Θεσμοί και πάλι στα χαρακώματα

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Ο γενικός ελεγκτής βρίσκεται εκ νέου μπροστά στη διαπίστωση της ανάγκης να θεσπιστεί νομοθεσία που να διέπει τη λειτουργία της υπηρεσίας του.

Η προσπάθεια του γενικού ελεγκτή να διενεργήσει διαχειριστικό έλεγχο στο γραφείο της επιτρόπου Διοικήσεως οδήγησε στον έλεγχο του ίδιου από την επίτροπο Μαρία Στυλιανού Λοττίδου. Με αυτεπάγγελτη έρευνα που ολοκλήρωσε από τον περασμένο Ιανουάριο, η επίτροπος Διοικήσεως καλεί τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη να συμμορφωθεί με τη νομοθεσία, που την εξαιρεί από την υποχρέωση κατάθεσης στοιχείων στον γενικό ελεγκτή. Ακόμα, ο κ. Μιχαηλίδης καλείται να επανεξετάσει το νομικό υπόβαθρο βάσει του οποίου υποβάλλει ειδικές εκθέσεις διαχειριστικών ελέγχων.

Ουσιαστικά, ο γενικός ελεγκτής βρίσκεται εκ νέου μπροστά στη διαπίστωση της ανάγκης να θεσπιστεί νομοθεσία που να διέπει τη λειτουργία της υπηρεσίας του. Στην αποφυγή πλήρωσης αυτού του κενού, αρωγός στον γενικό ελεγκτή στάθηκε ακόμα μια φορά ο γενικός εισαγγελέας, ο οποίος στις 8 Μαρτίου 2018 γνωμάτευσε αναφορικά με τη σύγκρουση των δύο θεσμών, σύμφωνα με χθεσινό δημοσίευμα του «Φιλελεύθερου», ότι ο γενικός ελεγκτής έχει εξουσία να ζητά στοιχεία σε οποιαδήποτε μορφή ανεξάρτητα από τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου νόμου.

Η γνωμάτευση του γενικού εισαγγελέα ωστόσο δεν έχει ισχύ επιβολής στον επίτροπο Διοικήσεως, υποστηρίζει η κ. Στυλιανού Λοττίδου, επικαλούμενη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία ο γενικός εισαγγελέας δεν είναι ιεραρχικά ανώτερο όργανο από τον επίτροπο Διοικήσεως. Επιπλέον, η κ. Στυλιανού Λοττίδου, στην πολλών σελίδων επιστολογραφία που αντάλλαξε τους τελευταίους εννιά μήνες με τον κ. Μιχαηλίδη, έχει υποστηρίξει ότι δεν μπορεί ο νομικός σύμβουλος του κράτους, το οποίο ελέγχουν θεσμοί όπως του γενικού ελεγκτή και του επιτρόπου Διοικήσεως, να είναι ίδιος με τον νομικό σύμβουλο αυτών των θεσμών. Πρόκειται για το ίδιο θέμα που είχε ανακύψει πρόσφατα με τη «συνεργασία» της εισαγγελέως Ελένης Λοϊζίδου και του γενικού ελεγκτή για γνωμάτευση προς υπουργείο.

 Η αυτεπάγγελτη έρευνα

 Με επίκληση την αρμοδιότητά της να εξετάζει αυτεπάγγελτα υποθέσεις κατάχρησης εξουσίας από δημόσιους υπαλλήλους, η επίτροπος Διοικήσεως έχει ολοκληρώσει, σύμφωνα με προχθεσινή δήλωσή της, στο Πρωινό Δρομολόγιο του ΡΙΚ, αυτεπάγγελτη έρευνα σε σχέση με την απειλή στην ανεξαρτησία του θεσμού του επιτρόπου Διοικήσεως από ενέργειες του γενικού ελεγκτή. Οι ενέργειες αυτές καταγράφονται σε πλήθος συγκρουσιακών επιστολών που αντάλλαξαν από τον Αύγουστο του 2017 οι δύο θεσμοί, αρχικά αναφορικά με την ανανέωση της ενοικίασης του κτηρίου, όπου στεγάζεται το γραφείο της επιτρόπου Διοικήσεως, και αργότερα αναφορικά με την προσπάθεια του Οδυσσέα Μιχαηλίδη να ελέγξει διαχειριστικά το γραφείο της επιτρόπου. Η διελκυστίνδα μεταξύ των δύο θεσμών εντείνεται στις 11 Ιανουαρίου 2018, όταν ο γενικός ελεγκτής ζητά από την επίτροπο Διοικήσεως «πλήρη και ελεύθερη πρόσβαση σε οποιονδήποτε υπηρεσιακό φάκελο, βιβλίο, συμβόλαιο, σύμβαση, λογαριασμό, τιμολόγιο ή άλλο υπηρεσιακό φάκελο ή στοιχείο εναποθηκευμένο σε ηλεκτρονικό υπολογιστή ή άλλο αναγκαίο έγγραφο για τους σκοπούς του ασκούμενου ελέγχου». Σύμφωνα με τον τίτλο της επιστολής του κ. Μιχαηλίδη, ο ασκούμενος έλεγχος αφορά τους λογαριασμούς στο γραφείο της επιτρόπου Διοικήσεως, ωστόσο σύμφωνα με την απάντηση της κ. Στυλιανού Λοττίδου, ημερ. 15/1/2018, τα ζητηθέντα στοιχεία αφορούν διαχειριστικό έλεγχο, η διενέργεια του οποίου δεν έχει νομική βάση, τουλάχιστον όσον αφορά το γραφείο της επιτρόπου Διοικήσεως. Θέση της επιτρόπου είναι πως δεν μπορεί να επιτρέψει πρόσβαση σε φακέλους υποθέσεων που άπτονται των ανθρώπινων δικαιωμάτων των παραπονούμενων πολιτών που προσέφυγαν στο γραφείο της. Περαιτέρω, η κ. Στυλιανού Λοττίδου υποστηρίζει ότι διενέργεια διαχειριστικού ελέγχου που θα εξέταζε την παραγωγικότητα των λειτουργών του γραφείου της θα έπληττε την ανεξαρτησία του θεσμού που εντέλλεται να υπηρετεί.

Τα επιχειρήματα της κ. Στυλιανού Λοττίδου απαντήθηκαν από τον κ. Μιχαηλίδη, αρχικά με επίκληση του νόμου του 2002 για την υποχρέωση κατάθεσης στοιχείων στον γενικό ελεγκτή, αργότερα με επίκληση του νόμου περί Δημοσιονομικής Ευθύνης και Δημοσιονομικού Πλαισίου του 2014 και τελικά παραπέμποντας στο Άρθρο 116 του Συντάγματος που ορίζει τις εξουσίες και το έργο του γενικού ελεγκτή.

Απαντώντας, η κ. Στυλιανού Λοττίδου υποστήριξε ότι ο νόμος του 2002 για την υποχρέωση κατάθεσης στοιχείων στον γενικό ελεγκτή δεν περιλαμβάνει τον επίτροπο Διοικήσεως στα πρόσωπα που εμπίπτουν στον διαχειριστικό έλεγχο του γενικού ελεγκτή, ακριβώς για να διασφαλίσει την ανεξαρτησία του θεσμού. Προχωρώντας ένα βήμα παρακάτω, η κ. Στυλιανού Λοττίδου υποστηρίζει ότι το Άρθρο 116 του Συντάγματος δεν αναφέρεται σε διαχειριστικό έλεγχο του γενικού ελεγκτή και ως εκ τούτου οι ειδικές εκθέσεις που συντάσσει ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, στο πλαίσιο των διαχειριστικών ελέγχων που διεξάγει, δεν έχουν νόμιμο έρεισμα, ενώ επιπλέον κάθε άλλο παρά «ειδικές» είναι, αφού καλύπτουν όλα τα θέματα αρμοδιότητας των ελεγχομένων. Είναι σε αυτά τα συμπεράσματα που καλείται ο γενικός ελεγκτής να συμμορφωθεί, την ίδια ώρα που η επίτροπος Διοικήσεως καλείται από τον γενικό εισαγγελέα να συμμορφωθεί με την υποχρέωση κατάθεσης στοιχείων στον γενικό ελεγκτή.

 

 Κυβέρνηση θεατής

 Το μπάχαλο με το εύρος των εξουσιών των θεσμών παρακολουθείται από την κυβέρνηση, ο εκπρόσωπος της οποίας Πρόδρομος Προδρόμου δήλωσε στο Σίγμα ότι «κάποια πράγματα πρέπει να διασαφηνιστούν γύρω από τις αρμοδιότητες του γενικού ελεγκτή». Αν και η κυβέρνηση δεν είναι σε θέση να αναλάβει πρωτοβουλία για αποσαφήνιση των ζητημάτων αυτών από τη νέα σύγκρουση θεσμών, ο γενικός ελεγκτής ίσως να μην μπορεί να εξασφαλίσει ποινική δίωξη της επιτρόπου Διοικήσεως για άρνηση κατάθεσης στοιχείων στον ίδιο, διότι στον Νόμο περί Επιτρόπου Διοικήσεως προβλέπεται ότι δεν μπορεί να εγερθεί αγωγή εναντίον του επιτρόπου για πράξη που έκανε κατά την καλόπιστη άσκηση των εξουσιών του. Την ίδια ώρα, ο γενικός εισαγγελέας φαίνεται να μην μπορεί να εξασφαλίσει συμμόρφωση της επιτρόπου με τη γνωμάτευσή του.

 Πράξεις εκφοβισμού

 Τον Δεκέμβριο, ο καβγάς μεταξύ των δύο θεσμών ήταν για το κτήριο όπου στεγάζεται το γραφείο της επιτρόπου Διοικήσεως. Η Μαρία Στυλιανού Λοττίδου αντέδρασε στις υποδείξεις του Οδυσσέα Μιχαηλίδη για ανάγκη άμεσης μεταστέγασης του γραφείου της, υποστηρίζοντας ότι είναι θέμα που εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητά της. Τότε, για πρώτη φορά, η επίτροπος ζητά από τον γενικό ελεγκτή να την ενημερώσει για το νομικό έρεισμα της εξουσίας του να ετοιμάζει ειδικές εκθέσεις. Η πρώτη απάντηση του γενικού ελεγκτή (15/12/2017) παραπέμπει στο διεθνές πρότυπο ελέγχου ISSAI 300 του Οργανισμού Ανώτατων Ελεγκτικών Ιδρυμάτων, το οποίο αναφέρεται στις θεμελιώδεις αρχές των διαχειριστικών ελέγχων. Η επίτροπος απαντά υποστηρίζοντας ότι κανένα διεθνές πρότυπο δεν αποτελεί κανόνα δικαίου, αλλά απλώς κατευθυντήριες γραμμές.

Στις επιστολές της προς τον γενικό ελεγκτή, η επίτροπος Διοικήσεως θεωρεί ότι η θέση που επανέλαβε ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης αναφορικά με τη μεταστέγαση του γραφείου της επιτρόπου, ότι «η χρήση κτηρίου για το οποίο δεν έχει εκδοθεί πιστοποιητικό τελικής έγκρισης συνιστά ποινικό αδίκημα», με την ευθύνη να βαραίνει την αρμόδια αρχή, δηλαδή την επίτροπο, αποτελεί εκφοβισμό. Σημειώνεται ότι η φράση, την οποία χαρακτηρίζει ως πράξη εκφοβισμού η επίτροπος Διοικήσεως, είναι προσφιλής στον γενικό ελεγκτή και επαναλαμβάνεται συχνά σε επιστολές του προς ελεγχόμενους.

 


Επιστροφή
στην αρχή