Τι πρέπει να μας διδάξει η συμφωνία Τσίπρα-Ζάεφ;

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Χωρίς υπερβολή, η συζήτηση που έχει ξεκινήσει τόσο στα Σκόπια όσο και στην Αθήνα θυμίζει, σε ευθύ παραλληλισμό,κάτι από τις ημέρες του 2004 στην Κύπρο

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια πολύ κρίσιμη καμπή της σύγχρονης διπλωματικής της ιστορίας με το breakthrough σε ένα άλυτο ζήτημα διεθνών σχέσεων, το Μακεδονικό, που επετεύχθη μεταξύ της κυβέρνησης Τσίπρα και της κυβέρνησης Ζάεφ για την επίλυση του ονοματολογικού να αποτελεί εκείνο το μεταβατικό σημείο όπου ή θα επιλύσει, οριστικά, το ζήτημα ή θα το διαιωνίσει, άλυτο, τις επόμενες δεκαετίες. Χωρίς υπερβολή, η συζήτηση που έχει ξεκινήσει τόσο στα Σκόπια όσο και στην Αθήνα θυμίζει, σε ευθύ παραλληλισμό, κάτι από τις ημέρες του 2004 στην Κύπρο, αμέσως μετά τη συμφωνία αναφορικά με το Σχέδιο Ανάν.

Μια καλή συμφωνία

Στα θετικά της συμφωνίας συγκαταλέγεται, πέραν πάσης αμφιβολίας, το γεγονός ότι η Αθήνα ναι μεν έδωσε στα Σκόπια την ονομασία (Βόρεια Μακεδονία), αλλά εξασφάλισε την ισχύ του ονόματος έναντι όλων, με συνταγματική αναθεώρηση, το περιβόητο δηλαδή «erga omnes» που αποτελούσε το πιο δύσκολο εμπόδιο στον συμβιβασμό των δύο πλευρών. Συνεπώς η συμφωνία έρχεται να συνοψίσει το διακύβευμα της «εθνικής γραμμής», κυρίως μετά το 1993 για τις ελλαδικές κυβερνήσεις για μια ονομασία σύνθετη, με γεωγραφικό προορισμό που ουσιαστικά «επιβάλλει» στη γείτονα χώρα της Ελλάδας να αλλάξει το Σύνταγμά της. Επιπλέον από το Μέγαρο Μαξίμου και την ελλαδική κυβέρνηση προβάλλεται ως σημαντική επιτυχία η εγκατάλειψη κάθε ιστορικής διεκδίκησης εκ μέρους των γειτόνων για τον Μεγαλέξανδρο και τους αρχαίους Μακεδόνες –συνώνυμο της έκφανσης του νέο-μακεδονικού εθνικισμού/αλυτρωτισμού όπως αυτός εκφράστηκε κυρίως από την κυβέρνηση Γκρουέφσκι (νυν στην αντιπολίτευση στα Σκόπια). Επιπλέον, όπως αντιλαμβάνεται ο «Π», η συμφωνία έρχεται σε μια κρίσιμη για ολόκληρο το υποσύστημα των Δ. Βαλκανίων συγκυρία, όπου η ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, αλλά και η ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας, ανοίγει τον δρόμο για μείωση της τουρκικής επιρροής στην περιοχή αλλά και της εμβάθυνσης της συνεργασίας σε ολόκληρα τα Βαλκάνια όπου η Ελλάδα, παρά τη συνεχιζόμενη κρίση των τελευταίων ετών, διατηρεί, παραδοσιακά, περίοπτη θέση ισχύος, πρωτοβουλία ως προς την εμβάθυνση της συνεργασίας (π.χ. οι άριστες ελληνοβουλγαρικές θέσεις) και οικονομική παρουσία.

Η κριτική

Πέραν των επιμέρους εθνικιστικών παροξυσμών και της ιδιάζουσας περιρρέουσας που στήνεται στην Ελλάδα με αφορμή τη συμφωνία, η σοβαρή κριτική εδράζεται στα de facto αποτελέσματα που πιθανόν να προκαλεί η φύση της εφαρμογής της συνθήκης ως προς το χρονοδιάγραμμα κύρωσής της (δημοψήφισμα στα Σκόπια). Η ουσιαστική ανησυχία για τις διαδικαστικές ασάφειες, όπως για παράδειγμα με ποιον τρόπο το ΝΑΤΟ και η ΕΕ δεσμεύονται ότι θα τηρήσουν την αίρεση ότι αν δεν υπάρξει τελικά συμφωνία δεν θα ισχύσει η επιστολή που θα τους έχει απευθύνει η Αθήνα για το «ξεμπλοκάρισμα» της ένταξης των Σκοπίων. Το σίγουρο είναι ότι η  Ελλάδα συμφωνεί στην πρόσκληση της πΓΔΜ για ένταξη στους δύο οργανισμούς, με όλες τις εκκρεμότητες ανοιχτές. Και οι διαδικασίες θα δρομολογηθούν, αλλά με την πάροδο του χρόνου η διακοπή ή η αναστροφή τους θα είναι δύσκολη έως και αδύνατη. Με άλλα λόγια, ελλοχεύει ο κίνδυνος (σε περίπτωση μεγάλης καθυστέρησης για να τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία) για τη δημιουργία «τετελεσμένων» σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, με αποτέλεσμα οι «κόκκινες κάρτες» της Αθήνας που προβλέπονται στο κείμενο να είναι τελικά, ουσιαστικά, χωρίς αντίκρισμα. Η κριτική μέρους της αντιπολίτευσης στην Ελλάδα (κόμματα και Τύπος) σε σχέση με τις γκρίζες ζώνες για το ζήτημα της γλώσσας (μακεδονική γλώσσα) και της υπηκοότητας (σ.σ. «πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας»/«citizens of the Republic of North Macedonia» αποτελούν περισσότερο φοβικά σύνδρομα παρά ουσιαστικές εστίες επικίνδυνων αλυτρωτισμών. Η πΓΔΜ αποκαλείται de facto Μακεδονία από 140 χώρες του κόσμου εδώ και χρόνια, συνεπώς είναι πασιφανές ότι οι πολίτες της γειτονικής χώρας λέγονταν, λέγονται και θα λέγονται Μακεδόνες.

Βίοι παράλληλοι

Οι αντιστοιχίες σε επίπεδο πρόσληψης της δημόσιας σφαίρας μεταξύ Κυπριακού και Μακεδονικού είναι… τρομακτικές. Ιδίως αν αναλογιστεί κανείς πως όπως τόσο εύκολα κάποιος απορρίπτει τη λύση της ΔΔΟ στην Κύπρο κι αντιστοίχως, κάθε βράδυ βρίσκεται σε ένα καζίνο στην κατεχόμενη Κερύνεια δεν διαφέρει πολύ από τον αντίστοιχο… «Μακεδονομάχο» που ποντάρει τις μάρκες του στα καζίνο της Γευγελής. Ωστόσο με τον διάλογο στο Κυπριακό να παραμένει ανύπαρκτος το breakthrough στην περίπτωση Τσίπρα-Ζάεφ οφείλει να αφυπνίσει την ελληνοκυπριακή και τουρκοκυπριακή ηγεσία. Η κύρωση δε μιας συμφωνίας σε αυτό το επίπεδο καταδεικνύει πως για να υπάρξει μια ουσιαστική λύση και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται τόλμη, ηγεσία, όραμα και καλή πίστη. Τους επόμενους μήνες στην Ελλάδα, αλλά και στην Κύπρο, θα υπάρξει, αναπόφευκτα ένα κλίμα πόλωσης όπου η ιστορική ημιμάθεια, η υπερβολή, η δυσπιστία αλλά και μια ερμηνεία, χαμένη, σε νομικοτεχνικές λεπτομέρειες θα επικρατήσουν έναντι της ανάγνωσης της πραγματικά μεγάλης εικόνας, είτε στα Βαλκάνια είτε στην Ανατολική Μεσόγειο. Και επί τούτου οφείλουμε, ιδίως εδώ στην Κύπρο, να σταθμίσουμε τα πράγματα με εξαιρετική ψυχραιμία.

Αντί επιλόγου

Η κυβέρνηση Τσίπρα στην περίπτωση της συμφωνίας για το Μακεδονικό δείχνει να εργάστηκε με σοβαρότητα, δημιουργικό πνεύμα και βούληση για να επιλυθεί ένα χρονίζον πρόβλημα της εξωτερικής της πολιτικής –που σε σχέση με τα Ελληνοτουρκικά κα φυσικά το Κυπριακό, θα μπορούσε ευκολότερα να οδηγήσει σε μια επιτυχία όπου το σωρευτικό αποτέλεσμα θα επέφερε πολλαπλά οφέλη. Η δυναμική σε περίπτωση που η συμφωνία περάσει και εφαρμοστεί επιτυχώς δημιουργεί πολλές προοπτικές και για το Κυπριακό. Κυρίως λόγω timing. Χωρίς ωστόσο αυτό να εξαλείφει πλήρως τις επιμέρους δυσκολίες που υπάρχουν στη δική μας περίπτωση. Ο Νίκος Αναστασιάδης είναι ένας πολιτικός σαφώς πιο έμπειρος από τον Αλέξη Τσίπρα, σε όλα τα επίπεδα. Αυτή τη φορά όμως πρέπει να δανειστεί και κάτι από τον οίστρο του. Και το άστρο του, πιθανόν…

*Twitter: @JohnPikpas

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το Brexit και o Αναστασιάδης ως μάντης κακών

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 18.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Ο συντηρητισμός των καθηγητών

ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ, 18.11.2018

ΑΠΟΨΗ

Σκότωσαν τις οικογένειες τους αλλά δεν σταμάτησαν τη φιλία των παιδιών

SEVGUL ULUDAG, 18.11.2018

Επιστροφή
στην αρχή