Τι σχέση έχει το Μακεδονικό με το Κυπριακό;

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Αν κρίνει κανείς από τη σύγχρονη 27ετή ιστορία του Μακεδονικού, θα μπορούσε να καταφύγει στη γνωστή φράση «ώδινε όρος και έτεκεν μυν».

Υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ του Μακεδονικού και του Κυπριακού; Έχω την εντύπωση ότι τα δύο αυτά προβλήματα έχουν μικρή συνάφεια και σίγουρα πολύ μεγαλύτερες διαφορές. Το Μακεδονικό δεν προέκυψε ως θέμα διακοινοτικών ταραχών, εισβολής, κατοχής, ούτε καν ως θέμα εδαφικών διεκδικήσεων όπως κάποιοι προσπαθούν να το παρουσιάσουν. Αν υπάρχει κάποια σχέση Κυπριακού με το Μακεδονικό, αυτή είναι γενική και αφορά τις απόπειρες λύσης τους και κυρίως τις επιπτώσεις από τη μη λύση τους.

Παρακολουθώντας το Μακεδονικό όπως αναφύηκε μετά το 1991 όταν η περιοχή των Σκοπίων ανεξαρτητοποιήθηκε από τη Γιουγκοσλαβία, μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι ήταν ένα θέμα το οποίο τότε μπορούσε να λυθεί ευκολότερα, όπως δήλωσε ο Έλληνας ΥΠΕΞ Νίκος Κοτζιάς, αλλά έστω μετά από 27 χρόνια επιτέλους λύνεται, γιατί όλοι πλέον συνειδητοποιούν ότι η παράταση απλώς θα το έκανε ακόμα δυσκολότερο. Θα μπορούσε, άραγε, κανείς να πει το ίδιο για το Κυπριακό;  

 

  • Η χώρα αυτή έγινε ανεξάρτητη το 1991 μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Η πλειοψηφία των κατοίκων της περιοχής είναι σλαβικής καταγωγής, αλλά αυτοπροσδιορίζονται κυρίως από τα μέσα του 19ου αιώνα ως Μακεδόνες. Επιχείρησαν να ενταχθούν στον ΟΗΕ ως Δημοκρατία της Μακεδονίας, κάτι που δεν πέτυχαν λόγω των  έντονων αντιδράσεων της Ελλάδας. Η Ελλάδα, όπως αναφέρεται σχετικά σε κείμενα του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών τότε, «αντέδρασε έντονα στην υποκλοπή της ιστορικής και πολιτιστικής της κληρονομιάς και στις υφέρπουσες εδαφικές και αλυτρωτικές βλέψεις της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και το θέμα ήλθε στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο με δύο αποφάσεις του [817(1993) και 845(1993)] συνιστά την εξεύρεση ταχείας διευθέτησης για το καλό των ειρηνικών σχέσεων και της καλής γειτονίας στην περιοχή.
  • Το 1993, κατόπιν της σύστασης του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα Σκόπιαέγιναν δεκτά, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης, στα Ηνωμένα Έθνη με την προσωρινή ονομασία πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας έως ότου εξευρεθεί μια συμφωνημένη λύση.
  • Ακολούθησαν τα αμέσως επόμενα χρόνια αρκετοί γύροι συνομιλιών Ελλάδας και Σκοπίων, κυρίως για την εξεύρεση ενός αποδεκτά κοινού ονόματος, με τη διεθνή κοινότητα να προωθεί ως επικρατέστερο το Σλαβομακεδονία. Ο ελληνικός λαός απάντησε με συλλαλητήρια, έπεσε η κυβέρνηση Μητσοτάκη η οποία είχε δείξει έτοιμη για συμβιβασμό, κυρίως εξαιτίας της αποχώρησης του Αντώνη Σαμαρά.
  • Την 16 Φεβρουαρίου 1994, η Ελλάδα επί διακυβέρνησης Παπανδρέου αποφάσισε τον οικονομικό αποκλεισμό (εμπάργκο) της πΓΔΜ και τη διακοπή λειτουργίας του γενικού προξενείου της Ελλάδας στα Σκόπια. Στις 13 Σεπτεμβρίου υπογράφεται η Ενδιάμεση Συμφωνία από τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας κ. Παπούλια και τον τότε υπουργό Εξωτερικών της πΓΔΜ κ. Τσερβενκόφσκι με προσωρινές δεσμεύσεις μέχρι την εξεύρεση τελικής συμφωνίας μεταξύ των δύο κρατών.
  • Τον Απρίλιο του2008, η Ελλάδα άσκησε βέτο στην ένταξη της όμορης χώρας στο ΝΑΤΟ κατά τη Σύνοδο Κορυφής στο Βουκουρέστι. Τελικά, η αίτηση ένταξης απορρίφθηκε ομόφωνα από τα μέλη του ΝΑΤΟ. Στις 21 Μαρτίου 2011, η πΓΔΜ ξεκίνησε προφορική διαδικασία προσφυγής κατά της Ελλάδας στο Δικαστήριο της Χάγης, την οποία και κέρδισε. 
  • Το ζήτημα της ονομασίας επανήλθε στο προσκήνιο από τα τέλη του 2017, καθώς η κυβέρνηση της πΓΔΜ δήλωνε προδιάθεση προς την επίτευξη συμφωνίας με σύνθετη ονομασία, μία λύση η οποία είχε γίνει αποδεκτή από τις ελληνικές κυβερνήσεις από το 2008.
  • Στις 12 Ιουνίου 2018, οι κυβερνήσεις της πΓΔΜ και της Ελλάδας κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για λύση του ονομαστικού ζητήματος, η οποία προβλέπει τη μετονομασία της χώρας σε «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» (Република Северна Македонија, Ρεπούμπλικα Σεβέρνα Μακεντόνιγια).

  

Ιστορικό υπόβαθρο 

 

Αν κρίνει κανείς από τη σύγχρονη 27ετή ιστορία του Μακεδονικού, θα μπορούσε να καταφύγει στη γνωστή φράση «ώδινε όρος και έτεκεν μυν», τουτέστιν στην Ελλάδα γίνεται πολλή φασαρία για το τίποτα. Είδαμε στην πράξη ότι η εμμονή των Ελλήνων πολιτικών ότι η Μακεδονία είναι ελληνική (όπως και η Κύπρος βέβαια) και ότι κανένα γειτονικό κράτος δεν μπορεί να φέρει τέτοιο όνομα, δεν οδήγησε πουθενά, απλώς απομόνωσε ακόμα περισσότερο την Αθήνα διεθνώς. Στα αφτιά των ξένων αυτή η θέση ηχούσε ως μία ακόμα ελληνική γραφικότητα. Πώς είναι δυνατόν η ισχυρότερη χώρα στα Βαλκάνια, όντας μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, να εκφράζει φόβους ότι θα χάσει εδάφη από μία μικρή γειτονική της χώρα;

 

  • Αυτοί οι φόβοι για όσους γνωρίζουν στοιχειωδώς ιστορία θα μπορούσαν να ήταν υπαρκτοί κυρίως μετά τη Συνθήκη του Τριανόν το 1920 όταν ιδρύθηκε η Νοτιοσλαβία (Γιουγκοσλαβία), η οποία όρισε ως μία από τις επαρχίες της τη Δημοκρατία της Μακεδονίας με πρωτεύουσα τα Σκόπια. Τότε όντως, μόλις 7 χρόνια μετά τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, λόγω ανάμεικτων πληθυσμών, με νωπό τον Μακεδονικό Αγώνα, και την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αλλά και τη Βουλγαρία, να επιδιώκουν μία ρεβάνς, υπήρχε κίνδυνος.

 

  • Κίνδυνος υπήρξε επίσης όταν το Κομουνιστικό Κόμμα Ελλάδας στη διάρκεια του Μεσοπολέμου υιοθέτησε τη θέση περί της ίδρυσης Μακεδονικής Δημοκρατίας, η οποία θα συμπεριελάμβανε την ελληνική Μακεδονία, τη βουλγαρική Μακεδονία του Πιρίν, αλλά και τη σλαβική μέχρι το όρος Σκάρδος, βορείως των Σκοπίων. Ο Μακεδονισμός καθιερώθηκε ως όρος το 1934 σε συνεδρίαση τηςΓραμματείας Βαλκανικών Κρατών (ΓΒΚ) της Κομμουνιστικής Διεθνούς, όπου αποφασίζεται η υιοθέτηση της ίδρυσης ενός «Μακεδονικού» έθνους που θα αγωνιζόταν για την αυτοδιάθεσή του στα πλαίσια μιας «Μακεδονικής Δημοκρατίας των Εργαζόμενων Μαζών». Και αυτό το εγχείρημα απέτυχε.

 

Ο ανόητος φόβος

 

Σήμερα, ποιο είναι το πρόβλημα για να αντιδρούν με τέτοιο τρόπο στην Ελλάδα; Ιδιαίτερα αν η λύση του ονόματος οδηγήσει τη χώρα αυτή να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ; Απεναντίας, όπως διευκρίνισε ο κ. Κοτζιάς, η λύση που επιδιώκεται απομακρύνει τα Σκόπια από τον εναγκαλισμό μεγαλύτερων χωρών οι οποίες θέλουν  να δημιουργήσουν τα δικά τους τόξα επιρροής στα Βαλκάνια.

Με λίγα λόγια, παρότι υπήρξε καθυστέρηση, το Μακεδονικό οδεύει στη λύση του, εξομαλύνοντας τις σχέσεις Ελλάδας και Σκοπίων. Λύνεται αφού οι δύο χώρες εγκατέλειψαν τους φόβους τους και κυρίως όταν βρήκαν τη γεωπολιτική εκείνη πλατφόρμα συνεργασίας και ασφάλειας που τους προσφέρει η ΕΕ. Μαγικές λύσεις δεν υπήρξαν ποτέ. Ρεαλισμός χρειάστηκε, και βρέθηκε, διότι οι πολιτικοί των δύο χωρών υπερέβησαν τα ανόητα εθνικά αφηγήματα των χωρών τους. Αυτή η υπέρβαση χρειάζεται και στο Κυπριακό. Χρειαζόμαστε κατεπειγόντως ηγέτες οι οποίοι μπορούν να διαχειριστούν το μέλλον της χώρας. Μέχρι στιγμής- όπως συνέβη τα τελευταία 27 χρόνια με το Μακεδονικό- οι πολιτικοί στην Κύπρο ξέρουν καλά να διαχειρίζονται το παρελθόν.  

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Με αφορμή την 20η Ιουλίου 1974

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 22.07.2018

ΑΠΟΨΗ

Απομείναμε τελικά πολύ λίγοι...

ΘΕΑΝΩ ΚΑΛΑΒΑΝΑ, 22.07.2018

ΑΠΟΨΗ

«Ασυμβίβαστοι» μ' ένα κανονικό κράτος

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ, 22.07.2018

Επιστροφή
στην αρχή