Τα ελληνοκυπριακά groupthink και το 2017

ΑΠΟΨΗ /ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Το 2017, μεταξύ άλλων, αποτυπώνει μια απαισιόδοξη διαπίστωση. Την κυριαρχία πολιτικά αποσταθεροποιητικών, για να μην πω επικίνδυνων..

Το 2017, μεταξύ άλλων, αποτυπώνει μια απαισιόδοξη διαπίστωση. Την κυριαρχία πολιτικά αποσταθεροποιητικών, για να μην πω επικίνδυνων, για το νησί διάφορων «Groupthink» (μικρές ομάδες ατόμων που έχουν την ευθύνη απόφασης και που συνήθως στηρίζονται στον παραλογισμό και αρνούνται να εξετάσουν άλλες προτάσεις και που θεωρούν ότι αυτό που πιστεύουν έχει κοινωνική αντιστοίχιση ενώ στην πραγματικότητα κάτι τέτοιο δεν ισχύει) τα οποία χαρακτηρίζει το εξής παράδοξο: ενώ αναδεικνύουν συγκρουσιακές ροπές μεταξύ τους, τα αφηγήματά τους αποτελούν εν δυνάμει κινδύνους για το νησί. Το ένα «Groupthink» παραμυθιάζει την κοινωνική μάζα ότι το ενιαίο κράτος είναι εφικτό, το δε έτερο, που το εκφράζουν διάφορες ομάδες, παραμυθιάζει τη μάζα ότι η αμεσότητα της διακοινοτικής συμβίωσης στο πλαίσιο της ΔΔΟ είναι απολύτως εφικτή. Πρόκειται περί κλασικής περίπτωσης πολιτικού στρουθοκαμηλισμού με διάχυτη κοινωνιολογική και ιστορική παθογένεια.

Μέσα από αυτό το πλαίσιο η συστημική πολιτική πρακτική και οι φορείς της αντλούν την πελατειακή τους νομιμοποίηση. Μια νομιμοποίηση που εστιάζει και προσανατολίζει το κέντρο βάρους της στη διατήρηση και ενίσχυση της κοινωνικής λειτουργίας της άγνοιας ως προϋπόθεση για την επιβίωσή της, αντλώντας εξίσου από τα υφιστάμενα «groupthink» τα οποία στηρίζουν τη συστημική αναπαραγωγή της. Η πλειονότητα της κοινωνικής μάζας, ιδιαίτερα στα νοτιοδυτικά, δεν έχει καθημερινές παραστάσεις του Πενταδακτύλου για να της υπενθυμίζουν την αναγκαιότητα για την κατανόηση των κινδύνων της υφιστάμενης κατάστασης. Εγκλωβισμένοι στις επιπόλαιες και ωφελιμιστικές συμπεριφορές και διεκδικήσεις τους, από τη μια, οι θιασώτες του ενιαίου κράτους, και οι ζηλωτές της λύσης ΔΔΟ μέσα στο υφιστάμενο πλαίσιο, από την άλλη, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Όπως έχουν τα πράγματα μέχρι σήμερα στον διακοινοτικό διάλογο, προκύπτει μια αμοιβαία ψυχολογική δυσκαμψία ως προς την προοπτική της αμοιβαίας και επωφελούς ειρήνευσης στο νησί. Δυστυχώς, με προμετωπίδα τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλοι δηλώνουν την προσήλωση και διακαή επιθυμία τους για τη λύση του προβλήματος που μας ταλανίζει εδώ και 50 χρόνια. Δυστυχώς ολίγον απασχολεί τους περισσότερους. Και ακόμη λιγότερο τους απασχολεί το γεγονός ότι η κατανομή και η διάχυση του κοινωνικοοικονομικού βάρους επιβαρύνει δυσανάλογα τους εκτοπισμένους και τους πληγέντες. Το τραγικό δε της υπόθεσης, η Βουλή με πρωτοβουλία του Προέδρου του ΔΗΣΥ επιβραβεύει την κοινωνική αδικία εις βάρος των πληγέντων διά της καταργήσεως του φόρου ακινήτων, αποδυναμώνοντας τη διανεμητική δυνατότητα του κράτους και δυσχεραίνοντας την κοινωνική ψυχολογία στη διαμόρφωση θετικών πλειοψηφικών τάσεων ως προς την επίλυση του προβλήματος. Τέτοιες συμπεριφορές έχουν τη δική τους πολιτική σημειολογία ως προς την κοινωνική αναλγησία του κράτους. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν απαλλάσσεται από την πολιτική ευθύνη λέγοντας ότι δεν πρόκειται να φέρει σχέδιο λύσης που θεωρεί ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από τον «λαό». Υπάρχει κάτι δηλαδή που δεν έχει συζητηθεί διεξοδικά μέχρι σήμερα; Τι έχει απομείνει να συζητηθεί που δεν γνωρίζουμε; Τέτοιες δημόσιες τοποθετήσεις παραπέμπουν σε πολιτική βούληση τελετουργικής αναπαραγωγής της θεσμικής παρουσίας του Κυπριακού ως μηχανισμού επαγγελματικής καταξιώσεως και στήριξης της συστημικής πολιτικής πραγματικότητας, κάτι που άλλωστε διαχρονικά έχει αναδείξει η στήλη. Προφανώς δεν γίνεται κατανοητό ότι η νομιμοποίηση του ακρωτηριασμού του νησιού είναι ante portas. Ουδείς νομιμοποιείται να επιμένει σε σχέδια και μοντέλα λύσης τα οποία εν τη γενέσει τους δεν εξασφαλίζουν ουσιαστική πλειοψηφική αποδοχή. Τουναντίον, υποχρεούται ipso facto να αναζητήσει εναλλακτικές προσεγγίσεις ως προς τη διερεύνηση της εξελικτικής δυνατότητας της  ειρηνικής συνύπαρξης των δύο κοινοτήτων στο νησί. Αρκετές φορές ο Τ/Κύπριος ηγέτης χωρίς περιστροφές αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων ως προς τις μεταβατικές διατάξεις που πιθανόν να προκύπτουν από μια πιθανή συμφωνία προτού προχωρήσουμε σε τελικές διευθετήσεις, π.χ. εγγυήσεις και προεδρία. Το ερώτημα που τίθεται εύλογα και προκύπτει και από τις κοινωνικές επιστήμες εστιάζεται στο γεγονός ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δίνει προτεραιότητα στην κοινωνική της κανονικότητα και στο πώς την αξιολογεί, και υποβαθμίζει αξιολογικά κοινωνικές δομικές αλλαγές και προοπτικές οι οποίες πάσχουν από την απουσία του κριτηρίου της χειροπιαστής αξιοπιστίας της νέας κατάστασης πραγμάτων. Σε αυτή την κατάσταση βρισκόμαστε σήμερα και για αυτό επιβάλλεται η σταδιακή δημιουργία του ανύπαρκτου κοινού ζωτικού χώρου μεταξύ των δύο κοινοτήτων, ο οποίος συγκροτεί και συνθέτει δεικλίδα ασφαλείας για την ενίσχυση της προοπτικής της ειρήνης. Αυτό εξασφαλίζεται εξελικτικά και όχι απότομα από τη μια μέρα στην άλλη. Σε κάθε περίπτωση, η ΚΔ δεν έχει τη στρατηγική πολυτέλεια να παραμείνει σε μια διαρκή τροχιά αντιπαράθεσης τόσο με την τ/κ κοινότητα όσο και με την Τουρκία για να κτίζονται πολιτικές καριέρες ή να συντηρούνται πολιτικά αφηγήματα, που νομοτελειακά οδηγούν σε ιστορικές περιπέτειες το νησί. Είτε μας αρέσει είτε όχι, υπάρχει σημαντικό τουρκικό στοιχείο στο νησί με συμβατικά δικαιώματα. Είναι καιρός να τους διευκολύνουμε να αντιληφθούν ότι μαζί με τα δικαιώματα υπάρχουν και υποχρεώσεις. Και τέτοιες προτάσεις έχουν εκπονηθεί. [Βλέπε «Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία και Εναλλακτικές Προσεγγίσεις», Θεοφάνους, Κάττος, Μαυροειδής ,Κείμενο Πολιτικής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Δεκ. 2016].

*PhD Πολιτική Κοινωνιολογία

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Ενόχληση προγεύματος (Του Σενέρ Λεβέντ)

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 14:24 (τελευταία ενημέρωση 14:24)

ΑΠΟΨΗ

Εν δυνάμει ρατσιστές (Του Γιώργου Κασκάνη)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΣΚΑΝΗΣ, 14:22 (τελευταία ενημέρωση 14:22)

ΑΠΟΨΗ

H εξορία της λογικής (Η άποψη της εφημερίδας ΠΟΛΙΤΗΣ)

Πολίτης News, 23.03.2017

Επιστροφή
στην αρχή