«Ταξιδευτής» με το μεταχειρισμένο βιβλίο - Pics

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Ο Αυγερινός Παναγιώτου, ιδιοκτήτης του παλαιοβιβλιοπωλείου «Ταξιδευτής» στην καρδιά της Λεμεσού, μιλά στον «Π» για τις εμπειρίες του επαγγέλματος.

Ο 35χρονος δάσκαλος και ο «Ταξιδευτής» δίνουν την παρουσία τους στον χώρο του βιβλίου εδώ και πέντε χρόνια. Τους τελευταίους επτά μήνες με νέα αρχή σε κτήριο της Γεωργίου Μαληκίδη, που βρήκαμε αφού ανηφορίσαμε από το Θέατρο Ριάλτο στη Λεμεσό. Πριν μεταφερθεί στην περιοχή της πλατείας Ηρώων ήταν στην Κιτίου Κυπριανού (Στοά Δρουσιώτη). Τώρα το μαγαζί είναι μεγαλύτερο, ενώ σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη, πλέον είναι πιο εύκολο για τον κόσμο να το εντοπίζει, ώστε να μεγαλώσει κι άλλο αυτή η «ιδέα», όπως χαρακτηρίζει το παλαιοβιβλιοπωλείο. Ο Αυγερινός Παναγιώτου μοιράζεται με τους αναγνώστες του «Π» τις εμπειρίες του παλαιοβιβλιοπώλη, μιλά για το «κυνήγι» βιβλίων σε πόλεις και χωριά της Κύπρου και για ιστορίες που κουβαλούν οι σελίδες τους από τους προηγούμενους ιδιοκτήτες. Αναφέρεται στις συναντήσεις με φανατικούς και πολλές φορές ιδιόρρυθμους συλλέκτες, ενώ εξηγεί τους παράγοντες που διαμορφώνουν τις τιμές στην αγορά του παλιού και σπάνιου βιβλίου.

 

Το ξεκίνημα

Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του ως δάσκαλος, αποφάσισε να ανοίξει ένα παλαιοβιβλιοπωλείο, παρόλο που δεν είχε κάποια σχέση με το εμπόριο και την αγορά του βιβλίου. Όπως ομολογεί, η ιδέα τού καρφώθηκε στο μυαλό από παλιά, από τα φοιτητικά του χρόνια που επισκεπτόταν τα παλαιοβιβλιοπωλεία της Αθήνας. Σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει κάτι ανάλογο και στην Κύπρο, γι’ αυτό άρχισε από τότε να μαζεύει βιβλία «με τα κιβώτια», για να δημιουργηθεί σιγά - σιγά ο πρώτος πυρήνας του «Ταξιδευτή». Βασικός λόγος ήταν βέβαια και η σχέση του με το βιβλίο, ένας δεσμός ισχυρός που κρατά από τα παιδικά του χρόνια.

 

«Άνθρωποι της υπαίθρου, εκπαιδευτικοί, εργάτες, παλιοί βιβλιοπώλες, καλλιτέχνες, νοικοκυρές, αποτελούν μερικούς από τους ''σταθμούς'' της διαδρομής ενός πολύτιμου βιβλίου στην Κύπρο», λέει ο Αυγερινός Παναγιώτου.

 

 

Χώρος συζητήσεων

Μόλις είχε φύγει ένας τακτικός πελάτης με μία δέσμη ιστορικών βιβλίων υπό μάλης. Συνταξιούχος. Παρέμενε όμως ακόμα η επίγευση από τη συζήτηση που άνοιξε με προσωπικές του εμπειρίες από το πραξικόπημα και την εισβολή του ’74. Προηγουμένως, ένας νεαρός τον διέκοψε, γιατί έψαχνε κι άλλα βιβλία για τον Τόμας Έντουαρντ Λόρενς, τον γνωστό «Λόρενς της Αραβίας», μετακυλώντας για λίγο τη συζήτηση σε ένα άλλο πολεμικό μέτωπο της ανθρώπινης ιστορίας. Ο Αυγερινός Παναγιώτου τονίζει ότι μαθαίνει πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα από τους πελάτες του. Όπως λέει, καθημερινά οι συζητήσεις δίνουν και παίρνουν, από υπαρξιακά και λογοτεχνικά θέματα μέχρι τεχνολογικά και ιστορικά. Τα πάντα. Εξάλλου, όπως αναφέρει, εξαιτίας του μαγαζιού και του κοινού του ενδιαφέροντος με άλλους για το βιβλίο έκανε πολλούς καλούς φίλους.

 

Τονίζει ότι μαθαίνει πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα από τους πελάτες του.

 

 

Οι πελάτες

Μας ενημερώνει ότι η πελατεία διαμορφώνεται κυρίως από τους λάτρεις του παλιού βιβλίου, οι οποίοι αναζητούν εκδόσεις που έχουν εξαντληθεί και δεν τις βρίσκεις πουθενά αλλού, ενώ δεν είναι λίγοι κι εκείνοι που ζητούν ένα συγκεκριμένο βιβλίο το οποίο το κατάστημα αναλαμβάνει να ψάξει λόγω των συνεργασιών με άλλα παλαιοβιβλιοπωλεία και βιβλιοπωλεία. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα βρεις και βιβλία που έχουν εκδοθεί σχετικά πρόσφατα.

«Εδώ έρχεται κόσμος που αγαπά το διάβασμα και τη γνώση, με τις ηλικίες να ποικίλλουν, από μαθητές μέχρι 80άρηδες. Έρχονται επίσης ερευνητές που αναζητούν παλιές και εξαντλημένες εκδόσεις, από τον 19Ο αιώνα μέχρι σήμερα. Και το ενθαρρυντικό, ξέρεις ποιο είναι; Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον νέων μαθητών για το βιβλίο. Είναι κάτι που παρατηρώ με έκπληξη και με χαροποιεί, όπως και το γεγονός ότι ξέρουν τι ψάχνουν. Με ρωτάνε «έχεις το τάδε βιβλίο του Κάφκα, την τάδε ποιητική συλλογή του Σεφέρη;» Συνεπώς, δεν ισχύει απόλυτα αυτό που ακούγεται συχνά από τους παλιούς ότι «οι νέοι δεν διαβάζουν».

Μία άλλη κατηγορία είναι οι συλλέκτες, πολλοί από τους οποίους δεν τα μαζεύουν αποκλειστικά για να τα διαβάσουν, αλλά επειδή τα βλέπουν σαν φετίχ. Ενθουσιάζονται από κάποιες ιδιαιτερότητές τους, όπως το δέσιμο, το διακοσμημένο εξώφυλλο με χρυσοτυπίες, οι γραμματοσειρές και οι εικονογραφήσεις, με γκραβούρες εποχής ή χαρακτικά. Ειλικρινά, βλέπω κόσμο που ενθουσιάζεται με τη μυρωδιά του παλιού χαρτιού και την επαφή με κιτρινισμένες σελίδες».

 

Προσωπικές σημειώσεις: «Σου ευχόμαστε… να αδυνατίσεις!»

Πολλοί πελάτες θεωρούν οτιδήποτε γραμμένο στις σελίδες του βιβλίου ότι είναι αναπόσπαστο κομμάτι της «ιστορίας» του και αυτό τους αρέσει.  Υπάρχουν σημειώσεις που μπορεί να έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως για παράδειγμα ένα βιβλίο που ανοίγει ο Αυγερινός Παναγιώτου, με την αφιέρωση του ίδιου του συγγραφέα «στην ωραία». Άλλες έχουν ιστορική αξία, όπως η αφιέρωση  από την Ουράνια Κόκκινου, η οποία ήταν πολιτική κρατούμενη την περίοδο 1955-1959, σε συγκρατούμενή της. Οι σημειώσεις τυχαίνει να συνδέονται με πολύ προσωπικά ζητήματα των ιδιοκτητών, πολλές φορές δραματικά, όπως η περιγραφή στις 06.00 το πρωί του τρόπου με τον οποίο ο ιδιοκτήτης του βιβλίου θα ήθελε να δώσει τέρμα στη ζωή του. Ακόμα και με χιουμοριστικές διαθέσεις, όπως στην πρώτη σελίδα ενός βιβλίου – δώρου: «Σου ευχόμαστε να κόψεις τα KFC και να αδυνατίσεις!»… 

 

 

 

 

Καθορισμός τιμής

Ποικίλλουν οι παράγοντες που καθορίζουν την τιμή του παλιού βιβλίου. Στο μαγαζί μπορεί να βρει κανείς βιβλία του ενός ευρώ μέχρι εκατοντάδων. Όπως μας ενημερώνει ο Αυγερινός Παναγιώτου, οι τιμές σε ένα παλαιοβιβλιοπωλείο δεν είναι αυθαίρετες και σίγουρα δεν έχουν να κάνουν με το ίδιο το βιβλίο, όσο με το αντίτυπο και τα λοιπά χαρακτηριστικά. «Το ίδιο βιβλίο μπορεί να έρθει εδώ πολλές φορές, αλλά να έχει διαφορετική τιμή κάθε φορά. Αν, για παράδειγμα, έχει μια υπογραφή ή αν έχει την ιδιόχειρη αφιέρωση του συγγραφέα, η τιμή ανεβαίνει». Ειδική αξία αποκτά ένα βιβλίο, όπως μας λέει, αν έχει ιδιόχειρες σημειώσεις ενός συγγραφέα ή σκίτσο ενός ζωγράφου. Επομένως, δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς πως υπάρχει μια ενιαία τιμή.  «Τα βιβλία είναι κατά κάποιον τρόπο βαφτισμένα ως προς την τιμή τους, συμβαίνει να έχουν περάσει από παλιές δημοπρασίες και καταλόγους, επομένως μετά από έρευνα μπορείς να οδηγηθείς σε έναν άξονα τιμής για να κινηθείς». Επίσης η εικονογράφηση είναι ένα άλλο στοιχείο που καθορίζει τόσο την τιμή όσο και την ζήτηση, «γιατί μπορεί έχουν μέσα κάποιες ξυλογραφίες ή ζωγραφιές, να  φιλοτεχνήθηκαν από κάποιον διάσημο ζωγράφο». Είναι και η σπουδαιότητα του δημιουργού του, όπως αναφέρει ο Αυγερινός Παναγιώτου. «Αν ένας ποιητής, συγγραφέας ή ιστοριογράφος είναι αναγνωρισμένος, η ζήτηση είναι μεγαλύτερη. Μπορεί το βιβλίο να είναι 200 χρονών και να μην αξίζει, γιατί δεν είναι κάποιου σημαντικού συγγραφέα ή να μην «λέει» κάτι σημαντικό μέσα. Επίσης σημασία έχει ο αριθμός των αντιτύπων που εκδόθηκαν ή αν είναι αριθμημένο αντίτυπο».

 

 

 

Προέλευση

«Το υλικό έρχεται κυρίως από ιδιώτες. Έρχονται σε επαφή μαζί μου και μου πουλούν τις παλιές τους βιβλιοθήκες. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Πολλοί επειδή μετακομίζουν και δεν τα χρειάζονται, άλλοι επειδή δεν ενδιαφέρονται πια για το περιεχόμενό τους, μερικοί επειδή τα έχουν κληρονομήσει από ένα συγγενικό πρόσωπο που πλέον δε βρίσκεται στη ζωή, άλλοι γιατί δεν έχουν χώρο και τα δίνουν για να αγοράσουν νέα βιβλία».

 

 

 

«Κυνηγός» βιβλίων

Όπως αναφέρει, προτιμά να επισκέπτεται ο ίδιος τις βιβλιοθήκες των υποψήφιων προμηθευτών του, προκειμένου να αξιολογεί επί τόπου τι έχει αξία για το μαγαζί του. Μεταβαίνει σε οποιοδήποτε μέρος της Κύπρου, σε πόλεις και σε χωριά, πάντοτε με την αγωνία και τη λαχτάρα να βρεθεί ενώπιον «θησαυρών». Άλλες φορές, όμως, το ταξίδι του αποβαίνει άδικος κόπος. Ακόμη, θυμάται έντονα που κατά την επίσκεψή του σε σπίτι με σκοπό την παραλαβή βιβλίων, ο ηλικιωμένος βιβλιόφιλος άρχισε να ενοχλείται από τον αποχωρισμό των καλών του «φίλων». «Σε τέτοιες περιπτώσεις προτιμώ να μην προχωρήσει η συμφωνία, γιατί δεν θέλω να αφαιρέσω τη θετική ενέργεια που παίρνει κάποιος από τα βιβλία του», λέει. Εξάλλου, δεν είναι λίγες οι φορές που οι ιδιοκτήτες τού χαρίζουν μέρος ή και ολόκληρες τις βιβλιοθήκες τους, μιας και δεν δίνουν τα βιβλία επειδή έχουν ανάγκη τα λεφτά. «Αυτό το κάνουν κυρίως άνθρωποι μεγάλης ηλικίας που δεν θέλουν κάποτε τα βιβλία τους να καταλήξουν σε αχρηστία ή και στα σκουπίδια. Έτσι, σκεπτόμενοι ότι τα βιβλία τους θα καταλήξουν σε βιβλιόφιλους, τα χαρίζουν».

Στα πέντε χρόνια «κυνηγός» βιβλίων, τα μάτια του έχουν δει πολλά, γι’ αυτό και δεν εκπλήσσεται με το ποιος μπορεί να έχει έναν «θησαυρό» στο σπίτι του, άνθρωποι της υπαίθρου, εκπαιδευτικοί, εργάτες, παλιοί βιβλιοπώλες, καλλιτέχνες, νοικοκυρές, αποτελούν μερικούς από τους «σταθμούς» της διαδρομής ενός πολύτιμου βιβλίου στην Κύπρο. 

 

 

Όλοι αυτοί μαθαίνουν για το μαγαζί του είτε από στόμα σε στόμα είτε από τη σελίδα του στο facebook, η οποία ενημερώνεται καθημερινά με ό,τι καινούριο. Μόνο τα εξώφυλλα  να παρακολουθεί κανείς στις καθημερινές αναρτήσεις επωφελείται από γνώσεις. Επίσης, τα βιβλία του έρχονται σε επαφή με κόσμο και όταν συμμετέχει σε παζαράκια βιβλίων, εντός και εκτός Λεμεσού. Τότε, λέει, δημιουργείται και η ευκαιρία οι βιβλιόφιλοι να συναντηθούν και να ανταλλάξουν ενδιαφέρουσες κουβέντες για το κοινό τους πάθος.

Το παλαιοβιβλιοπωλείο «Ταξιδευτής» στη Γεωργίου Μαληκίδη  στη Λεμεσό (πλατεία Ηρώων) είναι ανοικτό για το κοινό καθημερινά από τις 10.00 μέχρι τις 14.00.

 

 

 

 


Επιστροφή
στην αρχή