Τι σημαίνει να πωλήσουμε φυσικό αέριο στην Αίγυπτο;

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Ουδείς θα αμφισβητήσει το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλευθεί το μικρό κοίτασμα του οικοπέδου 12, όσον και αν διαμαρτύρονται οι Τ/Κ

Ουδείς θα αμφισβητήσει το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να εκμεταλλευθεί το μικρό κοίτασμα του οικοπέδου 12 στην κυπριακή ΑΟΖ, όσον και αν διαμαρτύρονται οι Τ/Κ, όσο και αν απειλεί η Τουρκία με αντίμετρα. Αυτό το λένε οι ξένοι. Όταν η Τουρκία εισέβαλε στην κυπριακή ΑΟΖ διά των κονονιοφόρων της, κανείς βέβαια δεν κούνησε το δακτυλάκι του. Από τη στιγμή που η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί δημόσια ότι τα όποια δικαιώματά τους απορρέουν από την πώληση φυσικού αερίου είναι διασφαλισμένα, τότε κανείς δεν μπορεί να περιμένει πότε και αν θα υπάρξει λύση. Αυτό το λέμε εμείς. Αλλά με ποια αξιοπιστία;

Τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε μια ανοχή στο γεωτρητικό μας πρόγραμμα, υπό μία βέβαια προϋπόθεση, την οποία κάποιοι υποτιμούν, αλλά δυστυχώς ισχύει. Ότι η ε/κ πλευρά δεν θα ευθύνεται για ένα αδιέξοδο στο Κυπριακό. Όσο η αίσθηση αυτή, που σίγουρα δεν είναι καταγεγραμμένη πουθενά, αμβλύνεται, τόσο τα επιχειρήματα των Τ/Κ ότι οι Ε/Κ θέλουν να οικειοποιηθούν τα αποθέματα φυσικού αερίου μόνοι τους ακούγονται πιο εύηχα διεθνώς. Ιδιαίτερα μετά το Κραν Μοντανά. Η παρέμβαση της Τουρκίας στο οικόπεδο 3 και η ματαίωση της γεώτρησης της ΕΝΙ χωρίς να υπάρξουν διεθνείς αντιδράσεις, επιβεβαιώνει ότι αυτή η διασύνδεση υπάρχει. Οπότε η βαλίτσα με αυτού του είδους τα επιχειρήματα από ε/κ πλευράς δεν πάει καθόλου μακριά. Ας δούμε όμως τα πράγματα αναλυτικά, εξετάζοντας αρχικά κάποιες οικονομικές παραμέτρους.

Οικονομική προέκταση

Πέραν των όποιων επιπλοκών μπορεί να προκαλέσει το Κυπριακό, ο κάθε Κύπριος φορολογούμενος θέτει και ένα άλλο ερώτημα: Κατά πόσον η εκμετάλλευσή του θα εξυπηρετεί πρωτίστως το δημόσιο συμφέρον, ιδιαίτερα μετά την εμπλοκή που έχει δημιουργηθεί εξαιτίας του αιτήματος της Noble για αλλαγή του αρχικού συμβολαίου, και δη στο κεφάλαιο εκείνο του διαμοιρασμού των κερδών. Η θέση των εταιρειών Noble –Delek που έκλεισαν συμφωνία με τη Shell που διαχειρίζεται το τερματικό LNG στο Ιτκούκ της Αιγύπτου, είναι ότι τα οικονομικά, όπως αυτά απορρέουν από το συμβόλαιο που υπέγραψε με την Κυπριακή Δημοκρατία το 2010, δεν βγαίνουν. Η Αίγυπτος λόγω του ότι έχει ανακαλύψει τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου και είναι ήδη αυτάρκης, αλλά και σε συνδυασμό με τη διεθνή πτώση των τιμών, δεν αγοράζει σε συμφέρουσες τιμές.

Το συμβόλαιο της Κύπρου με τη Noble προβλέπει σε γενικές γραμμές ότι η εταιρεία μόλις ξεκινήσει η πώληση φυσικού αερίου θα αρχίσει να εισπράττει σταδιακά τα χρήματα της εξόρυξης και ανάπτυξης του κοιτάσματος και στη συνέχεια θα μοιράζει τα κέρδη με την Κυπριακή Δημοκρατία σε ποσοστό 60%:40% υπέρ της Κύπρου. Αυτά τα νούμερα είχαν υπολογισθεί, σύμφωνα με πληροφορίες, με βάση το σενάριο ότι η Κύπρος θα μπορούσε να πωλεί το φυσικό της αέριο τουλάχιστον γύρω στα 6-7 δολάρια το κυβικό μέτρο. Στην καλύτερη περίπτωση σήμερα η Κύπρος μπορεί να πωλήσει κοντά στα 4-5 δολάρια το κυβικό μέτρο, με κόστος εξόρυξης και μεταφοράς πέριξ των 3,5 δολαρίων το κυβικό μέτρο. Με λίγα λόγια, τα περιθώρια κέρδους με βάση την υφιστάμενη συμφωνία λιγοστεύουν για τις Noble-Delek, με αποτέλεσμα να ζητούν αλλαγή της συμφωνίας, διεκδικώντας στο σύνολο του κοιτάσματος επιπρόσθετα έσοδα κοντά στα 3 δισ. δολάρια. Το θέμα περιπλέκεται ακόμα και από το γεγονός ότι ένα μέρος του κοιτάσματος του 12 βρίσκεται στην ισραηλινή ΑΟΖ. Ξεκίνησαν εδώ και χρόνια συζητήσεις για τον καθορισμό των ποσοστών, αλλά η συμφωνία, λόγω κωλυσιεργίας του ισραηλινού ΥΠΕΞ, δεν έχει καταλήξει πουθενά. Έγκυρη διπλωματική πηγή αναφέρει ότι χωρίς τον καθορισμό των ποσοστών (unitization) στην πραγματικότητα το κοίτασμα Αφροδίτη βρίσκεται υπό ομηρεία. Οι συζητήσεις ίσως ολοκληρωθούν αν τελικά προχωρήσει στη φάση της υλοποίησης η συμφωνία Ισραήλ με αιγυπτιακές εταιρείες για πώληση ποσοτήτων φυσικού αερίου από το Λεβιάθαν, τονίζει με νόημα η ίδια πηγή. 

Τι να κάνουμε;

Το θέμα της αξιοποίησης του κοιτάσματος Αφροδίτη ως γνωστόν ήχθη ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο διόρισε ομάδα διαπραγμάτευσης για να το δει συνολικά.

Έχουμε την εντύπωση ότι η επιτροπή που διορίστηκε οφείλει να δει το όλο εγχείρημα συνολικά και στην οικονομική και κυρίως την πολιτική του πτυχή. Αυτή τη στιγμή δεν χρειαζόμαστε κινήσεις αποσπασματικές.

 

  • Ήδη η αξιοποίηση των κοιτασμάτων του 12 έχει καθυστερήσει μέχρι στιγμής αδικαιολόγητα. Παρ' όλα αυτά όλοι μπορούμε να περιμένουμε να δούμε και το αποτέλεσμα της EXXON που ξεκινά με διπλή γεώτρηση τον Οκτώβρη. Αν βρεθούν πρόσθετα κοιτάσματα, τότε η Κύπρος θα μπορεί να διαπραγματευθεί συνολικά και σίγουρα με πολύ καλύτερες προοπτικές σε ό,τι αφορά τις τιμές.
  • Αν η τύχη ούτε αυτή τη φορά μας ευνοήσει, σίγουρα υπάρχουν καλύτερες προοπτικές για το κυπριακό φυσικό αέριο οι οποίες θα μπορούσαν να ήταν επωφελείς για τον κυπριακό λαό. Αν τα 4 τρις κυβ. πόδια φυσικού αερίου της Αφροδίτης δεν είναι αρκετά για τερματικό, είναι υπεραρκετά για Floating LNG. Είναι υπεραρκετά για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όχι μόνο για τις ανάγκες των Ε/Κ, αλλά και των Τ/Κ, οι οποίοι συνεχώς αγοράζουν ηλεκτρισμό από την ΑΗΚ. Είναι ακόμα υπεραρκετές οι ποσότητες για πώληση ηλεκτρισμού στο εξωτερικό. Προς αυτή την κατεύθυνση ήδη υπάρχουν πάρα πολλές χρηματοδοτήσεις από την ΕΕ και εν εξελίξει πόντιση καλωδίου για μεταφορά ηλεκτρισμού στην ΕΕ και αλλού. Σε αυτά τα projects η Κύπρος πάντοτε μπορεί να ευελπιστεί και σε χρηματοδότηση από την ΕΕ.

Κάποιοι θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ότι η μεταφορά φυσικού αερίου στην Κύπρο δεν είναι βιώσιμη λόγω μικρής αγοράς. Η απάντηση είναι απλή και εξόχως πολιτική. Έχει μεγάλη σημασία να γίνει αγωγός προς την Κύπρο. Όταν τολμήσαμε να ξοδέψουμε 5 δις για να διασφαλίσουμε την πώληση του Συνεργατισμού, όταν οι Κύπριοι καταθέτες της Λαϊκής και της Τράπεζας Κύπρου έχασαν 6 δις και η Κύπρος μπήκε σε μνημόνιο 10 δις το οποίο πλήρωσαν οι φορολογούμενοι, κανένας δεν μπορεί να επικαλείται στυγνά μελέτες βιωσιμότητας για ένα έργο που θα στοιχίσει κάτι λιγότερο από 1 δις και στο οποίο μάλιστα θα μπορούσε να συνεισφέρει και η ΕΕ αν η Κύπρος το διασύνδεε και με εξυπηρέτηση άλλων χωρών. Όπως π.χ. τη μεταφορά ηλεκτρισμού και στην Ελλάδα, ακόμα  και την Τουρκία. Αυτή η επένδυση, για να το θέσουμε κομψά, θα υποχρεώσει και το Ισραήλ με τα 20 τρις κυβικά πόδια που μένουν αναξιοποίητα στο Λεβιάθαν να σκεφτεί κάποιες συνέργειες. Και μάλιστα επί ευρωπαϊκού εδάφους.

 

Όπως βέβαια λέχθηκε, είναι σημαντικό να αναμένει κανείς και τη γεώτρηση της EXXON. Σε περίπτωση που υπάρξουν μεγαλύτερες ποσότητες, τότε η Κύπρος θα μπορούσε να προχωρήσει και στην κατασκευή τερματικού στο Βασιλικό.

Η γεωπολιτική

Πολιτικά ομιλούντες, στην Κύπρο υπάρχουν δύο λογικές και πολιτικές σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση του φυσικού αερίου. Αναλόγως της προσέγγισης που έχουν κόμματα και άτομα στο Κυπριακό προτάσσουν και προωθούν λύσεις.

 

  • Αυτοί οι οποίοι δεν επιθυμούν λύση ΔΔΟ θεωρούν ότι η εμπορική αξιοποίηση του φυσικού αερίου θα πρέπει να γίνει στο πλαίσιο της αντίστασης του Κυπριακού Ελληνισμού απέναντι στην Τουρκία. Έτσι η όδευση των αγωγών θα πρέπει να γίνει προς δυσμάς (East-Med) ή νότια (πώληση στα τερματικά της Αιγύπτου). Το αέριο θα φέρει χρήμα, θα κτίσουμε συμμαχίες και άμυνα με το Ισραήλ και την Αίγυπτο και θα μπορέσουμε να αντισταθούμε στην Τουρκία. Ρώτησε βέβαια κανείς το Ισραήλ και την Αίγυπτο, την ΕΝΙ την ΤΟΤΑΛ και την Shell αν συμμερίζονται αυτή την αφελή πολιτική προσέγγιση κάποιων Κυπρίων πολιτικών; Η προσέγγιση αυτή έχει και κάποιες άλλες πολύ πιο σοβαρές αδυναμίες. Ο East –Med είναι πολύ ακριβό έργο (6-7 δισ. δολ.) και με βάση τις σημερινές τιμές δεν ξέρει κανείς αν οι εταιρείες θα μπορέσουν να έχουν κάποια κέρδη, πολύ περισσότερο τα κράτη που θα εμπλακούν. Το μεγαλύτερο πρόβλημα βέβαια είναι οι ποσότητες. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν επαρκείς ποσότητες για να είναι βιώσιμο αυτό το project. Όσο για τη νότια όδευση προς την Αίγυπτο, ήδη έχει αναφερθεί ότι οι χαμηλές τιμές που προσφέρει η Αίγυπτος δημιουργούν τεράστια προβλήματα στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη Λεβαντίνη. Θα πρέπει να δεκτούμε πάντως ότι αν εξευρεθούν σοβαρές ποσότητες αερίου στο εγγύς μέλλον, για τον East –Med ήδη δείχνουν τεράστιο ενδιαφέρον τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία.
  • Αυτοί που επιθυμούν λύση στο Κυπριακό πιστεύουν ότι το φυσικό αέριο πρέπει να έρθει και στην Κύπρο μέσω αγωγών. Κατά κύριο λόγο θα ρίξει το κόστος της ενέργειας στη χώρα μας και θα κάνει τα προϊόντα της πολύ πιο ανταγωνιστικά. Κατά δεύτερο λόγο, αν προκύψει λύση στο Κυπριακό, ένας αγωγός που θα συνδέσει την Κύπρο με την Τουρκία θα σηματοδοτήσει μια νέα εμπορική και οικονομική σχέση με τις δύο χώρες. Η Τουρκία μπορεί να αγοράζει από την Κύπρο σε πολύ πιο υψηλές τιμές από αυτές που προσφέρει η Αίγυπτος, ενώ και τα χρήματα κατασκευής των αγωγών είναι μηδαμινά σε σχέση με αυτά που απαιτούνται για τον East-MED. Αυτή η εξέλιξη ίσως οδηγήσει σε μια σχέση που δεν θα στηρίζεται σε εγγυήσεις και στρατεύματα, αλλά σε οικονομικά δεδομένα και συμφέροντα. Η γεωγραφία δεν αλλάζει και η ιστορία δείχνει ότι οι γείτονες έχουν δύο επιλογές. Είτε θα συνεργάζονται και θα προοδεύουν μαζί, είτε θα πολεμούν και θα σκοτώνονται. Με λίγα λόγια, το φυσικό αέριο θα αποτελέσει σε περίπτωση λύσης τον καταλύτη για οριστική αλλαγή στη σχέση μας με τη γειτονική Τουρκία. Η παραμονή εξάλλου στην κατάσταση που βρισκόμαστε σήμερα, για την Τουρκία δεν έχει ιδιαίτερο κόστος, ενώ για τους Ε/Κ είναι μια μόνιμη και άκρως επικίνδυνη απειλή για την ίδια την επιβίωσή μας. 

Τα σενάρια του Κυπριακού

Η πιο πάνω ανάλυση μας φέρνει μπροστά σε κάποια δυναμικά σενάρια που στο βάθος έχουν να κάνουν, όπως ήδη λέχθηκε, με την ίδια την προσέγγισή μας στο Κυπριακό. Πολλά, βεβαίως, θα κριθούν και από τις συναντήσεις που θα γίνουν στη Νέα Υόρκη τις επόμενες βδομάδες και την έκθεση της κ. Λουτ για τις προοπτικές επανέναρξης διαλόγου. Το φυσικό αέριο και η αξιοποίησή του, καλώς ή κακώς, έχει πλήρως διασυνδεθεί με τον διάλογο που διεξάγεται, με τα δεδομένα πλέον να έχουν διαμορφωθεί και επί της θαλάσσης. Η Τουρκία, όπως έκανε επί του εδάφους το 1974, δείχνει διατεθειμένη να το επαναλάβει και στην κυπριακή ΑΟΖ διά των αντιτορπιλικών της και διά του γεωτρύπανου που αγόρασε. Οπότε, τα σενάρια για την ελληνοκυπριακή πλευρά είναι δύο:

 

  • Είτε θα πάμε πειστικά να συζητήσουμε ΔΔΟ στη Νέα Υόρκη σε έναν μήνα εξαναγκάζοντας την Τουρκία να σταματήσει τις κινήσεις της, επιλέγοντας δηλαδή εμείς το γήπεδο όπου θα διεξαχθεί ο διάλογος και να εξευρεθεί λύση. Επιλέγοντας διά της επανένωσης να ελέγξουμε μαζί με τους Τ/Κ ολόκληρη την κυπριακή ΑΟΖ και βορείως της Κύπρου, επιλέγοντας το ευρωπαϊκό γήπεδο, εντός του οποίου θα τεθούν πολιτικά και οικονομικά τα θέματα και θα επανακαθοριστεί η σχέση μας με αυτή τη χώρα με την ισχυρή βοήθεια των Ευρωπαίων εταίρων μας.
  • Είτε η Κυπριακή Δημοκρατία θα κινηθεί προς την πώληση φυσικού αερίου στην Αίγυπτο τις επόμενες βδομάδες ή μήνες, με αυτό να δίνει μια ασφαλή ένδειξη ότι δεν είναι επιθυμητή ή έστω εφικτή η λύση ΔΔΟ, αλλά επιλέγουμε ή συρόμαστε σταδιακά προς ένα βελούδινο διαζύγιο με τους Τ/Κ. Θα προηγηθεί μια οριστική κρίση και ρήξη με την Τουρκία και τους Τ/Κ και στην πορεία…θα διαπραγματευθούμε δύο ΑΟΖ, όπως και δύο κράτη, προσφέροντας διά της υπογραφής μας στους Τ/κ ένα δικό τους ανεξάρτητο κράτος έναντι κάποιων εδαφικών ανταλλαγμάτων.

 Ας μην έχουμε αυταπάτες. Στους επόμενους μήνες αυτό το δίλημμα θα ξεκαθαρίσει και διαπραγματευτικά αλλά και μέσα μας. Όπως αρκετές φορές έχουμε πει και διεμήνυσε και η απεσταλμένη του γ.γ. του ΟΗΕ κ. Λουτ στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, «είναι αστείο να θεωρεί κανείς ότι το παρόν status quo μπορεί να συνεχιστεί επ' άπειρον.   

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Καλή διαγωγή και μεταμέλεια (Του Σενέρ Λεβέντ)

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 19.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Οι στομαχικές διαταραχές του Κώστα Κληρίδη (Του Διονύση Διονυσίου)

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 19.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Σημειώσεις: Διάλογος για τα ουσιώδη

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΥΜΑΣΤΑ, 19.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή