα της Μόρφου «ευκολότερο από αυτό των εγγυήσεων» ως προς μια συμβιβαστική φόρμουλα, εκφράζοντας μάλιστα την απογοήτευσή τους «αν το όλο θέμα ενός breakthrough τελικά σκοντάψει εκεί». Πάντως οι ίδιες πηγές θεωρούν δύσκολο το να υπάρξει συμφωνημένο πλαίσιο λύσης έως το τέλος του χρόνου – πράγμα που αποτελεί κι αντικειμενικό στόχο που έχουν θέσει οι δύο ηγέτες. 

Θέμα αμηχανίας  

Συγκλίνουσες πάντως πληροφορίες κάνουν λόγο και για ακόμη μια πτυχή της μετάβασης στο Μοντ Πελεράν: Τόσο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης όσο και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, δεν μεταβαίνουν στο ελβετικό θέρετρο προκειμένου να επιστρέψουν μόνο αν λυθεί το ζήτημα του εδαφικού. Η διαδικασία θα γίνει παράλληλα κι αλληλένδετα με μια σειρά εκκρεμοτήτων -που όπως μαθαίνει ο «Π» είναι πολλές και σημαντικές- με αντικειμενικό στόχο ακόμη και αν δεν βρεθεί η συμβιβαστική φόρμουλα, η διαδικασία να μην καταρρεύσει. Αν από τις καπνοδόχους του πολυτελούς ξενοδοχείου ‘La Mirador’ δεν βγει λευκός καπνός μετά τις 11 Νοεμβρίου καθίσταται σαφές πως τόσο ο Πρόεδρος Αναστασιάδης όσο και ο Μουσταφά Ακιντζί θα βρεθούν σε μια αμήχανη στιγμή σε σχέση με τη συνέχεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας, με αμφότερους να έχουν να αντιμετωπίσουν εσωτερικά βαρίδια αλλά και ένα -κάπως κοινό- φόβο. Τα εσωτερικά βαρίδια ξεκινούν από το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών, το γνωστό ‘blame game’ που πάντα συνόδευε τη διαπραγματευτική διαδικασία στο Κυπριακό κάθε φορά που έφτανε σε τέλμα, και καταλήγουν στις… κάλπες του 2018, με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη να πρέπει να βρεθεί προ σοβαρού διλήμματος, αν οι χρόνοι εξ ορισμού δεν βγουν. Επιπλέον, ο κίνδυνος μιας δημόσιας δήλωσης εκ μέρους της Άγκυρας και του Προέδρου Ερντογάν -που τελευταίως με φόντο τις εξελίξεις σε Ιράκ και Συρία έχει ανεβάσει τους εθνικιστικούς/αναθεωρητικούς τόνους- που θα προσανατολίζονταν στο Κυπριακό με ειδικό (στην προκειμένη αρνητικής φύσης) τόνο και βαρύτητα θα μπορούσε να είναι η «ταφόπλακα της διαδικασίας», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στον «Π» διπλωματική πηγή. Μια τέτοια εξέλιξη, όπως αντιλαμβάνεται ο «Π», αλλάζει το όλο παράδειγμα, με τη Λευκωσία να πρέπει να καταφύγει σε plan B αλλά και τα κατεχόμενα να αναμένουν ακόμη πιο καταιγιστικές εξελίξεις, μιας κι όπως πληροφορείται ο «Π» κατάρρευση της διαδικασίας θα σηματοδοτούσε δραστικές διαδικασίες ενσωμάτωσής τους από την Τουρκία που θα παρέπεμπαν ακόμη και στις πρόσφατες εξελίξεις στην… Κριμαία. 

«Πήγαινε-έλα»

Η διπλωματική κινητικότητα με φόντο το Κυπριακό, μια διπλωματία του «πήγαινε-έλα», είναι ενδεικτική της σημασίας που αποδίδεται στη συνάντηση της Ελβετίας. «Προφανώς η καλύτερη εγγύηση για την ασφάλεια οποιασδήποτε χώρας στον κόσμο είναι ένα λειτουργικό κράτος, και ιδιαίτερα για οποιοδήποτε κράτος μέλος της ΕΕ (η καλύτερη εγγύηση για την ασφάλεια) είναι το γεγονός ότι είναι κράτος μέλος της ΕΕ» ανέφερε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας Φεντερίκα Μογκερίνι κατά την προχθεσινή επίσκεψη-αστραπή που έκανε στη Λευκωσία. Ωστόσο αυτή τη γενικότροπη αρχή που διέπει την ουσία και το πνεύμα των ευρωπαϊκών συνθηκών δείχνει να μην την αποδέχεται ο Τ/Κ ηγέτης, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Π». Παράλληλα, διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο και για «αυτοπαγίδευση Αναστασιάδη» σε σχέση με τη ρητορική του για πλήρη κατάργηση των εγγυήσεων του ’60 (και ουχί βελτίωσή τους) με τα μηνύματα που λαμβάνει ο «Π» και από πηγές στην Ελλάδα να κάνουν λόγο για «μη ουσιαστική βοήθεια της Αθήνας στο εν λόγω θέμα». Πηγές που γνωρίζουν ανέφεραν στον «Π» πως η Τουρκία στο ζήτημα των εγγυήσεων αναμένεται να σκληρύνει τη στάση της αν υπάρξει breakthrough στο ζήτημα του εδαφικού. Οι δε κύκλοι, σε Ελλάδα και Κύπρο, που συνδέουν την επίσκεψη του Αμερικανού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα στην Αθήνα το διήμερο 15-16 Νοεμβρίου με κάποια «βαρυσήμαντη δήλωση» για το ζήτημα των εγγυήσεων, μάλλον δεν βλέπουν τα πράγματα με ρεαλισμό. Πηγές του «Π» ανέφεραν πως ο Ομπάμα σαφώς και θα αναφερθεί στην τελική προσπάθεια για εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό αλλά δεν αναμένεται ο ίδιος να αποστείλει κάποιο ισχυρό μήνυμα προς την Άγκυρα. Μάλιστα η ημερομηνία της επίσκεψής του στην Αθήνα συμπίπτει και με το τι θα έχει προκύψει από τη συνάντηση στην Ελβετία, με την Ουάσιγκτον «να έχει εφαρμόσει τέλεια στην πράξη τη λογική του ‘wait & see’» όπως χαρακτηριστικά ανέφερε στον «Π» πηγή που γνωρίζει. Η σχέση Ομπάμα - Ερντογάν, εξάλλου, δεν θα έχει σημασία στις 15 Νοεμβρίου όταν τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Άγκυρα θα γνωρίζουν τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου. Με δεδομένες τις σχέσεις των δύο χωρών στην παρούσα φάση, εύλογα αντιλαμβάνεται κανείς πως κύριο μέλημα του νέου Προέδρου των ΗΠΑ θα είναι η επαναπροσέγγιση με την Τουρκία – στόχος που λογικά υπάρχει και στο πίσω μέρος του μυαλού του Τούρκου Προέδρου προκειμένου να υπάρξει μια νέα σχέση εκ του μηδενός.

 

Η ώρα του σκληρού παζαριού  

Στο Μοντ Πελεράν η διαπραγμάτευση θα έχει τον χαρακτήρα μάχης. Πηγές των Ηνωμένων Εθνών ανέφεραν στον «Π» πως στο κομμάτι του εδαφικού μπορεί να υπάρξουν τρία βασικά σενάρια: Πρώτον, μια φόρμουλα παρεμφερής του σχεδίου Ανάν 5. Δεύτερον, μια αποτυχία (μη απόδοση της Μόρφου στο ε/κ συνιστών κρατίδιο) αλλά και κάτι ενδιάμεσο. Απόδοση μεν της Μόρφου αλλά με ειδικό καθεστώς για τους Τ/K που θέλουν να μείνουν, αλλά και μια τρίτη, συμβιβαστική(;) ιδέα, που ουσιαστικά θα αλλάζει άρδην τον χάρτη του περιουσιακού όπως τον γνωρίσαμε τα τελευταία 15 χρόνια τουλάχιστον στη διαπραγματευτική διαδικασία, με προφανή εδώ τον κίνδυνο να ενσπείρει καινά δαιμόνια μεταξύ των Ε/Κ προσφύγων. Ακόμη και αν στο ελβετικό θέρετρο υπάρξει κάποιο breakthrough σε σχέση με το εδαφικό, οι ίδιες πηγές θεωρούν πως η διαπραγμάτευση για τις εγγυήσεις, που ειρήσθω εν παρόδω δείχνουν να συνδέονται από την Άγκυρα με το εδαφικό, θα είναι εξίσου σκληρή, με την Τουρκία να προσέρχεται στη διαδικασία με ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές. Κλειδί στην εν λόγω φάση, όπως αντιλαμβάνεται ο «Π», είναι ο χρονικός προγραμματισμός για την αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί αλλά και το ύφος/σημειολογία που θα δοθεί σε τυχόν παραμονή τους (μια μεταβατική συμφωνία κάποιων ετών με ισοδύναμη υπογραφή συμφώνου φιλίας/μη επέμβασης) καθώς και η παρουσία μιας πολυεθνικής δύναμης που θα δρα με εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας.

 

 

*Twitter: @JohnPikpas

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Αγωγή στον εισαγγελέα για φιλέτο στον Πωμό

Πολίτης News, 02:55 (τελευταία ενημέρωση 02:55)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ελπίδες για εκτόνωση στην Παιδεία

Πολίτης News, 02:45 (τελευταία ενημέρωση 02:45)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Handelsblatt: Επικίνδυνα παιχνίδια Ερντογάν-Πούτιν στη Μέση Ανατολή

Πολίτης News, 18.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή