Το δράμα των «αδήλωτων αγνοούμενων»… (2)

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES
Για όλους αυτούς τους αριθμούς που αναφέρω, δηλαδή για εκείνους που δεν βρίσκονται στον «επίσημο κατάλογο», δεν γίνονται και πολλά πράγματα…

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

 

Ενώ το γραφείο του επιτρόπου για Ανθρωπιστικά Θέματα προβαίνει σε διάφορες δραστηριότητες για τους «γνωστούς νεκρούς» ή «αδήλωτους αγνοούμενους» στην Κυπριακή Δημοκρατία και ακόμα φροντίζει ώστε να γίνονται και εκταφές όπου είναι αναγκαίο, στην τουρκοκυπριακή κοινότητα δεν υπάρχει τέτοιος θεσμός που να μπορεί να φροντίσει για τις ανάγκες και ανησυχίες των συγγενών των «αγνοουμένων» οι οποίοι για οποιονδήποτε λόγο δεν είχαν τοποθετηθεί στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων»… Ούτε και υπάρχει ένα γραφείο που να φροντίζει για τις ανάγκες και τις ανησυχίες των συγγενών των «γνωστών νεκρών»…

Η κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους διεξάγει έρευνες και πραγματοποιεί εκσκαφές μόνο για αυτούς που βρίσκονται στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων», αλλά όχι για αυτούς που δεν είναι στον κατάλογο αυτό…

Η πρόφαση για αυτό είναι ότι τα τρία μέλη της ΔΕΑ (το τρίτο μέλος από τα Ηνωμένα Έθνη, ο Ελληνοκύπριος μέλος της επιτροπής και ο Τουρκοκύπριος μέλος της επιτροπής) είχαν αποφασίσει ομόφωνα στο παρελθόν να μην γίνουν εκσκαφές για τους «γνωστούς νεκρούς» ή για τους «αδήλωτους αγνοούμενους» (αυτούς που δεν βρίσκονται στον «Επίσημο Κατάλογο των Αγνοούμενων Ατόμων»).

Όλες οι δραστηριότητες της ΔΕΑ αφορούν μόνο εκείνους που βρίσκονται στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων» των δύο κοινοτήτων και οι δραστηριότητες αυτές προϋπολογίζονται σύμφωνα με εκείνο τον κατάλογο.

Όμως, στην Κυπριακή Δημοκρατία, το γραφείο του επιτρόπου για Ανθρωπιστικά Θέματα, δηλαδή το γραφείο του κυρίου Φώτη Φωτίου, έχει διεξαγάγει πριν από δύο χρόνια εκταφές για εκείνους που είχαν σκοτωθεί στην τραγωδία του Noratlas το 1974… Το γραφείο του επιτρόπου για Ανθρωπιστικά Θέματα έχει επίσης πρόσφατα φροντίσει ώστε να πραγματοποιηθούν οι εκταφές των 31 «αγνοουμένων» που ποτέ δεν τοποθετήθηκαν στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων» (ανάμεσά τους και τρεις Τουρκοκύπριοι) οι οποίοι είχαν σκοτωθεί στη διάρκεια του βομβαρδισμού του Ψυχιατρείου Αθαλάσσας από τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα. Το γραφείο του επιτρόπου φρόντισε ώστε να γίνουν εκταφές στην αυλή του Ψυχιατρείου Αθαλάσσας, όπου βρήκαν τα οστά θαμμένα σε κρατήρες που είχαν δημιουργηθεί από τις βόμβες… Κάποιοι από τους ασθενείς που είχαν πεθάνει στη διάρκεια του βομβαρδισμού είχαν θαφτεί σε ένα νεκροταφείο και το γραφείο φρόντισε ή θα φοντίσει ώστε να πραγματοποιηθούν εκταφές στο νεκροταφείο όπου είχαν θαφτεί. Πιστεύω ότι στο παρελθόν τέτοιες εκταφές διεξάγονταν από ένα γραφείο σχετικό με τους «αγνοουμένους» που ήταν υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά δεν είμαι 100% σίγουρη για την πραγματική του οργάνωση…

Οι συγγενείς των «αγνοουμένων» των οποίων οι αγαπημένοι δεν είχαν τοποθετηθεί στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων» πληροφορήθηκαν το γεγονός αυτό μόνο αφού η Κυπριακή Δημοκρατία δημοσίευσε τον «Επίσημο Κατάλογο Τουρκοκύπριων Αγνοούμενων Ατόμων» σε μια τουρκοκυπριακή εφημερίδα μετά τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων το 2003…

Έλεγξαν τον κατάλογο και είδαν ότι οι «αγνοούμενοί» τους δεν βρίσκονταν σε αυτόν…

Ο βοηθός του Τουρκοκύπριου μέλους της τότε εποχής, ο Ahmet Erdengiz, εργάστηκε για έναν επιπρόσθετο κατάλογο «αγνοούμενων ατόμων» και ο κατάλογος αυτός υποβλήθηκε στη ΔΕΑ το 2007… Και εγώ επίσης εργάστηκα πάνω στον καινούργιο κατάλογο και βοήθησα συγγενείς «αγνοουμένων» των οποίων οι αγαπημένοι τους δεν συμπεριλαμβάνονταν στον «επίσημο κατάλογο», έτσι ώστε να τοποθετηθούν σε αυτόν…

Οι Τουρκοκύπριοι έχουν έναν επιπρόσθετο κατάλογο 56 ατόμων που χωρίζεται σε δύο κατηγορίες - η μία περιλαμβάνει 26 «αγνοούμενους» που κατηγοριοποιήθηκαν ως «καινούργιες υποθέσεις που υποβλήθηκαν από οικογένειες» και η άλλη αφορά έναν κατάλογο 30 «γνωστών νεκρών».

Από την άλλη, οι Ελληνοκύπριοι έχουν έναν επιπρόσθετο κατάλογο 682 Ελληνοκυπρίων που χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:

Η μία περιλαμβάνει 556 άτομα (Έλληνες και Ελληνοκύπριοι νεκροί με γνωστούς και άγνωστους τόπους ταφής στο βόρειο μέρος της Κύπρου) και η δεύτερη περιλαμβάνει 126 αγνοούμενους Ελληνοκύπριους (ο κατάλογος των 126 υποθέσεων Ελλήνων και Ελληνοκυπρίων που δεν παρουσιάστηκαν αρχικά στη ΔΕΑ)…

Και πέρα από αυτούς, ο κατάλογος με τους «αγνοούμενους» Ελληνοκύπριους της περιόδου 1963-1974 επίσης υποβλήθηκε στη ΔΕΑ και προστέθηκαν στον «Επίσημο Κατάλογο των Αγνοούμενων Ατόμων» με τη συγκατάθεση των δύο ηγετών… Νομίζω ότι αυτό συνέβη το 2007 και σε εκείνο τον κατάλογο υπήρχαν 42 ονόματα, αλλά ο κατάλογος αυτός δεν ήταν συμπληρωμένος εφόσον βρήκα άλλους Ελληνοκύπριους «αγνοούμενους», έγραψα τις ιστορίες τους και αργότερα έδειξα τους πιθανούς τόπους ταφής τους… Ήταν περισσότεροι από 42…

Για όλους αυτούς τους αριθμούς που αναφέρω, δηλαδή για εκείνους που δεν βρίσκονται στον «επίσημο κατάλογο», δεν γίνονται και πολλά πράγματα… Η ΔΕΑ έχει πάρει μια επίσημη απόφαση και από τα τρία της μέλη, να μην διεξάγει εκσκαφές προς το παρόν για τους «γνωστούς νεκρούς» και για εκείνους που «προστέθηκαν στον κατάλογο από τους συγγενείς αργότερα», δηλαδή τους «αδήλωτους αγνοούμενους»… Στο μέλλον, μετά το πέρας των εκσκαφών και των ερευνών για εκείνους που βρίσκονται στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων», μπορεί να δημιουργηθεί ένα νέο πρόγραμμα για αυτούς, με νέο προϋπολογισμό έτσι ώστε να ερευνήσουν και να σκάψουν… Παρ’ όλα αυτά, αν για οποιονδήποτε λόγο βρεθούν τα οστά ενός «γνωστού νεκρού» ή ενός «αδήλωτου αγνοούμενου», δεν τα αντιμετωπίζουν διαφορετικά από τα οστά των «δηλωμένων αγνοούμενων». Υπόκεινται σε ταυτοποίηση και επιστρέφονται στις οικογένειές τους για ταφή. Βρήκα πολλούς «αδήλωτους αγνοούμενους» των οποίων τα ονόματα δεν συμπεριλήφθηκαν ποτέ στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων» και με τη βοήθεια των αναγνωστών μου υποδείξαμε τους τόπους ταφής τους… Έγιναν εκταφές από τη ΔΕΑ και η αγαπητή μου φίλη Χριστίνα Παύλου Σολωμή Πατσιά, καθώς και άλλοι φίλοι και αναγνώστες βοήθησαν να μάθουμε ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί οι «αγνοούμενοι» που ποτέ δεν δηλώθηκαν ως «αγνοούμενοι»… Με αυτό τον τρόπο για παράδειγμα βοηθήσαμε να βρεθούν τα οστά της Ουρανίας Σιούφτα και της Κυριακής Τουμπάκη από την Κοντέα, του Κώστα Κώτσιου από το Αμπελικού, της Μαρίας Θεοδοσίου από τα Λιμνιά… Βρήκαμε τους συγγενείς τους και τους ζητήσαμε να δώσουν δείγματα DNA στις περιπτώσεις που δεν το είχαν ήδη κάνει έτσι ώστε να μπορούν να τους επιστραφούν τα οστά για ταφή… Βοήθησα επίσης συγγενείς «αγνοούμενων» Ελληνοκύπριων από το 1963 που δεν είχαν τοποθετηθεί στον κατάλογο, έτσι ώστε να δώσουν δείγμα DNA στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου και να προσπαθήσουν να τους εγγράψουν ως «αγνοούμενους», για έναν απλό λόγο: Αν βρίσκονταν τα οστά των αγαπημένων τους στους πιθανούς τόπους ταφής που είχαμε δείξει, να μπορούσαν να επιστραφούν στις οικογένειες τους…

Πολλές φορές έχω μιλήσει με κάποιους από τους συμβούλους υψηλού επιπέδου του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, ζητώντας τους είτε να δημιουργήσουν ένα ξεχωριστό γραφείο στο βόρειο μέρος του νησιού έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν τα ανθρωπιστικά θέματα των «αδήλωτων αγνοούμενων» και των «γνωστών νεκρών» είτε οι δύο ηγέτες Ακιντζί και Αναστασιάδης να καθίσουν μαζί και να συζητήσουν για αυτό το ανθρωπιστικό θέμα και να πάρουν μια απόφαση υψηλού επιπέδου, ώστε να τοποθετήσουν όλους εκείνους τους «αδήλωτους αγνοούμενους» στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων». 

Nα λάβουν μια απόφαση υψηλού επιπέδου

Καλώ τους Ακιντζί και Αναστασιάδη να συναντηθούν και να συζητήσουν γι' αυτό το ανθρωπιστικό θέμα και να λάβουν μια απόφαση υψηλού επιπέδου έτσι ώστε όλοι οι «αδήλωτοι αγνοούμενοι» και «γνωστοί νεκροί» ή «εκείνοι που προστέθηκαν στον κατάλογο από τις οικογένειές τους» ή με οποιονδήποτε τρόπο έχουν «κατηγοριοποιηθεί» να τοποθετηθούν στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων» των δύο κοινοτήτων.

Έχω μιλήσει με κάποιους υψηλόβαθμους αξιωματούχους του Ακιντζί, προτείνοντάς τους αυτό, αλλά δεν γνωρίζω αν η πρότασή μου έχει ληφθεί υπόψη ή όχι.

Υπάρχουν «φήμες» ότι η Τουρκία δεν θέλει τους «γνωστούς νεκρούς» να προστεθούν στον «Επίσημο Κατάλογο Αγνοούμενων Ατόμων» - αν αυτό είναι πράγματι αλήθεια και αν η Τουρκία έχει κάποιες επιφυλάξεις για το θέμα αυτό, τότε μπορεί να ξεκινήσει ένας διάλογος από τις ηγεσίες και από τη ΔΕΑ με την Τουρκία έτσι ώστε να επιλυθεί το πρόβλημα. Έχουμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα που αφορά τις στρατιωτικές περιοχές, όπου στο παρελθόν ήταν πολύ πιο δύσκολο να γίνουν εκσκαφές από τη ΔΕΑ, αλλά με τις πρωτοβουλίες του Ακιντζί οι στρατιωτικοί αξιωματούχοι τέτοιων περιοχών πείσθηκαν μέσα από διάλογο και η ΔΕΑ μπόρεσε να κάνει εκσκαφές σε περισσότερες στρατιωτικές περιοχές σε σχέση με το παρελθόν.

Πρέπει να τερματιστεί η επιφανειακή «διάκριση» ανάμεσα στους «αγνοούμενους», αν είχαν τοποθετηθεί δηλαδή σε έναν «επίσημο κατάλογο» ή όχι.

Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από μια συμφωνία υψηλού επιπέδου μεταξύ Ακιντζί και Αναστασιάδη…

Τους καλώ να κάνουν αυτό το ανθρωπιστικό βήμα και να βοηθήσουν τους συγγενείς των «αδήλωτων αγνοούμενων»…

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Οι βάρβαροι και οι ήρωες...Του Σενέρ Λεβέντ

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 12.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Yianis Christodoulou Foundation

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ, 12.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Ποιος θα λύσει το κυπριακό - Της Μιράντας Λυσάνδρου

ΜΙΡΑΝΤΑ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, 12.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή