Επέζησε μόνο το δωδεκάμηνο κοριτσάκι - «Ελαχταρούσεν ολογαίματη...»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Ένα δωδεκάμηνο μωρό ήταν το μόνο που επέζησε του εγκλήματος την 15η Αυγούστου 1974 σε ένα σπίτι αμάχων στο Νέο Χωρίο Κυθρέας.

Ενα δωδεκάμηνο μωρό ήταν το μόνο που επέζησε από το έγκλημα που θα θυμίσουμε σήμερα. Ένα κοριτσάκι το οποίο βρέθηκε μέσα στα αίματα, να λαχταρά πάνω στο σώμα της νεκρής για ώρες μητέρας του. Η «εξέλιξη» της ιστορίας το ήθελε μάλιστα να προσπαθεί να θηλάσει απεγνωσμένα από το στήθος στο άψυχο σώμα. Αυτή η λεπτομέρεια δεν επιβεβαιώνεται από τη μοναδική γραπτή μαρτυρία που υπάρχει. Μπορεί να αποτέλεσε την ακούσια «μεγέθυνση» ενός φοβερού εγκλήματος, ή μπορεί να έχει όμως και δόση αλήθειας.

Όπως και να έχουν τα πράγματα, η ουσία είναι ότι στο Νέο Χωρίο Κυθρέας διαπράχθηκε την 15η Αυγούστου 1974 άλλο ένα φοβερό έγκλημα κατά αμάχων (άοπλων, ανυπεράσπιστων και αθώων) ανθρώπων. Και αυτή τη φορά δεν υπάρχουν πληροφορίες και στοιχεία ότι το έγκλημα το διέπραξαν Τουρκοκύπριοι, αλλά Τούρκοι στρατιώτες στο πλαίσιο εκκαθαριστικών επιχειρήσεων από σπίτι σε σπίτι.

Το σπίτι της Μαρίτσας Ζερβού, όπως σώζεται μέχρι σήμερα. Σε αυτό κατοικούν Τούρκοι έποικοι. Η φωτογραφία λήφθηκε χθες.

Το Νέο Χωρίο Κυθρέας, όπως και η ευρύτερη περιοχή των νότιων παρυφών του Πενταδακτύλου, με την έναρξη του 2ου γύρου της εισβολής δέχθηκε από το ξημέρωμα της 14ης Αυγούστου σφοδρή αεροπορική επίθεση. Οι περισσότεροι κάτοικοι -και κυρίως όσοι είχαν μεταφορικό μέσο- εγκατέλειψαν άρον άρον τα σπίτια τους κινούμενοι προς ασφαλέστερες περιοχές. Ένας μικρότερος αριθμός παρέμεινε όμως στο χωριό, είτε γιατί δεν είχε τη δυνατότητα να διαφύγει, είτε γιατί ήλπιζε ότι το κακό θα περνούσε γρήγορα. Όπως και οι υπόλοιπες γειτονικές κοινότητες, Κυθρέα, Τραχώνι, Χρυσίδα, Βώνη, Παλαίκυθρο, Έξω Μετόχι κ.λπ. έτσι και το Νέο Χωρίο Κυθρέας με το «σπάσιμο» της αμυντικής γραμμής στη Μια Μηλιά το απόγευμα της 14ης Αυγούστου, καταλήφθηκε από τους Τούρκους, ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου. Οι εισβολείς υποχρέωσαν τους λιγοστούς κατοίκους να συγκεντρωθούν στην εκκλησία του χωριού. Κοντά στα 300 άτομα στοιβάχθηκαν μέσα στην εκκλησία, όπου και κρατήθηκαν μέχρι το απόγευμα της επομένης μέρας.

Η Μαρία, με τη φωτογραφία της μάνας της στα χέρια, την ημέρα της κηδείας των λειψάνων στον Άγιο Ελευθέριο (ΦΩΤΟ ΚΥΠΕ).

Πιο κάτω ακολουθούν αποσπάσματα της γραπτής μαρτυρίας της μοναδικής μάρτυρα του εγκλήματος στο Νέο Χωρίο Κυθρέας, Ελένης Νικολάου Πεπέ. Η 66χρονη τότε Ελένη έφθασε μετά από μερικές μέρες (4 Σεπτεμβρίου 1974) στις ελεύθερες περιοχές με το δεκατριών πλέον μηνών μωρό στην αγκαλιά της το οποίο και παρέδωσε στον πατέρα του, Παντελή Ρωτό. Η Ελένη Πεπέ λίγες μέρες αργότερα (και «φιλοξενούμενη» πλέον Γυμνάσιο Στροβόλου) έδωσε κατάθεση. «...Κατά την ίδιαν στιγμή ακούσαμε πολλούς πυροβολισμούς μέσα στο χωριό και σε λίγα λεπτά της ώρας ήρθαν σπίτι μας 2-3 Τούρκοι στρατιώτες και μας οδήγησαν και τους τρεις μας στην εκκλησία του χωριού μας, Άγιο Χαράλαμπο, όπου συν τω χρόνω μάζεψαν και τους υπόλοιπους χωριανούς, ως επίσης και αρκετά άλλα πρόσωπα από διπλανά χωριά, δηλαδή τη Βώνη, τη Χρυσίδα και την Κυθρέα. Μέσα στην εκκλησία θα μάζεψαν περίπου 200-300 άτομα. Μας ερεύνησαν όλους, άνδρες και γυναίκες, και μας πήραν τα ριάλια και τα ρολόγια μας. Εγώ δεν κρατούσα τίποτες για να μου πιάσουν αλλά από τον άνδρα μου έπιασαν 20 λίρες που κρατούσε μαζί του...».

Σε αυτά τα «μικρά» φέρετρα, όπως έγραψε και η Σεβγκιούλ Ουλουντάγ, μπήκαν τα οστά των νεκρών, των οικογενειών Ζερβού και Κοντού από το Νέο Χωρίο Κυθρέας.

«Ήβρα τα ξαπλούμενα χαμαί γαιματωμένα»

Η Ελένη Πεπέ στην κατάθεσή της περιέγραψε, την παραμονή τους στην εκκλησία, τον χρόνο που τους επετράπη από τους Τούρκους στρατιώτες (Παρασκευή, 16 Αυγούστου, ώρα 16:00) να επιστρέψουν στα σπίτια τους, αλλά και τα όσα συγκλονιστικά αντίκρισε καθ’ οδόν προς το σπίτι της: «Σαν επήαινα προς το σπίτι μου επέρασα από το σπίτι της εξαδέλφης μου Μαρίτσας Ζερβού για να δω τι απέγινε διότι δεν ήταν μαζί μας στην εκκλησία. Όταν μπήκα στο σπίτι της εξαδέλφης μου ήβρα τα ακόλουθα πρόσωπα να ήσαν νεκρά ξαπλούμενα χαμαί γαιματωμένα...: Μαρίτσα Ζερβού (η ξαδέλφη μου), 61 χρονών, Χαράλαμπος Ζερβός (σύζυγος της Μαρίτσας), 65 χρονών, Ανδρέας Ζερβός (γιος της Μαρίτσας), 34 χρονών, Ελενίτσα Τσιακκαρή (μητέρα της Μαρίτσας), 84 χρονών, Λούλλα Κοντού (αδελφή της Μαρίτσας), 56 χρονών, Παναγιώτης Κοντός (αδερφότεκνός της, γιος της Λούλλας), 16 χρονών και Σωτηρούλλα Ρωτού (αδερφότεκνη, κόρη της Λούλλας, εγκυμονούσα στον 4ο μήνα), 26 χρονών. Επρόσεξα ότι πάνω στο νεκρό σώμα της Σωτηρούς ελαχταρούσεν ολογαίματη η κορούδα της, ονόματι Μαρία, ηλικίας περίπου 13 μηνών. Η Μαρία έκλαιε και έγλειφε τα γαίματα της μητέρας της. Εγώ τότες έπιασα το μωρό και επήα στο σπίτι μου, το έλουσα και του εφόρεσα καθαρά ρούχα…».

Ο Παντελής Ρωτός είναι άντρας της εγκυμονούσας, κατά τον χρόνο της εν ψυχρώ εκτέλεσης, Σωτηρούλλας και πατέρας της επιζήσασας Μαρίας.

Η μάρτυρας βρήκε επίσης σοβαρά τραυματισμένη στο πρόσωπο και στο στήθος την Ελένη Ζερβού (κόρη επίσης της Μαρίτσας), η οποία είχε λογχισθεί από Τούρκους στρατιώτες στο στήθος και στον λαιμό. Τη μετέφερε, όπως η ίδια είχε επίσης καταθέσει, με τη βοήθεια του συζύγου της στο σπίτι τους για περίθαλψη. Ωστόσο λόγω της σοβαρότητας της κατάστασής της η Ελένη απεβίωσε μετά από κανένα δυο μέρες και την έθαψαν στην αυλή παρακείμενου σπιτιού.

Με τη βοήθεια της συναδέλφου Σεβγκιούλ Ουλουντάγ, ο ομαδικός τάφος των επτά (πλην της Ελένης Ζερβού) εντοπίστηκε σε παρακείμενη περιοχή του σπιτιού στο Νέο Χωρίο. Έγινε η εκταφή των λειψάνων το 2010 από συνεργεία της ΔΕΑ, ακολούθησε η ταυτοποίηση και στις 21 Απριλίου 2013 τελέστηκε στην εκκλησία Αγ. Ελευθερίου στα Λατσιά η ομαδική κηδεία.

Η αγωνία του τραγικού πατέρα για το τι απέγινε η οικογένειά του

Ο Παντελής Ρωτός, πατέρας της Μαρίας, υπηρετούσε ως έφεδρος εκείνες τις μέρες. Αγωνιούσε και ρωτούσε μετά τον 2ο γύρο τι απέγινε η οικογένειά του. Είδε στις εφημερίδες των ημερών ότι η γυναίκα του (με την οποία πρόλαβε και έζησε σχεδόν έναν χρόνο, αφού παντρεύτηκαν τον Ιούνιο του 1973) αναφερόταν ως νεκρή. Ήλπιζε ότι θα διαψευσθεί και ήταν σίγουρος ότι ζούσε η κορούλα του. Την 4η Σεπτεμβρίου 1974 η συγχωριανή του Ελένη Πεπέ, που ήρθε στις ελεύθερες περιοχές, παρέδωσε στην αγκαλιά του μόνο την κορούλα του. Για τη γυναίκα του του εξιστόρησε τα όσα είδε και έζησε.

Ο Κώστας Ζερβός είναι ο γιος του Χαράλαμπου και της Μαρίτσας και αδελφός των δολοφονηθέντων Ανδρέα και Ελένης.

Χθες, γενέθλια μέρα της κόρης του Μαρίας, πήγαμε μαζί με τον Παντελή Ρωτό στο κατεχόμενο Νέο Χωρίο Κυθρέας και είδαμε από κοντά τον χώρο του εγκλήματος.

Ο Κώστας Ζερβός ζει στον κυβερνητικό οικισμό των Λατσιών μαζί με τη γυναίκα του Μαλβίνα. Είναι ένας από τους δύο ζώντες γιους της οικογένειας Ζερβού. Οι άλλοι δύο αδελφοί του έφυγαν... στην προσφυγιά. Την 15η Αυγούστου 1974 στο πατρικό του σκοτώθηκαν οι γονείς του, Χαράλαμπος και Μαρίτσα και τα δύο του αδέλφια, Ανδρέας και Ελένη. Οι δύο τελευταίοι είχαν κάποια κινητικά προβλήματα από πολιομυελίτιδα από την οποία είχαν προβληθεί στο παρελθόν. Επικαλούμενος κάποιες μαρτυρίες μας είπε ότι η οικογένειά του επιχείρησε να διαφύγει με τρακτέρ, πλην όμως κάποιοι Τ/Κ τους καθησύχασαν και τους έστειλαν πίσω στο σπίτι τους. Εκεί τους βρήκε ο θάνατος. Επικαλούμενος και τη μαρτυρία της Ελένης Πεπέ, μας ανέφερε ότι στο σπίτι βρέθηκαν σκοτωμένοι σε διαφορετικά σημεία επιχειρώντας ο καθένας να προστατευθεί, πλην της αδελφής του την οποία λόγχισαν ξαπλωμένη στο κρεβάτι.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Επόμενο άρθρο:

Αφιέρωμα

Τα πηγάδια κρύβουν και ξένους - Δύο Άγγλοι αγνοούμενοι

Την αγγλική συμβολή στη διχοτόμηση της Κύπρου από το 1964 επιβεβαιώνει η ιστορία του λοχαγού Macey και του οδηγού του, δεκανέα Platt

10 / 28
Επιστροφή
στην αρχή