Τέλος Ιουλίου η στρατηγική για το Τρόοδος

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Ο κ.Παπαδούρης μιλά στον «Π» και αποκαλύπτει τα πρώτα συμπεράσματα της μελέτης που διεξάγεται και η οποία θα αποτελέσει εθνική στρατηγική ανάπτυξης

Πριν από έναν ακριβώς μήνα το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την πρόταση του υπουργού Εσωτερικών για την ανάπτυξη της ορεινής Κύπρου. Οι στόχοι, μεταξύ άλλων, είναι η προσέλκυση νέου πληθυσμού στις κοινότητες του Τροόδους, η ενίσχυση της ελκυστικότητας του γεωργικού κλάδου, η προώθηση του ποιοτικού τουρισμού και η αύξηση της προστιθέμενης αξίας των τοπικών προϊόντων που παράγονται στα ορεινά.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής που πάει να δημιουργηθεί -η πρόταση που πέρασε από την κυβέρνηση ουσιαστικά δημιουργεί τις δομές που θα λειτουργήσουν ως όχημα για να διαμορφωθεί και να εφαρμοστεί αυτή η νέα πολιτική- έχει ξεκινήσει και αναμένεται να ολοκληρωθεί σύντομα η Στρατηγική Ανάπτυξης Ορεινών Κοινοτήτων Τροόδους από εμπειρογνώμονες της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Ένα έργο που συντονίζει ο σύμβουλος του Προέδρου Αναστασιάδη για την ανάπτυξη ορεινών περιοχών, κοινοτάρχης του Καλοπαναγιώτη, Γιαννάκης Παπαδούρης.

Ο κ. Παπαδούρης μιλά στον «Π» και αποκαλύπτει κάποια από τα πρώτα συμπεράσματα της μελέτης που διεξάγεται και η οποία θα αποτελέσει, στη βάση των οδηγιών του Προέδρου Αναστασιάδη, την εθνική στρατηγική ανάπτυξης των ορεινών κοινοτήτων.

«Για να φέρουμε κόσμο πίσω χρειάζονται υπηρεσίες υγείας, αστυνόμευση, υπηρεσίες πυρόσβεσης, υπηρεσίες υγείας. Όλα αυτά τα μελετούμε και θα περιλαμβάνονται στη μελέτη που κάνουμε», επισημαίνει ο κοινοτάρχης του Καλοπαναγιώτη Γιαννάκης Παπαδούρης.

157 νέοι αγρότες

Αυτό που εν πρώτοις καταγράφεται είναι μια επιστροφή πληθυσμού στις ημιαστικές περιοχές, η οποία αποδίδεται, κατά τον κ. Παπαδούρη, τόσο στον υπερπληθυσμό (π.χ. στη Λεμεσό) όσο και στην αύξηση του κόστους της γης στις πόλεις. Στις ορεινές κοινότητες του Τροόδους διαπιστώνεται ότι υπάρχουν μεμονωμένες περιπτώσεις ανθρώπων που επιστρέφουν, κυρίως λόγω της κρίσης. Στον τομέα της γεωργίας, η μελέτη έχει εντοπίσει 157 νέους αγρότες, άτομα που επέστρεψαν και επενδύουν.

«Η επιστροφή που εντοπίζουμε είναι διάσπαρτη σε όλο το Τρόοδος», επισημαίνει ο κ. Παπαδούρης. Προσθέτοντας πως υπάρχουν δύο εξαιρέσεις: η Μαραθάσα και η βόρεια Πιτσιλιά, που λόγω δυστυχώς της μεγάλης απόστασης από τα αστικά κέντρα και του δύσκολου οδικού δικτύου, συνεχίζουν να εγκαταλείπονται και δεν προσελκύουν νέο κόσμο.

Ο όρος ορεινότητα

Παίρνοντας το παράδειγμα των νέων γεωργών του Τροόδους, ο κ. Παπαδούρης μάς εξηγεί γιατί είναι άκρως σημαντική η αναγνώριση από το θεσμικό μας πλαίσιο ενός νέου όρου: της ορεινότητας.

«Οι περισσότεροι από αυτούς τους νέους γεωργούς του Τροόδους έκαναν αίτηση, όπως πολλοί άλλοι παγκύπρια, για να πάρουν επιχορήγηση στο πλαίσιο των σχετικών προγραμμάτων. Πήραν την πρώτη δόση, αλλά τη δεύτερη δεν την πήραν ποτέ. Απορρίφθηκαν. Κι ο λόγος είναι επειδή οι συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές στα ορεινά, οι νέοι γεωργοί έκοψαν πίσω στην υλοποίηση των όρων και των προϋποθέσεων του προγράμματος. Αντίθετα, στις πεδινές περιοχές οι νέοι γεωργοί δεν αντιμετώπισαν τις ίδιες δυσκολίες».

Ειδικά προγράμματα

Αυτό που θα προτείνει η μελέτη, σύμφωνα με τον κοινοτάρχη του Καλοπαναγιώτη, είναι το κράτος να αναγνωρίσει τον όρο ορεινότητα.

«Η αναγνώριση του όρου προϋποθέτει προγράμματα κομμένα και ραμμένα στα μέτρα των ορεινών περιοχών. Αυτοί οι τολμηροί γεωργοί που δεν αποφάσισαν μόνο να επιστρέψουν στη γεωργία, αλλά και να ζήσουν στα ορεινά, χρειάζονται ειδική προσοχή. Ειδική χρηματοδότηση. Ειδικά προγράμματα. Θέλουν υποστήριξη. Τον όρο ορεινότητα τον καταθέσαμε ήδη και ζητάμε να προωθηθεί θεσμικά».

Το οδικό δίκτυο

Η μελέτη καταγράφει και το χάσμα μεταξύ των κατοίκων των πόλεων και των κατοίκων των ορεινών περιοχών, με τους δεύτερους να μην απολαμβάνουν καν τις ελάχιστες κοινωνικές προδιαγραφές που απαιτούνται. Ούτε στον τομέα της υγείας, ούτε στον τομέα της παιδείας, ούτε στον τομέα της ηλεκτρονικής επικοινωνίας. Σε κανέναν τομέα βασικά.

«Το οδικό δίκτυο για να είμαστε δίκαιοι είναι σε γενικές γραμμές καλό. Υπάρχουν ωστόσο οδικές αρτηρίες οι οποίες θα εξυπηρετούσαν την προσβασιμότητα και οι οποίες δεν έχουν κατασκευαστεί». Ο κοινοτάρχης φέρει ως παράδειγμα τον δρόμο Χανδριών - Παλαιχωρίου και τον άξονα Λεμύθου - Μουτουλλά.

«Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η γρήγορη διακίνηση. Αλλά και το πώς, για παράδειγμα, εξυπηρετούνται οι μαθητές μικρών κοινοτήτων ώστε να μπορούν με μεγαλύτερη ευκολία να φοιτούν σε σχολεία χωριών που διατηρούν σχολεία και τα οποία αποτελούν περιφερειακούς κόμβους. Το ίδιο ισχύει και στον τομέα της υγείας. Το θέμα είναι οι χρονοαποστάσεις να είναι λογικές για να μπορούν να εξυπηρετούνται ισότιμα οι κάτοικοι όλων των κοινοτήτων στις διαθέσιμες υπηρεσίες».

Η υγεία 

Αν είναι κάτι το οποίο χρήζει ριζικής αναθεώρησης στην περιοχή του Τροόδους, είναι ο τομέας της υγείας, υποστηρίζει ο κ. Παπαδούρης.

«Έχουμε το νοσοκομείο της Κυπερούντας το οποίο λειτουργεί ως νοσοκομείο Τροόδους, αλλά το νοσοκομείο αυτό χρειάζεται μια γερή αναβάθμιση», σημειώνει. «Για παράδειγμα, η υπηρεσία ασθενοφόρων θα πρέπει να μπορεί μέσα σε 20 λεπτά να φτάσει και στον τελευταίο κάτοικο του Τροόδους για να του παράσχει τις πρώτες βοήθειες. Απ’ εκεί και πέρα χρειάζονται στις κοινότητες στελεχωμένα υποστηρικτικά ιατρεία. Γιατί με το να πηγαίνει κάθε 15 μέρες σε κάθε χωριό ο γιατρός και να παρέχεται απλώς μια ηθική υποστήριξη, τη μέρα που λείπει από το ιατρείο, δηλαδή σχεδόν κάθε μέρα για να καλύψει όλα τα χωριά, οι κάτοικοι όλης της περιοχής δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν. Για να φέρουμε κόσμο πίσω χρειαζόμαστε υπηρεσίες υγείας, αστυνόμευση, υπηρεσίες πυρόσβεσης, υπηρεσίες υγείας. Όλα αυτά τα μελετούμε και θα περιλαμβάνονται στη μελέτη που κάνουμε».

Ποιοτικός τουρισμός

Ο τουρισμός είναι άλλο ένα μεγάλο θέμα με το οποίο καταπιάνεται η μελέτη. Κατά τον κ. Παπαδούρη, στην περιοχή του Τροόδους υπάρχουν κάποιοι αναδυόμενοι προορισμοί οι οποίοι τα πάνε πολύ καλά και μάλιστα παρουσιάζουν υψηλές πληρότητες. Τέτοιοι είναι η Λόφου, ο Φαρμακάς, ο Ασκάς, το Όμοδος και ο Καλοπαναγιώτης. Στον αντίποδα, παραδοσιακοί τουριστικοί προορισμοί της Κύπρου, όπως οι Πλάτρες, ο Πεδουλάς, η Κακοπετριά και ο Πρόδρομος, τα τέσσερα κατ' εξοχήν τουριστικά χωριά της Κύπρου, βρίσκονται σε μαρασμό διότι δεν έχουν εκσυγχρονίσει τις τουριστικές τους υποδομές.

«Αυτές οι κοινότητες χρειάζονται τεράστια βοήθεια για να ανακάμψουν. Αλλά ο τρόπος που προκηρύσσονται τα ευρωπαϊκά προγράμματα δεν ευνοεί τα ορεινά. Τα λεφτά πηγαίνουν στα παράλια».

Προβλήματα διαπιστώνονται και στον τρόπο ταξινόμησης των αγροτικών καταλυμάτων, πολλά από τα οποία δεν είναι αναγνωρισμένα και δεν μπορούν να εκμεταλλευτούν ευρωπαϊκά προγράμματα. Όπως μας λέει ο κ. Παπαδούρης, χρειάζονται κι εδώ τομές.

Ανάπτυξη με σεβασμό

Κάτι βασικό το οποίο θα αναδεικνύει η μελέτη αφορά τον σεβασμό και τη διατήρηση του πλούτου των ορεινών κοινοτήτων του Τροόδους.

«Γιατί νομίζεις πέτυχε ο Καλοπαναγιώτης και η Λόφου; Διότι σεβάστηκαν την αυθεντικότητα του χώρου. Εξωτερικά έχεις ένα παραδοσιακό σπίτι και εσωτερικά υποδομές ενός σύγχρονου και πολυτελούς ξενοδοχείου».

Παραγωγή προϊόντων

Το Τρόοδος έχει μια βαθιά παράδοση σε παρασκευή τοπική προϊόντων. Ήδη υπάρχουν τομείς, όπως ο οινοποιητικός, που αναπτύσσονται.

«Τα οινοποιεία μας κάνουν όνομα και χαίρομαι που το ακούω. Μιλώ για ποιοτικά οινοποιεία, τα οποία ωστόσο, όπως μας λένε, δυσκολεύονται με την εξεύρεση πρώτης ύλης οινοποιήσιμου σταφυλιού. Το ίδιο πρόβλημα συναντούμε και σε χαμηλότερα υψόμετρα, όπως στην Πάχνα και στην Ορούντα, όπου παράγονται γαλακτοκομικά αλλά το γάλα δεν είναι αρκετό. Όλα αυτά πρέπει να μελετηθούν και να δοθούν κίνητρα για να βρεθούν οι λύσεις».

Ένα από τα ευρήματα της μελέτης αφορά τις οικοτεχνίες. Σε όλη την περιοχή του Τροόδους έχουν καταγραφεί από την ομάδα της μελέτης πάνω από 700 οικοτεχνίες, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων δεν είναι εγγεγραμμένες.

«Μα να μου λέει η στατιστική ότι υπάρχουν στο Τρόοδος 200 βιοτεχνίες κι εγώ να εντοπίζω 700; Υπάρχει πολλή επιχειρηματικότητα κρυμμένη μες στο Τρόοδος που χρειάζεται υποστήριξη. Κατ' αρχήν χρειάζεται αναγνώριση των γεγονότων. Δεν εννοώ να δοθεί άδεια σε κάποιον που παράγει ένα τρόφιμο και υγειονομικά οι εγκαταστάσεις του παρουσιάζουν πρόβλημα. Αλλά να αναγνωριστεί η οικοτεχνία ως τέτοια και να γίνουν κανονισμοί. Προϊόντα έχουμε πολλά. Το θέμα είναι να βρούμε τρόπο να τα νομιμοποιήσουμε και να τα χρηματοδοτήσουμε».

Made in Troodos

Μία από τις εισηγήσεις της μελέτης είναι η οργάνωση των επιχειρηματιών του Τροόδους που παράγουν προϊόντα ώστε να προωθηθεί μια κοινή εμπορική ονομασία, μια μάρκα.

«Να γράφει πάνω σε ένα προϊόν Τρόοδος και να ξέρει ο καταναλωτής ότι είναι ποιοτικό και έχει μια υψηλή αξία. Αυτό θα βοηθούσε πολύ την επιχειρηματικότητα».

Έτοιμη τέλος Ιουλίου

Σύμφωνα με τον κ. Παπαδούρη, η μελέτη που του ζήτησε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και η οποία ξεκίνησε τον περασμένο Σεπτέμβριο θα είναι έτοιμη τον προσεχή Ιούλιο και θα προβαίνει σε συγκεκριμένες εισηγήσεις.

Πιθανότατα μια από τις εισηγήσεις της θα είναι η υποδιαίρεση του Τροόδους σε υποπεριοχές ώστε να γίνουν λεπτομερή σχέδια δράσης σε κάθε μια από αυτές.

 

 

 

Η αυθεντικότητα είναι βασικό στοιχείο στον αγροτουρισμό, μας λέει ο κ. Παπαδούρης. Όμορφα, παραδοσιακά σπιτάκια τα οποία να παρέχουν τις υπηρεσίες ενός πολυτελούς ξενοδοχείου. Αυτό είναι το μυστικό της επιτυχίας.

 

 

 

 

 

 

 

Επόμενο άρθρο:


Επιστροφή
στην αρχή