Τα γεωργικά βασίλεια, οι γυναίκες και οι πολιορκίες

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Βλέπουμε έτσι ότι μέχρι το τέλος του θεσμού των πολλών βασιλείων, είχαν επιβιώσει μόνο όσων οι πόλεις βρίσκονταν επί της ακτής

Η διάλυση, πάντως, κάποιων από τα βασίλεια πολύ ενωρίτερα από άλλα, θα πρέπει να οφειλόταν σε διάφορες και διαφορετικές αιτίες. Και αφορούσε μόνο κάποια βασίλεια που είχαν ιδρυθεί στο εσωτερικό του νησιού, σε αντίθεση προς όσες πόλεις βρίσκονταν δίπλα στο κύμα. Τα βασίλεια των Λεδρών (Λευκωσία) και των Χύτρων (Κυθρέα) δεν είχανε και τόσο μεγάλες ευκαιρίες ανάπτυξης και ακμής, καθώς δεν διέθεταν τίποτα περισσότερο από τις δυνατότητες γεωργοκτηνοτροφικής απασχόλησης. Είναι όμως βέβαιο ότι μετά τη διάλυσή τους συνέχισαν να επιβιώνουν ως οικισμοί. Μάλιστα οι Χύτροι διέθεταν και μια ανεξάντλητη και ιδιαίτερα πολύτιμη πηγή νερού, που σε κάποια περίοδο διοχέτευε το νερό της μέχρι και σ’ αυτή τη Σαλαμίνα. Το βασίλειο πάλι του Ιδαλίου, που διέθετε και δυο ακροπόλεις σε ισάριθμους λόφους και του οποίου οι εκτάσεις αρδεύονταν και από τον ποταμό Αώον (τον σημερινό Γιαλιά) δεν αντιμετώπιζε σοβαρά κοινονικοοικονομικά προβλήματα, αλλά διαλύθηκε σαν βασίλειο όταν πολεμήθηκε από τους Κιτιείς που το κατέλαβαν.

Βλέπουμε έτσι ότι μέχρι το τέλος του θεσμού των πολλών βασιλείων, είχαν επιβιώσει μόνο όσων οι πόλεις βρίσκονταν επί της ακτής. Και τούτο δεν ήτανε καθόλου τυχαίο, αφού ιδιαίτερα σημαντικό, από πολλές απόψεις, ήτανε το εμπόριο με τις γύρω χώρες. Οι διάφορες περιοχές στο εσωτερικό του νησιού μπορεί μεν να παρήγαν διάφορα σημαντικά προϊόντα, όπως για παράδειγμα ο χαλκός και η ξυλεία, ακόμη και τα σιτηρά, όμως η εξαγωγή και εμπορία τους γινόταν από τις παράκτιες πόλεις που διέθεταν και λιμάνια και στόλους – και αποκόμιζαν βέβαια και τα περισσότερα κέρδη. 

Γυναίκες βασίλισσες

Κατά την πρώιμη περίοδο ζωής των κυπριακών βασιλείων δεν φαίνεται να ήτανε παράδοξο στον θρόνο να βρισκόταν γυναίκα βασίλισσα, η οποία μάλιστα χειριζόταν και σοβαρές υποθέσεις. Μια περίπτωση ήταν εκείνη της βασίλισσας Χετέμπ, στην ιστορία του Αιγυπτίου ιερέα Βεναμόν τον 11ο π.Χ. αιώνα. Η αναφερόμενη πάλι περίπτωση της Δημώνασσας, άγνωστης εποχής και άγνωστο ποιου βασιλείου, η οποία υπήρξε και αυστηρή νομοθέτις, είναι πολύ χαρακτηριστική. Τέτοιες περιπτώσεις μαρτυρούνε και γυναικεία συμμετοχή στη διοίκηση, μάλιστα και σε ύψιστο βαθμό, και ύπαρξη μιας μητριαρχικής δυναστικής δομής που είχε υπάρξει και στην Ελλάδα και κατοπτρίζεται και στα έπη του Ομήρου. Ωστόσο, σε νεότερες περιόδους δεν απαντάται σε κανένα βασίλειο να είχε κυβερνήσει μια γυναίκα. Οι βασιλιάδες κατείχαν την υπέρτατη εξουσία, εκείνοι μάλιστα της Πάφου που αποκαλούντο και Κινυράδες, θεωρούμενοι ως απόγονοι του μυθικού Κινύρα, κατείχαν ταυτόχρονα και τον τίτλο του μεγάλου αρχιερέα της Αφροδίτης. Συγκέντρωναν έτσι στο πρόσωπό τους όχι μόνο τις πολιτικές και στρατιωτικές, αλλά και τις θρησκευτικές εξουσίες.

Οι αντιπαραθέσεις

Κατά κανόνα, τα κυπριακά βασίλεια φαίνεται να συνεργάζονταν και να διαβιούσαν ειρηνικά το ένα δίπλα στο άλλο. Καθ’ όλη τη μακρά περίοδο ύπαρξής τους, ελάχιστες υπήρξαν οι περιπτώσεις ένοπλης μεταξύ τους αντιπαράθεσης. Όπως η πολιορκία της Αμαθούντος από τον Ονήσιλο της Σαλαμίνος το 499 π.Χ., επειδή η Αμαθούς αρνείτο να μετάσχει στην τότε κυπριακή εξέγερση κατά των Περσών. Και όπως, μια δεύτερη περίπτωση, η πολιορκία και κατάληψη του Ιδαλίου από το Κίτιον τον 5ο π.Χ. αι. Οι διάφορες δε υποδουλώσεις, όπως χαρακτηρίζονται, της Κύπρου σε άλλες δυνάμεις, στην ουσία καθόλου δεν επρόκειτο για ξένες εισβολές και βίαιες κατακτήσεις. Αναφέρεται ότι η Κύπρος είχε υποδουλωθεί κατά σειρά στους Ασσυρίους για 40 χρόνια (περίπου μεταξύ του 709 και του 669 π.Χ.), αργότερα για ελάχιστο διάστημα στους Αιγυπτίους για 19 χρόνια (από το 565 μέχρι το 546 π.Χ.) και στη συνέχεια στους Πέρσες για πολύ μεγαλύτερο διάστημα, 214 χρόνια (από το 546 μέχρι το 332 π.Χ.). Όμως σε καμία περίπτωση δεν είχε υπάρξει εισβολή, πολεμική αντιπαράθεση και βίαιη κατάληψη της Κύπρου από ξένες δυνάμεις. Πολύ πιο απλά, τα κυπριακά βασίλεια έσπευδαν να δηλώσουν «πίστη» στους εκάστοτε ισχυρούς της ευρύτερης περιοχής, δέχονταν να καταβάλλουν κάποιους φόρους και παρέμεναν στην ησυχία τους, ανεξάρτητα και αυτοδιοικούμενα. Μόνο έναντι των Περσών, όπως ανεφέρθη ήδη, είχανε και την υποχρέωση να συνδράμουν στρατιωτικά όταν τούτο τους εζητείτο. Ειδικότερα οι Πέρσες στείλανε δικό τους στρατό στην Κύπρο μόνο σε τρεις περιπτώσεις, οπότε οι Κύπριοι είχαν εξεγερθεί ακολουθώντας το παράδειγμα και άλλων ελληνικών περιοχών, ιδίως των Ιώνων της Μικράς Ασίας με τους οποίους συνεργάζονταν. Κατά τους ιστορικούς χρόνους τόσο οι επαφές όσο και οι ευρύτερες σχέσεις με τον ελλαδικό χώρο ήσαν στενές και ποικίλες. Από επιγραφές που έχουν βρεθεί μαρτυρούνται πολλές και διάφορες τέτοιες σχέσεις. Όπως επανειλημμένη και ποικίλη βοήθεια προς την Αθήνα, πολύτιμα αφιερώματα Κυπρίων βασιλιάδων και αρχόντων σε σημαντικά ιερά όπως οι Δελφοί και η Δήλος, κ.λπ. Αξίζει να σημειωθεί ιδιαίτερα η υποστήριξη του Ευαγόρα Α΄ της Σαλαμίνος προς την Αθήνα νωρίς τον 4ο π.Χ. αι. που με δική του σημαντική βοήθεια η Αθήνα κατόρθωσε να απαλλαγεί από την ηγεμονία της Σπάρτης που της είχε επιβληθεί. 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Επόμενο άρθρο:

Αφιέρωμα

Η διάλυση των αρχαίων βασιλείων

Η διάλυση των βασιλείων στα τέλη του 4ου π.Χ. αιώνα, σήμαινε κάτι άλλο, ιδιαίτερα σημαντικό: το ότι στο εξής η Κύπρος δεν θα ήτανε πλέον ανεξάρτητη

20 / 20
Επιστροφή
στην αρχή