Τι είδους διχοτόμηση θέλουμε; (Του Διονύση Διονυσίου)

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Το φλου κυπριακό τοπίο επιτρέπει σε όλους μας να βγάζουμε τη γλώσσα μας περίπατο και να την ταξιδεύουμε από την Κερύνεια έως και την Κωνσταντινούπολη.

Σε κάθε θλιβερή επέτειο το ερώτημα έρχεται και μας κτυπά την πόρτα: σαράντα δύο χρόνια μετά την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο και 52 μετά την πρώτη διχοτόμηση της Κυπριακής Δημοκρατίας λόγω της αποχώρησης των Τ/Κ από τις πολιτειακές της δομές, τι πρέπει να κάνουμε;

Συνομιλούμε, θα μπορούσε να πει κάποιος. Μάλιστα προχθές οι κύριοι Αναστασιάδης και Ακιντζί εξήγγειλαν νέες συγκλίσεις. Σε περιφερειακά θέματα όπως η διακυβέρνηση και η νομοθετική εξουσία, κεφάλαια όμως τα οποία υποτίθεται είχαν κλείσει από τον Ιούνιο του 2015. Τα ξανάνοιξαν βέβαια οι δύο ηγέτες ζωγραφίζοντας με μπλε και κόκκινα μολύβια, αφού τους έχουνε κλέψει το μαύρο. Από την άλλη ο Χρίστος Ρότσας, εφόσον συζητούμε για να συζητούμε, ξανάνοιξε κι αυτός το κεφάλαιο πολεμική επιλογή. Δημοκρατία έχουμε, συζήτηση να γίνεται, και όπως λένε και οι ηγέτες μας τίποτε δεν έχει συμφωνηθεί εάν δεν συμφωνηθούν όλα. Αυτό το φλου κυπριακό τοπίο επιτρέπει εν ολίγοις σε όλους μας να βγάζουμε τη γλώσσα μας περίπατο και να την ταξιδεύουμε από την Κερύνεια έως και την Κωνσταντινούπολη. Πότε με οδηγό τη λογική, πότε καβάλα σε ευσεβείς πόθους και προφητείες.

Κάποιες πραγματικές επιλογές βέβαια βρίσκονται στο τραπέζι:

 

Οι επιλογές

  • Αν κρίνει κανείς από την υποδοχή που είχε η δήλωση του Χρίστου Ρότσα για ανάληψη επιθετικής δράσης εκ μέρους των Ε/Κ για απελευθέρωση της βόρειας Κύπρου μετά την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία, μάλλον δεν είναι πλειοψηφούσα άποψη. Σε έναν πόλεμο εξάλλου δεν υπάρχει ασημένιο μετάλλιο. Υπάρχει νικητής και ηττημένος. Στην περίπτωση των Ε/Κ τα πράγματα είναι ήδη τραγικά. Χάσαμε τον πόλεμο του 1974. Αν χάσουμε και τον επόμενο θα χάσουμε και τη νότια Κύπρο. Μπορεί λοιπόν να εγγυηθεί κάποιος ότι μια πολεμική επιλογή θα είναι οπωσδήποτε νικηφόρα, οπότε μέχρι τότε συντηρούμε το status quo και αναμένουμε την κατάλληλη ευκαιρία; Παρ' όλα αυτά το status quo μετά το 1974 είναι ο τάφος του Αγίου Νεοφύτου. Τους χωρά όλους. Και αυτούς που καλλιεργούν την προοπτική της απελευθέρωσης για τους Ε/Κ και την προοπτική της πλήρους κατάληψης της Κύπρου από την Τουρκία.

 

  • Η δεύτερη επιλογή που έχουμε ενώπιόν μας είναι η εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης ομοσπονδίας. Μιας λύσης η οποία θα ανατρέπει τους όρους της κατοχής του 1974 για τους Ε/Κ, η οποία θα ανατρέπει την απομόνωση των Τουρκοκυπρίων του 1964 και η οποία θα επιτρέπει σε ολόκληρη την Κύπρο να λειτουργήσει ειρηνικά εντός της ΕΕ. Μιας λύσης βέβαια η οποία λόγω της παρέλευσης του χρόνου έχει γίνει πολύπλοκη και σε πολλές περιπτώσεις θα είναι και οδυνηρή για κάποιους συμπατριώτες μας. Μπορούμε να αρθούμε στο ύψος αυτής της πολυπλοκότητας; Χρειαζόμαστε πραγματική ηγεσία την οποία αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται να διαθέτουμε.

 

Έχουμε ηγέτες;

Δεν θέλω να είμαι αφοριστικός. Οι κύριοι Αναστασιάδης και Ακιντζί είναι ό,τι καλύτερο διαθέτουμε τη στιγμή που μιλάμε προς την εξεύρεση ενός λειτουργικού συμβιβασμού. Προς το παρόν αυτό δεν φαίνεται να είναι αρκετό. Είναι και οι δύο πολιτικοί παλαιάς κοπής. Νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα, είναι πρόχειροι, τουτέστιν δεν μελετούν, διαπληκτίζονται με τις διαπραγματευτικές τους ομάδες, αντιμετωπίζουν τις διαπραγματεύσεις με τον ίδιο τρόπο που προεδρεύουν μιας σύσκεψης μουχταραίων για το αρδευτικό. Κυρίως τα 2 τελευταία χρόνια αποφεύγουν να πάρουν τις δύσκολες πολιτικές αποφάσεις, με αποτέλεσμα σταδιακά η πόρτα της λύσης να γίνει παράθυρο, και τη στιγμή που μιλάμε παραθυρόφυλλο, αφού ο χρόνος για λύση τέλος του 2016 ή αρχές του 2017 εξαντλείται. 

Οι λόγοι πολλοί, θα σταθώ όμως σε έναν: η διαπραγμάτευση στο Κυπριακό σε ό,τι αφορά την εσωτερική του πτυχή βασικά κινείται με όρους του παρελθόντος, δηλαδή με βάση τα στερεότυπα που δημιουργήθηκαν λίγο μετά το 1964, παρά το ότι η συζήτηση σήμερα διεξάγεται στη λογική της ομοσπονδίας: οι Ε/Κ βλέπουν την ομοσπονδία περισσότερο ως ένα όχημα επανενσωμάτωσης των Τ/Κ στην Κυπριακή Δημοκρατία κι αυτό φαίνεται καθημερινά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Οι Τ/Κ βλέπουν την ομοσπονδία περισσότερο ως ένα όχημα κατοχύρωσης της πολιτικής τους ισότητας διά της οποίας, αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, να τους δίνει το δικαίωμα για ένα νόμιμο διαζύγιο το οποίο θα οδηγήσει σε δικό τους κράτος. Αυτό που φαίνεται λιγότερο στις διαπραγματεύσεις είναι το κοινό όραμα της συμβίωσης, το οποίο θα αφήσει πίσω του το παρελθόν. Αυτοί που μένουν βέβαια στο παρελθόν είναι υποχρεωμένοι να το επαναλαμβάνουν.

Ναι, υπάρχει και εξωτερική πτυχή του Κυπριακού. Αυτή που δημιουργήθηκε το 1974. Διά του πραξικοπήματος της ελληνικής χούντας και της εισβολής της Τουρκίας. Η Ελλάδα ωστόσο εδώ και δεκαετίες σταμάτησε να παρεμβαίνει στα εσωτερικά της Κύπρου, πρόσφατα μάλιστα αποποιήθηκε και τα εγγυητικά της δικαιώματα. Το ίδιο αναμένεται να πράξει και η Τουρκία, διαφορετικά το Κυπριακό δεν πρόκειται να λυθεί ποτέ. Μέχρι βεβαίως να φτάσουμε σε αυτό το σημείο έχει σημασία η εσωτερική πτυχή. Το κλειδί της λύσης εν ολίγοις αυτή τη στιγμή δεν βρίσκεται μόνο στην Άγκυρα αλλά και στη Λευκωσία. Αυτό δε το κλειδί, αν θέλουμε να είναι χρήσιμο, δεν προορίζεται να ανοίξει μόνο τις πόρτες για την επίλυση του εδαφικού, του περιουσιακού ή των εγγυήσεων. Προορίζεται κυρίως να ξεκλειδώσει τις ψυχές μας και να τις απελευθερώσει από τον φόβο και την προκατάληψη που τρέφουμε ο ένας για τον άλλο. Αυτό το κλειδί που θα ανοίξει την πόρτα στο μέλλον δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

 

Το εφικτό

Το εφικτό, όπως προκύπτει από την καθημερινότητά μας, είναι να κτίσουμε με ορθολογισμό τον δύσκολο δρόμο που θα μας οδηγήσει στο μέλλον. Ακόμα και αν το μέλλον δεν είναι άλλο από την οριστική διχοτόμηση, πιστεύω ότι η λύση ομοσπονδίας είναι μονόδρομος.

  • Χωρίς λύση ομοσπονδίας, διά της παραμονής δηλαδή στο status quo, η διχοτόμηση θα προκύψει με την πάροδο του χρόνου προς ζημία και των Ε/Κ και των Τ/Κ. Οι Ε/Κ θα παραμείνουν ένα αλυτρωτικό κράτος στο 64% της εδαφικής επικράτειας της χώρας κινδυνεύοντας μέσα από έναν ταχέως εκκολαπτόμενο εθνικισμό να χάσουν και την υπόλοιπη Κύπρο. Οι Τ/Κ θα απορροφηθούν από την Τουρκία και θα υποχρεωθούν ως επαρχία να αποτελούν μέρος μιας προβληματικής χώρας στην οποία πότε κάποιος κομματάρχης και πότε ο στρατός θα κάνουν στη ζωή τους κουμάντο. Αν αυτό θέλουν, ας συνεχίσουν να επιμένουν να σαμποτάρουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τις 4 βασικές ελευθερίες για 800.000 Ε/Κ, παραμένοντας έτσι εκτός ΕΕ, για να επιτρέπουν την ελεύθερη διακίνηση σε 80 εκατ. Τούρκους που κάποια στιγμή θα τους φορέσουν τουρμπάνι. Αν αυτό θέλουν οι Ε/Κ, ας συνεχίσουν να βλέπουν την ομοσπονδία ως έναν δούρειο ίππο για να ελέγξουν ξανά την τ/κ κοινότητα.

 

  • Με λύση ομοσπονδίας οι Ε/Κ θα πάρουν έδαφος και οι τ/κ πολιτική αναγνώριση. Ολόκληρη η Κύπρος θα γίνει μέρος της ΕΕ με αποτέλεσμα σταδιακά να περιορισθεί ο ρόλος της Τουρκίας στην Κύπρο. Με προοπτική η ομοσπονδία μας να γίνει πολιτειακό μοντέλο για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Από την άλλη, εγγυάται κανένας ότι αυτή η ομοσπονδία θα λειτουργήσει; Όχι. Εδώ κινδυνεύει με διάλυση η Μεγάλη Βρετανία. Αν η ομοσπονδία δεν λειτουργήσει, τότε υπάρχουν δύο ενδεχόμενα. Είτε να γίνουμε Βέλγιο, δηλαδή μια χώρα εντός της ΕΕ χωρίς κυβέρνηση, είτε Τσεχοσλοβακία. Δηλαδή δύο κράτη που θα συνεργάζονται εντός της ΕΕ, με το κοινοτικό κεκτημένο να υπερβαίνει των εθνικών τους Συνταγμάτων, χωρίς εδαφικές διαφορές, χωρίς δηλαδή να απαιτηθεί μία ακόμα πολεμική αναμέτρηση. Βεβαίως υπάρχουν πάντα και οι καχύποπτοι οι οποίοι πιστεύουν ότι η ομοσπονδία θα κοπεί και θα ραφτεί στα μέτρα της Τουρκίας. Και έχουν δίκαιο να το σημειώνουν ειδικά μετά το αποτυχόν πραξικόπημα. Μια τέτοια λύση όμως δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και κάποια στιγμή ο κ. Ακιντζί θα πρέπει να βρει το κουράγιο να βγει και να το πει δημόσια. Από την άλλη βέβαια η παραμονή στο status quo τι σημαίνει; Είναι προτιμότερο και ασφαλέστερο να ζούμε σε μια διχοτομημένη χώρα με 40.000 στρατιώτες στο σβέρκο μας; Το κλειδί της επιτυχίας της ομοσπονδίας είναι ο λαός της Κύπρου: όσο περισσότερο οι Τ/Κ πιστεύουν στην ΕΕ, τόσο λιγότερη θα γίνεται η εξάρτησή τους από την Τουρκία. Όσο πιο πετυχημένη είναι η λύση, τόσο περισσότερο οι Ε/Κ θα θεωρούν ότι η Τουρκία μπορεί να λειτουργήσει ως μια σύμμαχος και φίλη χώρα στον βορρά.

 

Εν κατακλείδι εμείς οι Κύπριοι (Ε/Κ και Τ/Κ) θέλουμε λύση ομοσπονδίας όχι για το καλύτερο και το χειρότερο, αλλά για το καλύτερο και το λιγότερο κακό. Αν παραμείνουμε στο status quo θα καταλήξουμε στη χειρότερη δυνατή διχοτόμηση. Διά της ομοσπονδίας μπορεί να καταφέρουμε το καλύτερο δυνατό. Αν βέβαια καταλήξουμε στη διχοτόμηση μέσω της διάλυσης ενός ομοσπονδιακού κράτους εντός της ΕΕ θα είναι η καλύτερη δυνατή διχοτόμηση που θα μπορούσαμε να έχουμε, όσο πολιτικά οξύμωρο κι αν ακούγεται. Το κυπριακό πρόβλημα θα παραμείνει, αλλά θα είναι ελεγχόμενο ευρωπαϊκό, πλέον, πρόβλημα. Με τα σύνορά μας καθορισμένα δεν θα έχουμε πλέον άλλη αιματοχυσία, ενώ οι βασικές ελευθερίες θα μπορούν να λειτουργούν χωρίς προβλήματα. Βεβαίως είναι προτιμότερο να σκεφτόμαστε για το καλύτερο δυνατό σενάριο. Να βρούμε μια σωστή λύση που να αντέξει στον χρόνο με αποτέλεσμα να ζήσουν οι Τ/Κ καλά κι εμείς καλύτερα:

τ"Κι αν λέω ψέματα κι αν λέω παραμύθια
μην με μαλώνεις, μόνο δώσε μια βοήθεια
το άδειο μας πρόσωπο η Κύπρος το πληρώνει."

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Από τις μεγάλες αγάπες γεννιούνται τα μεγάλα μίση

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 17:38 (τελευταία ενημέρωση 17:38)

ΑΠΟΨΗ

Θα μας πείσει άραγε η διοίκηση της cyta;

ΜΙΡΑΝΤΑ ΛΥΣΑΝΔΡΟΥ, 15:04 (τελευταία ενημέρωση 15:04)

ΑΠΟΨΗ

Στέκεσαι μακριά και φωνάζεις: «κλείστε τα οδοφράγματα»

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΤΑΜΑΤΗΣ, 09:30 (τελευταία ενημέρωση 09:30)

Επιστροφή
στην αρχή