Το Brexit προκαλεί τρόμο. Και όχι, δεν έχει να κάνει με την οικονομία

ΑΠΟΨΗ /NON SERVIAM
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι δείχνει να αποτελεί απλά την αρχή αυτής της πορείας. Το Brexit βάζει σε αμφισβήτηση το μέλλον της ΕΕ

Ως γενιά ζούμε στην εποχή των μεγάλων αλλαγών και ανατροπών. Τίποτε δεν φαντάζει πλέον δεδομένο. Δυστυχώς καμιά από αυτές τις αλλαγές δεν κινείται προς την ορθή κατεύθυνση, σε μια εποχή που εδώ και καιρό δείχνει να παράγει περισσότερη ιστορία απ’ όση μπορεί να καταναλώσει.

Οι βδομάδες που προηγήθηκαν, αλλά και αυτή που ακολούθησε την έξοδο του ΗΒ από την ΕΕ, αναλώθηκαν σε συζητήσεις για τις οικονομικές επιπτώσεις του Brexit. Οι άμεσες επιπτώσεις είναι εκεί. Η οικονομική αβεβαιότητα οδήγησε τη στερλίνα στο πιο χαμηλό επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών, ενώ το χρηματιστήριο είχε απώλειες 8%, αντίστοιχες των οποίων είχε να δει η ΜΒ από την οικονομική κρίση του 2008. Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις είναι πιο δύσκολο να εκτιμηθούν, αφού έχουν να κάνουν και με τη διαδικασία εξόδου, καθώς και τη σχέση που θα διαμορφωθεί στη βάση των συμφωνιών που θα ακολουθήσουν. Θα πρέπει όμως να αναμένεται ένα διάστημα ύφεσης ή επιβράδυνσης της οικονομίας, ένας περιορισμός στις επενδύσεις, ενώ με τις αγορές της ΕΕ να αποτελούν το μισό των εξαγωγών, δεν μπορεί παρά να έχει επιπτώσεις στο ΑΕΠ της χώρας. Αρνητικές επιπτώσεις θα έχει και η οικονομία της υπόλοιπης Ευρώπης, η οποία  σε οικονομικούς όρους είναι πλέον μειωμένη κατά 18%. 

Η έκταση όμως και το μέγεθος των επιπτώσεων είναι δύσκολο να προβλεφθούν. Αυτό που είναι ξεκάθαρο -και πιο ανησυχητικό- είναι η πολιτική πορεία που ακολουθεί εδώ και καιρό η Ευρώπη. Που ανέδειξε με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο το Brexit. Το οποίο ποτέ δεν είχε να κάνει με την οικονομία και τα όποια επιχειρήμματα. Άλλωστε αυτά τα επιχειρήματα αγνόησε ο λαός -όπως και τις επιπτώσεις, τις οποίες ούτε οι εμπνευστές του Brexit δεν αμφισβήτησαν επί της ουσίας- επιλέγοντας να «πάρει τη χώρα του πίσω», σ’ ένα γεμάτο ειρωνεία όσο και επώδυνο λογοπαίγνιο.  Σε μια απόφαση όπου για πρώτη φορά ο δυτικός εθνικισμός νίκησε την παγκοσμιοποίηση με τόσο εμφαντικό τρόπο.

Το πιο ανησυχητικό είναι ότι δείχνει να αποτελεί απλά την αρχή αυτής της πορείας. Το Brexit βάζει σε αμφισβήτηση το μέλλον της ΕΕ, το μεγαλύτερο επίτευγμα της ανθρωπότητας. Μπορεί να μην είναι ιδανική ή τέλεια, μπορεί να κατηγορείται για αυστηρή λιτότητα, φτωχοποίηση των λαών, κατάφερε, όμως, να κρατήσει για περισσότερο από μισό αιώνα τον πόλεμο μακριά από τα σύνορα της Ευρώπης, ενώ συνεχίζει να προσφέρει σε 500 εκατομμύρια πολίτες το υψηλότερο -κατά μέσον όρο- επίπεδο διαβίωσης και σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον πλανήτη. Λαοί που δεν μπορούσαν καν να συζητήσουν, έφτασαν να μοιράζονται τα ίδια σύνορα και να συναλλάσσονται με κοινό νόμισμα. Ήδη κινήματα σε Αυστρία, Γαλλία και Ολλανδία έθεσαν θέμα διενέργειας δημοψηφισμάτων για να κριθεί η παραμονή ή όχι στην ΕΕ.  Ενώ η αποχώρηση της ΜΒ από την ΕΕ επιβεβαιώνει και τις φυγόκεντρες δυνάμεις στη Σκωτία και Βόρ. Ιρλανδία που ψήφισαν υπέρ της παραμονής. Μια τέτοια κίνηση είναι βέβαιο ότι θα μεγαλώσει τις φωνές και στην Ισπανία. 

Ακραία κινήματα έχουν πάρει κυρίαρχη θέση στις πολιτικές διαδικασίες. Οι πολιτικοί έχουν πετάξει στα σκουπίδια κάθε έννοια πολιτικής ορθότητας και έχουν υιοθετήσει μια ρητορική που θυμίζει σε απόλυτο βαθμό αυτή των πιο ακραίων δικτατοριών. Που αποκλείει τη δυνατότητα του ψύχραιμου διαλόγου, των συμβιβασμών και των συναινέσεων. Ο εθνικός λαϊκισμός διαμορφώνεται σε δύναμη εξουσίας. 

Την ίδια στιγμή  βλέπουμε τις κοινωνίες να βρίσκονται σε σύγχυση. Και να θέτουν υπό αμφισβήτηση τη δυνατότητα της πλειοψηφίας να ανταποκριθεί στις αρχές της δημοκρατίας και να συμπλεύσει με τη λειτουργικότητα του πολιτεύματος. Όπου οι Κύπριοι μετανάστες (της Αγγλίας) ψηφίζουν έξοδο από την ΕΕ για να απαλλαγεί η χώρα από τους μετανάστες. Οι Αμερικανοί στηρίζουν τον Τραμπ, τον πιο ευνοούμενο του συστήματος, για να τιμωρήσουν το σύστημα, και στη Γαλλία που λατρεύει την ελευθερία, η Λεπέν είναι η μόνη σίγουρη για τον δεύτερο γύρο στις επόμενες εκλογές. Ψηφοφόροι ανακαλύπτουν ότι ψήφισαν κάτι που δεν πίστευαν ότι θα συμβεί! Ή επειδή πίστεψαν ότι δεν θα συμβεί. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι παρουσιάζονται έτοιμες να πάρουν τη χώρα τους δεκάδες χρόνια πίσω για να «πάρουν τη χώρα τους πίσω». Να τιμωρήσουν τον εαυτό τους μέχρις εσχάτων για να τιμωρήσουν την ελίτ.  Να βάλουν πάνω από την ευημερία και την ασφάλειά του την υπερηφάνεια του έθνους, τα σύνορα και την εθνική κυριαρχία. 

Αν υπάρχει κάτι πιο επώδυνο από αυτόν τον απόλυτο παραλογισμό που βιώνουμε, όπου ο Φάρατζ πανηγυρίζει για την επικράτηση της δημοκρατίας, ο Πούτιν μιλά για ελευθερία των λαών από τη δικτατορία της ΕΕ και η Λεπέν συγχαίρει  το ΗΒ για την επιστροφή του στις δημοκρατικές αξίες, είναι  η πεποίθηση ότι η κατάσταση φαντάζει σήμερα μη αναστρέψιμη. Δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος όπου η πολιτική αστάθεια θα οδηγήσει σε οικονομική αβεβαιότητα, μείωση μισθών και θέσεων εργασίας, που με τη σειρά τους θα αναδείξουν ή θα επιβεβαιώσουν την επικράτηση ακραίων εθνικιστικών και λαϊκίστικων κινημάτων-κομμάτων, που θα οδηγήσουν σε περαιτέρω κλείσιμο των συνόρων και των αγορών, οικονομική αστάθεια, που θα αυξήσει τον θυμό, τον εθνικισμό και τις ακραίες συμπεριφορές. Που με τη σειρά τους και πάλι θα επιτείνουν την πολιτική αστάθεια. Είναι δύσκολο να δει κάποιος πώς θα βγούμε από αυτόν τον κύκλο.   

Όλα αυτά σχηματοποιούν ένα νέο δυσμενές σκηνικό, που προσομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με ό,τι προηγήθηκε του παγκοσμίου πολέμου, και ανατρέπει ό,τι ακολούθησε. Και  δείχνουν πως η ρότα της ευρωπαϊκής Ιστορίας και η περίοδος της μεταπολεμικής εξέλιξης θα δοκιμαστεί πολύ σοβαρά, επιβεβαιώνοντας για μια ακόμα φορά το τελευταίο διάστημα ότι η δημοκρατία είναι γεμάτη αδιέξοδα.

antopoly@cytanet.com.cy

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Εξοργιστικά απαθείς (Του Γιώργου Κακούρη)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ, 20.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Τα αγαθά της στους Έλληνες, τα παλούκια της στους Τούρκους

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 20.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Υπό τις περιστάσεις κάτι είναι και ο εμετός, κ. γενικέ...

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 20.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή