Τα λυγισμένα πόδια του Άτλαντα

ΑΠΟΨΗ /ΠΑΡΑΘΥΡΟ

Είμαστε πρόθυμοι να πληρώσουμε το κόστος της μη λύσης του Κυπριακού, προκειμένου να παραμείνουμε «ασφαλείς» στο κουκούλι της αφήγησης και των μύθων.

Είμαστε τυχεροί που γεννηθήκαμε σε αυτήν τη νησίδα της Ανατολής, και όχι μερικά χιλιόμετρα ανατολικότερα. Από την άλλη, είμαστε άτυχοι που οι παππούδες μας κληροδότησαν σε εμάς τη συνήθεια να θεωρούμε πως η μοίρα μας είναι αποκλειστικά στα χέρια άλλων και πως δεν έχουμε να κάνουμε και πολλά πράγματα εμείς.

Δείχνουμε να είμαστε πρόθυμοι να πληρώσουμε το κόστος της μη λύσης του Κυπριακού, προκειμένου να παραμείνουμε «ασφαλείς» στο κουκούλι της αφήγησης και των μύθων μας. Αλλά, αυτό το κάνουμε ίσως γιατί δεν γνωρίζουμε το πραγματικό ποσοτικό και ποιοτικό κόστος που πληρώνουμε.

 

Το μεγάλο φορτίο

 

  1. Το Κυπριακό αλλοιώνει τα κριτήριά μας για την αξιότητα και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων προσώπων. Κατά κανόνα, βάζουμε σε δεύτερη μοίρα την αξία και την αποτελεσματικότητα κάποιου άρχοντα. Σε πρώτη μοίρα βάζουμε το αν μας εκφράζουν οι απόψεις του στο Κυπριακό. Αυτό επιτρέπει σε μεγάλο αριθμό μη άξιων ανθρώπων να βρίσκονται στην ανώτερα δώματα της πολιτείας.
  2. Ένα μεγάλο μέρος των δυνάμεών μας σπαταλιέται στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουμε την τουρκική πολιτική, να πείσουμε τη διεθνή κοινότητα πως είμαστε κανονικό κράτος, να συγκρατήσουμε τις τάσεις έμμεσης αναγνώρισης του παράνομου «κράτους» στον Βορρά. Σκεφτείτε μόνο πόσες εργατοώρες δημόσιων προσώπων, διπλωματών, υπαλλήλων δαπανώνται σε αυτήν την ιστορία εδώ και 54 χρόνια. Και πόσα δισεκατομμύρια ευρώ. Για να μην μιλήσουμε για εθνικές φρουρές και αμυντικές δαπάνες.
  3. Το σύνδρομο του μονίμως διωκόμενου καταστρέφει όλες τις ποιότητες. Το Κυπριακό είναι το άλλοθι για να νομιμοποιούμε ηθικά στο μυαλό μας τη ζητιανιά, την πονηριά, το κλαψούρισμα. Γιατί, όταν θεωρείς σωστό το να ζητιανεύεις αποδοχή και «στήριξη» στο Κυπριακό, το να χαίρεσαι όταν τη «φέρνεις» στην Τουρκία με πονηρά παρασκήνια, το να κλαίγεσαι στον ΟΗΕ και στην ΕΕ για την αδικία, τα ίδια θα κάνεις και στη δουλειά, στο σπίτι, στις παρέες, στο γήπεδο, στον σύλλογο, στο ποδοσφαιρικό σωματείο. Οι τεχνικές επιβίωσης στο Κυπριακό έγιναν με τα χρόνια εγχειρίδιο προσωπικής νοοτροπίας και συμπεριφοράς σε όλες τις πτυχές της καθημερινής μας ζωής.
  4. Είμαστε μικρό κράτος. Λίγοι άνθρωποι. Πολύ λιγότεροι οι ικανοί να σταθούν στο διεθνές επίπεδο, σε όλους τους τομείς. Η αφοσίωση στο Κυπριακό μάς υποχρεώνει να ακολουθούμε την πολιτική της επιλεκτικής παρουσίας και της μόνιμης απουσίας από όλα τα άλλα. Σκεφτείτε μόνο ότι απουσιάζουμε συστηματικά από κάθε δραστηριότητα, ζύμωση ή διεργασία της ΕΕ που δεν αφορά αμέσως το Κυπριακό.
  5. Όμως, η λεγόμενη «πολιτική της άδειας καρέκλας» αγγίζει και τομείς που σπάνια υποψιαζόμαστε: Ποιος ήταν ο τελευταίος αξιόλογος Κύπριος λογοτέχνης, μετά τον Νίκο Νικολαΐδη, που ασχολήθηκε με θέματα που αγγίζουν πιο πανανθρώπινα ζητήματα; Αν στον υποθάλαμο του μυαλού και στη θεματολογία του δεν έχει τον τόπο, την παράδοση, τον πόνο του Κυπριακού, ένας Κύπριος καλλιτέχνης είναι περίπου περιθωριακός και απόβλητος.
  6. Η «πολιτική της άδειας καρέκλας» μάς κυνηγά και στην προσωπική μας ζωή. Ας σκεφτούμε μόνο πόσα άλλα δημιουργικά πράγματα θα μπορούσαμε να κάνουμε αν δεν υπήρχε το άλυτο πρόβλημα του Κυπριακού. Φανταστείτε, από τα δελτία ειδήσεων μέχρι τις εκπομπές «λόγου και τέχνης», από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, τις συνεδρίες, τις διαδηλώσεις, μέχρι τα κείμενα αυτού εδώ του τύπου. Η επιστήμη, η τέχνη, η διανόηση, όλα αυτά βεβαίως υπάρχουν στη ζωή μας. Μόνο όμως ως χωριστά μικρά συρτάρια σε ένα τεράστιο έπιπλο. Στο οποίο τα μαύρα ρούχα του Κυπριακού καταλαμβάνουν σχεδόν όλα τα ράφια. Γι’ αυτό και η επιστήμη, ο ορθολογισμός, η διανόηση και η τέχνη είναι μονίμως κλεισμένα σε περιθωριακά συρταράκια, δεν διαχέονται στον τρόπο της σκέψης και της ζωής μας. Από τις πιο μικρές πτυχές έως τις πιο μεγάλες. Κάπως έτσι, η σφαίρα του δημόσιου σημαίνει σχεδόν αποκλειστικά «Κυπριακό», και η σφαίρα του ιδιωτικού σημαίνει ανεξάρτητα μικρά συρταράκια. Όπου στριμώχνουμε τρόπους σκέψης και ζωής της δεκαετίας του 1930, το play station, τον απύθμενο εγωισμό μας, το βύσμα μας, την προαγωγή μας. Όλα ασύνδετα και ανεπηρέαστα από τη σφαίρα του δημοσίου και της συλλογικής σκέψης. Γιατί αυτή είναι κατειλημμένη από το Κυπριακό.
  7. Η ύπαρξη του Κυπριακού πριμοδοτεί τον ανατολίτικο εαυτό μας, ενισχύει τον κόσμο των στερεοτύπων στην καθημερινή μας ζωή. Εθιζόμαστε στο να μην πολυσκεφτόμαστε. Γιατί, όταν στη δουλειά, στις οικογενειακές συγκεντρώσεις, στην ταβέρνα, ξοφλάς με ένα «ο Τούρκος εν αλλάσσει κουμπάρε μου», δεν θα γίνεις αυτόματα ανοιχτόμυαλος και προοδευτικός για τα άλλα ζητήματα. Με την «τουρκική αδιαλλαξία» πάει γάντι το «εχάλασεν η νεολαία», «εννά μας κάψει ο Θεός με τόσους ομοφυλόφιλους που εγέμωσεν ο τόπος», «η Μακεδονία είναι ελληνική», «αν δεν διορίσει τον γιον μου, ψήφον εν θωρεί». Να το πούμε ανάποδα: Τα υποπροϊόντα του Κυπριακού είναι οι πρωτεΐνες που θρέφουν τον ρατσισμό, τον εθνικισμό, ό,τι στειρώνει το μυαλό και τις ζωές μας.

 

Το κόστος είναι δυσβάσταχτο. Το Κυπριακό είναι το εργαλείο για να παραμείνουμε στάσιμοι. Για να κυριαρχεί παντού ο μέτριος εαυτός μας, για να επικρατούν στην κορυφή οι μέτριοι άνθρωποί μας, για να βολευόμαστε στην καθημερινότητά μας με ό,τι πιο φτηνό και γλοιώδες έχουμε μέσα μας. Το Κυπριακό δεν είναι απλώς πρόβλημα. Το Κυπριακό είναι η συλλογική και η προσωπική μας οδός της απωλείας. Είναι το καύσιμο που θερμαίνει τα καζάνια της κόλασής μας.

 

 

Καλάθι

 

  • Το είχαμε πει έξι μήνες πριν τις προεδρικές: Τα μεγάλα προβλήματα στον Συνεργατισμό -και γενικότερα στον τραπεζικό τομέα- θα έβγαζαν το πύον τους αυτήν ακριβώς την περίοδο. Εξ ου και η αγωνία του Χάρη να μεταπηδήσει έγκαιρα σε άλλο υπουργείο. Ο υπουργός Οικονομικών δεν έχει την αποκλειστική ευθύνη. Και γι’ αυτό έχει τη συμπάθειά μας που τώρα του τα φορτώνουν όλα. Φταίει, όμως, για δύο κεφαλαιώδη ζητήματα: (α) Όταν έχτιζε το προσωπικό του «κράτος» με τον διορισμό των μισών στελεχών της διοίκησης της ΣΚΤ, έπρεπε να ξέρει πως αυτός που διόρισε τους άλλους μισούς θα σιωπούσε την κρίσιμη ώρα. (β) Έπρεπε να ξέρει -εδώ το έμαθαν πια και οι κότες- πως, παρά τις αμέσως μετά τις εκλογές υποσχέσεις, ο μεγάλος θα τον τηγάνιζε χωρίς δεύτερη σκέψη, προκειμένου να μείνει ο ίδιος αλώβητος. Γι’ αυτά τα δύο ένοχος Χάρη…
  • Όλα τα λεφτά των «διχοτόμηση τώρα» ποντάρονται πια στη μη επανεκλογή Ερντογάν. Ή έστω στην απώλεια πλειοψηφίας στη Βουλή, ώστε να πάει σε νέες εκλογές. Με άλλα λόγια, αν δεν μας βγει να εκλεγούν αυτοί που θα θάψουν οριστικά το Κυπριακό, τουλάχιστον να τα πάρει για τα καλά ο τρελός και να προκηρύξει νέες εκλογές. Και μετά, έχει ο Θεός… Άσχημα όμως τα πράγματα: Τους τα χαλά ο ίδιος ο «δικός τους», ο Τραμπ.
  • Δεύτερη επιτυχία Τσίπρα μέσα σε 15 μέρες. Μετά το Σκοπιανό, τώρα τα ξεκαθαρίσματα με το μνημόνιο και το χρέος. Αυτά παθαίνει κανείς Κυριάκο, όταν το κεφάλαιο της σοβαρότητας το ξεπουλά τόσο φτηνά. Η χελώνα προσπερνά τον λαγό. Την ώρα που εκείνος απολαμβάνει το καρότο με σάλτσα Μιχαλολιάκου…

Επιστροφή
στην αρχή