Τι λύση συμφέρει την Τουρκία;;

ΑΠΟΨΗ /ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ
Το Κυπριακό ως σχέση κόστους-ωφέλειας για την τουρκική εξωτερική πολιτική - Κρίσιμη η τάθμιση του κόστους- ωφέλειας

Μια διαχρονική προσέγγιση αναφορικά με τη στάση της Τουρκίας σε σχέση με τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού εδράζεται σε αυτή τη γραμμική σχέση κόστους-ωφέλειας ως προς τα διαρθρωμένα συμφέροντά της στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Μάλιστα, η ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας στην ΕΕ διαμόρφωσε οριστικά αυτή τη στάθμιση κόστους-ωφέλειας, με αποκορύφωμα την εποικοδομητική στάση που τήρησε η Άγκυρα το 2004 ως προς το σχέδιο λύσης του ΓΓ του ΟΗΕ Κόφι Ανάν. Δώδεκα χρόνια μετά, με τις διεργασίες στο Κυπριακό να κορυφώνονται αλλά και με την Τουρκία, μεταπραξικοπηματικά, να αλλάζει άρδην (αντιδυτικά αφηγήματα, απομάκρυνση από την προοπτική ένταξης στην ΕΕ κ.ο.κ.), για πάντα αυτή η σχέση κόστους-ωφέλειας παραμένει ένας ρεαλιστικός μπούσουλας για την Άγκυρα αναφορικά με τον τρόπο πρόσληψης του Κυπριακού, αλλά υπόκειται πλέον, και εύλογα, σε νέες δυναμικές, δεδομένων των εξελίξεων σε όλο τον χάρτη της περιοχής (Συριακό) αλλά και σε σχέση με την υπό διαμόρφωση μεγάλη εικόνα της ενεργειακής συνεργασίας στη περιοχή.


Στο μυαλό του Ερντογάν


Η προσέγγιση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στον συριακό εμφύλιο άλλαξε δραματικά μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου. Η δυναμική εμπλοκή της Τουρκίας επί συριακού εδάφους (επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη») κατέδειξε πως η Άγκυρα ιεράρχησε διαφορετικά τις προτεραιότητές της στην περιοχή. Η υπαρξιακή απειλή ενός κουρδικού αυτόνομου κρατιδίου στα σύνορά της με τη Συρία αποτέλεσε την κινητήριο δύναμη για μια δυναμική επέμβαση, με τις ευλογίες και τη σύμφωνη γνώμη της Ουάσιγκτον, σε σχέση με τον πάγιο στρατηγικό της στόχο για απομάκρυνση του καθεστώτος Άσαντ – θέμα για το οποίο πλέον παρουσιάζεται πιο διαλλακτική. Υπό αυτό το πρίσμα, η στρατηγική παρουσία της Τουρκίας -ad hoc- στο συριακό έδαφος, η ενεργότερη εμπλοκή της στη διεθνή συμμαχία κατά του ISIS αλλά και η πιθανή της ενεργός συμμετοχή στη μετασυγκρουσιακή ανάπτυξη της, ουσιαστικά, κατεστραμμένης Συρίας προσδίδουν αναπόφευκτα στη Συρία στρατηγική υπεραξία, αλλά και βάθος, πολύ σημαντικότερα από την παρουσία της στη Κύπρο. Μια διεθνής επιχείρηση κατά της Ράκα, de facto πρωτεύουσας του Ισλαμικού Κράτους, –που για πολλούς αναλυτές τοποθετείται στο τελευταίο τρίμηνο του 2016 ή στις αρχές του νέου έτους– θα δέσμευε στρατιωτικές δυνάμεις της Τουρκίας. Το ίδιο και μια πιθανή αναζωπύρωση των επιχειρήσεων στα ανατολικά της χώρας και στο Βόρειο Ιράκ εναντίον των Κούρδων του PKK. Η Άγκυρα άνετα θα μπορούσε να μεταφέρει τα στρατεύματα που έχει στην Κύπρο για τέτοιου είδους επιχειρήσεις. Όπως και για την αναδιάρθρωση του στρατού μετά τις εκκαθαρίσεις μεταπραξικοπηματικά – δεδομένου ότι οι διώξεις στρατιωτικών στην «ΤΔΒΚ» δεν έλαβαν τεράστια έκταση. Το κλείσιμο του Κυπριακού μάλιστα για τον Ερντογάν θα μπορούσε, εκτός της πρακτικής λύσης του κόστους διατήρησης δυνάμεων στο νησί, να έχει και «εργαλειακό χαρακτήρα», αποτελώντας ουσιαστικά ένα μήνυμα για τις ΗΠΑ, ενόψει μάλιστα και της εκεί αλλαγής παραδείγματος μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου, για περαιτέρω βελτίωση των σχέσεων Άγκυρας - Ουάσιγκτον. Οι σαφείς αναφορές στο Κυπριακό κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Αμερικανού αντιπροέδρου Μπάιντεν εξάλλου σε κάτι τέτοιο συνηγορούν.


Η ενεργειακή διάσταση


Όπως διαφάνηκε και από τις διαρροές των e-mails της Χίλαρι Κλίντον (αντίδραση ΗΠΑ για παρενόχληση της Noble από τουρκικά πολεμικά), η Τουρκία δείχνει να σταθμίζει και μια άλλη σημαντική σχέση κόστους-ωφέλειας σε σχέση με τον ρόλο της στον υπό διαμόρφωση ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Η δήλωση Ακιντζί περί κλεισίματος του Κυπριακού πριν τη διενέργεια νέων γεωτρήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ καταδεικνύει έμμεσα κάτι τέτοιο. Στο worst case scenario μιας αποτυχίας στο Κυπριακό κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τη συνέχιση των ενεργειακών σχεδιασμών της ΚΔ στην περιοχή. Αυτό εξ ορισμού αποκλείει τη συμμετοχή της Τουρκίας στην ενεργειακή συνεργασία των κρατών της περιοχής, δεδομένου ότι η Αίγυπτος, η μοναδική χώρα με την οποία η Τουρκία δεν κατόρθωσε να αποκαταστήσει τους δεσμούς της, συνεργάζεται αγαστά εξίσου με την Κύπρο και το Ισραήλ, αλλά αποτελεί και το κλειδί στην περιοχή. Γιατί ο ορθολογιστής Ερντογάν να ρισκάρει, όσα Barbaros κι αν αποστείλει, μια διεθνή απομόνωση στην ενεργειακή συνεργασία της Νοτιανατολικής Μεσογείου; Και, κυριότερα, γιατί να απεμπολήσει μέσω αυτής της οδού τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης του με την Αίγυπτο; Με μηδενικό κόστος μάλιστα… Η Άγκυρα δείχνει να γνωρίζει και κάτι άλλο. Δεν μπορεί, εσαεί, να στηρίζει την ενεργειακή της ασφάλεια στη Ρωσία. Ούτε θα επιθυμούσε ξαφνικά να πάρει τη θέση της… Ουκρανίας ως ενός τέτοιου διαμετακομιστικού κόμβου. Με μια λύση στο Κυπριακό η Τουρκία άνετα αναβαθμίζει τον ενεργειακό της ρόλο στην περιοχή. Και, κυριότερα, εμβαθύνει τα οφέλη της από την οικονομική συνεργασία με την Κύπρο (μέλος της ΕΕ), το Ισραήλ και την Αίγυπτο, ξεφορτώνοντας την ίδια στιγμή το κόστος συντήρησης της «ΤΔΒΚ».


Θέμα χρόνου και τακτικής


Για την Τουρκία το τέλος του δρόμου στην τρέχουσα διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού δείχνει να εξυπηρετεί συμφέροντα πολύ περισσότερα από αυτά της Μόρφου ή των κριτηρίων του περιουσιακού. Η στάθμιση του κόστους-ωφέλειας των δεδομένων θα κρίνει και το αν θα διατηρήσει εποικοδομητική στάση – κυρίως στο θέμα των εγγυήσεων/διατήρησης στρατηγικού ελέγχου επί της Κύπρου, όπου η προσέγγισή της θα δείξει και τις ακριβείς προθέσεις της. Η Τουρκία, και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε, διατηρεί επί 42 χρόνια παράνομα το 37% της κυπριακής επικράτειας, όπως και στρατό κατοχής. Αν θέλει να ελέγξει στρατηγικά την Κύπρο, γιατί να επιθυμεί μια λύση για να το πράξει μέσω αυτής; Το κάνει ήδη. Μήπως όμως επιλύοντας το Κυπριακό θα κερδίσει περισσότερα; Κι όταν εννοούμε περισσότερα, ας σκεφτούμε σαν τον Ερντογάν, ρεαλιστικά, και όχι τα συνήθη κινδυνολογικά αφηγήματα του ελέγχου –μέσω της ομοσπονδίας- των πάντων από την Τουρκία. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, αυτό που μένει να δούμε είναι το timing και την τακτική, είτε υπάρξει συμφωνία στο Κυπριακό είτε όχι. Αν η Τουρκία συνειδητοποιήσει ότι τα πράγματα οδηγούνται προς το… δεύτερο, με τις δύο κοινότητες να είναι ανίκανες να συμφωνήσουν, τότε η στάθμιση κόστους-ωφέλειας θα δώσει προβάδισμα σαφές προς την έλευση ενός ιστορικού κλεισίματος του Κυπριακού όπως το γνωρίσαμε τις τελευταίες δεκαετίες.

*Twitter: @JohnPikpas

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Γιατρέ, τι είναι η ψυχή;...Του Γιώργου Τζίβα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΒΑΣ, 14:53 (τελευταία ενημέρωση 14:53)

ΑΠΟΨΗ

Φινλανδία vs Κύπρος και στη μέση τα παιδιά μας

ΓΙΩΤΑ ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ, 14:35 (τελευταία ενημέρωση 14:35)

ΑΠΟΨΗ

Αν υπήρχε διεθνές δίκαιο (Του Σενέρ Λεβέντ)

Πολίτης News, 13:10 (τελευταία ενημέρωση 13:10)

Επιστροφή
στην αρχή