Τα χρόνια «τρώνε» τη Μόρφου (βίντεο)

WEB TV
Γιατί η τ/κ πλευρά διεκδίκησε σθεναρά τη Μόρφου στις συνομιλίες; Ποιες μεγάλες αναπτύξεις έγιναν στην κωμόπολη από το 2004; Τι λένε Τ/Κ κάτοικοι;

«Δεν πρόκειται να υπάρξει θετική κατάληξη σε σχέδιο λύσης χωρίς την επιστροφή της κατεχόμενης Μόρφου υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση...». Αυτό ήταν το μότο του Προέδρου Αναστασιάδη από την έναρξη των συνομιλιών με τον Τ/Κ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί και με αυτόν τον στόχο διαπραγματεύτηκε στις εντατικές συνομιλίες των τελευταίων εβδομάδων στο εδαφικό, καταφέρνοντας να τον πετύχει.

Ο Πρόεδρος ήξερε καλά όταν πήγαινε στην Ελβετία ότι από τη μία η έκβαση της Μόρφου αποτελεί ψυχολογικό όριο για τους Ε/Κ, όσον αφορά τα υπό επιστροφή κατεχόμενα εδάφη, και ότι από την άλλη η Μόρφου ήταν ένα θέμα για το οποίο ο βορράς έμοιαζε να είναι ανυποχώρητος.

Όπως διέρρευσε, ο κ. Αναστασιάδης κάθισε στις συνομιλίες ξεκινώντας τουλάχιστον με αυτό που έδινε στο χέρι στην ε/κ κοινότητα το σχέδιο λύσης το 2004. Ένα ποσοστό εδάφους γύρω στο 28% % στην τ/κ ομόσπονδη πολιτεία. Έχοντας πάντα κατά νουν ότι θα ήταν σκληρή η διαπραγμάτευση -όπως και φάνηκε πως ήταν-, και ότι δεν θα ήταν καθόλου εύκολη η υπόθεση της επιστροφής της Μόρφου, δεδομένου ότι δέχθηκε τεράστιες αλλαγές και αναπτύξεις, η πόλη αλλά και η ευρύτερη περιοχή τα χρόνια που μεσολάβησαν από τα δημοψηφίσματα.

Η τ/κ πλευρά ξεκίνησε με διαπραγμάτευση το 32% του εδάφους στην υπό δική της διοίκηση συνιστώσα πολιτεία και βεβαίως χωρίς επιστροφή της Μόρφου. Για να συμβιβαστεί σε ένα ποσοστό λίγο πιο πάνω από το 29% στο παρά ένα της λήξης του Μοντ Πελεράν 1, δίνοντας την πόλη της Μόρφου υπό ε/κ διοίκηση.

Κοινότητες ωστόσο της περιοχής του Κόλπου της Μόρφου που με το Ανάν θα επιστρέφονταν, κυρίως οι κοινότητες γύρω από το χωριό Καραβοστάσι, μένουν υπό τ/κ διοίκηση. Τι άλλαξε στην περιοχή της Μόρφου όλα αυτά τα χρόνια, ώστε να διαφοροποιηθούν οι τουρκικές διεκδικήσεις επί του εδάφους; Αφενός οι μεγάλες αναπτύξεις στις οποίες προχώρησε η Τουρκία και αφετέρου η προσπάθειά της για εγκατάσταση στην περιοχή πληθυσμών εποίκων.

Οι νέοι δρόμοι

Η περιοχή της Μόρφου έως και τα δημοψηφίσματα ήταν μία περιοχή για την οποία η τουρκική πλευρά δεν επεδείκνυε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Είχαν μεν δοθεί περιουσίες σε Τ/Κ από τις επαρχίες Πάφου και Λεμεσού για να εγκατασταθούν, όμως υποδομές δεν είχαν γίνει έως και το 2004. Οι κάτοικοι της περιοχής ζούσαν σε αναμονή, δεν επένδυαν σε νέες κατοικίες, οι νέοι λόγω της ανασφάλειας που επικρατούσε έφευγαν για να κτίσουν τη ζωή τους σε άλλες περιοχές που δεν ήταν υποψήφιες για επιστροφή σε περίπτωση λύσης, ενώ γενικά επικρατούσε στη Μόρφου και στα γύρω χωριά (εξαιρουμένης της Λεύκας βεβαίως) μία αίσθηση εγκατάλειψης.

Μετά την παταγώδη αποτυχία των συνομιλιών του 2004 τα δεδομένα άρχισαν να αλλάζουν. Κατασκευάστηκε νέος, σύγχρονος δρόμος που συνδέει τη Λευκωσία με τη Μόρφου. Ενώ επίσης κατασκευάζεται αυτή τη στιγμή δρόμος 15-18 χλμ., αυτοκινητόδρομος τεσσάρων λωρίδων συγκεκριμένα, που θα συνδέει τη Μόρφου με τη Λεύκα.

Στο καφενείο της Ζώδιας όπου συναντήσαμε Τ/Κ κατοίκους της περιοχής και κουβεντιάσαμε μαζί τους μας είπαν πως οι φήμες που έδιναν κι έπαιρναν εδώ και καιρό ήταν πως τα πράγματα άλλαξαν για την Τουρκία σε σχέση με τα εδάφη που θα επιστρέφονταν σε περίπτωση λύσης. Ορόσημο, όπως μας είπαν, ήταν ο νέος δρόμος Μόρφου - Λεύκας. Νοτίως του δρόμου τα εδάφη ήταν υπό επιστροφή και βορείως του δρόμου, συμπεριλαμβανομένης και της πόλης της Μόρφου, θα έμεναν υπό τ/κ διοίκηση.

Νερό και άλλες αναπτύξεις

Εν τω μεταξύ, όπως μας πληροφόρησαν Τ/Κ της περιοχής, στη Μόρφου έχει ήδη φτάσει το νερό από την Τουρκία. Έχει δικτυωθεί η πόλη και κοινότητες βορείως του δρόμου, για να μπορούν να προμηθεύονται νερό από το φράγμα στα Πάναγρα -όπου αποθηκεύεται το νερό που φτάνει στην Κύπρο με υποθαλάσσιο αγωγό- οι κάτοικοι Μόρφου. Νοτίως ωστόσο του δρόμου, όπως για παράδειγμα στην Πάνω και Κάτω Ζώδια, χωριά που επιστρέφονται στους Ε/Κ, το νερό ακόμη δεν έχει μεταφερθεί...

«Μας υποσχέθηκαν πως θα το φέρουν», υποστηρίζει ο Ερσέν, κάτοικος Πάνω Ζώδιας τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Και είναι σίγουρο πως χωρίς κατάληξη στις συνομιλίες το υπόγειο δίκτυο του νερού θα φτάσει και νοτίως του δρόμου. Ήδη στην περιοχή -την υπό διαπραγμάτευση για επιστροφή- είναι αξιοσημείωτη η οικιστική ανάπτυξη που σημειώνεται.

Ο κ. Τζεμίλ από τη Συλίκου και 42 χρόνια κάτοικος Πάνω Ζώδιας, 63 ετών, μας ξεναγεί στην περιοχή της Ζώδιας και της Μόρφου. Όπως μας εξηγεί, τα σπίτια που βλέπουμε να ανεγείρονται, και είναι μόνο ισόγεια, ανήκουν σε εποίκους. Είναι σπίτια που κτίζονται με διευκολύνσεις της Τουρκίας για τους εποίκους, κυρίως Κούρδους, που εγκαθίστανται στην περιοχή.

Τα καινούργια -ή υπό κατασκευή- σπίτια, που είναι διώροφα, έχουν δηλαδή ένα ισόγειο κι έναν όροφο, ανήκουν κυρίως σε Τ/Κ. Ένα τέτοιο σπίτι, σε ελληνοκυπριακή γη, σε έδαφος που επιστρέφεται, έχει κτίσει και η κόρη του κ. Τζεμίλ στη Ζώδια, κοντά στο γήπεδο, κι έχει κατοικήσει εκεί με τον σύζυγό της τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Είναι δεκάδες πάντως οι νέες οικοδομές που ανεγείρονται στην περιοχή, κι όχι μόνο βορείως του δρόμου.

Εν τω μεταξύ στην Πάνω Ζώδια, που επιστρέφεται υποτίθεται, ανεγείρεται αυτή την περίοδο μεγάλο τζαμί. Οι Τ/Κ είναι γνωστοί περισσότερο για την κοσμικότητα παρά τη για θρησκευτικότητά τους, συνεπώς το τζαμί κατασκευάζεται για τους νεοεισαχθέντες μουσουλμάνους της περιοχής.

Ξενοδοχείο

Μία μεγάλη επένδυση που γίνεται σε έδαφος που επιστεφόταν το 2004, όχι όμως τώρα, συγκεκριμένα στα Καζιβερά, είναι ένα μεγάλο ξενοδοχείο που είναι υπό ανέγερση. Όπως έχει πληροφορηθεί ο "Π", το ξενοδοχείο ανήκει σε ισραηλινά συμφέροντα και κτίζεται σε τ/κ γη.

 

Το πανεπιστήμιο

Μία άλλη μεγάλη επένδυση που έδειχνε τα τελευταία χρόνια τις προθέσεις της Τουρκίας ως προς τη Μόρφου ήταν η ανέγερση ενός νέου μεγάλου πανεπιστημίου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τ/κ Τύπου, το Πανεπιστήμιο της Μόρφου, που αποτελεί παράρτημα του Nisantasi, ενός μεγάλου και αξιοσέβαστου πανεπιστημίου της Τουρκίας, άνοιξε τις πύλες του τον Σεπτέμβρη προσφέροντας θέσεις σε 500 φοιτητές.

Ο στόχος, όπως γράφτηκε, από την ανέγερση του πανεπιστημίου, είναι η ανάπτυξη επιχειρήσεων και υπηρεσιών στην περιοχή. Η κυβέρνηση των κατεχομένων έστελνε το μήνυμα ότι η περιοχή έχει αναπτυχθεί επαρκώς από το 1974, οι επιχειρηματίες και η τοπική κοινωνία έχουν μοχθήσει για την ανάπτυξη και συνεπώς δεν θα πρέπει να επιστραφεί η Μόρφου ως μέρος της λύσης.

Εκτός από το πανεπιστήμιο στην περιοχή κτίζονται ήδη διαμερίσματα και εστίες για τους φοιτητές. Όπως έχουμε μάθει από πηγές μας στη Μόρφου, στην πόλη ανεγείρονται 5-6 οκταώροφες πολυκατοικίες γα να στεγάσουν τους φοιτητές.

 
Θα βρεθεί τρόπος και για τις περιουσίες

Ο Ερσέν, Τ/Κ, 37 ετών, πελεκάνος, έχει μετακομίσει μαζί με τη γυναίκα και τον 12χρονο γιο τους στη Ζώδια τους τελευταίους μήνες. Είναι ψύχραιμος με το ενδεχόμενο λύσης και παρότι επένδυσε αρκετά στο σπίτι που αγόρασε προτιμά τη λύση στο Κυπριακό και έχει εμπιστοσύνη πως κάτι θα γίνει και με τις περιουσίες. Θα βρεθεί τρόπος...

- Αγόρασα ένα σπίτι εδώ, το φτιάξαμε και μένουμε 4 μήνες τώρα. Πριν έμενα στην Αυλώνα. Το παιδί μου πάει σχολείο στη Μόρφου.

- Γιατί επιλέξατε τη Ζώδια; Εάν επιστραφεί το χωριό στους Ε/Κ τι θα γίνει με το σπίτι που αγοράσατε;

- Έτσι ακούσαμε κι εμείς. Ότι θα επιστραφεί. Αλλά δεν ξέραμε τίποτα περισσότερο. Δεν είδαμε χάρτη. Περιμένουμε. Φαίνεται ότι η Ζώδια θα δοθεί πίσω.

- Αν το σπίτι που αγόρασες το θέλει πίσω ο Ε/Κ τι θα κάνεις;

- Δεν ξέρουμε τι θα γίνει. Θα μας δώσουν άλλο σπίτι; Θα πάρουμε τα λεφτά μας πίσω; Δεν ξέρω. Θα δούμε...

- Εσύ τι προτιμάς;

- Εγώ προτιμώ να γενεί λύση. Για τα σπίτια δεν ξέρουμε τι θα γίνει, αλλά θα βρεθεί λύση.

- Πόσο αγόρασες το σπίτι σου;

- 60 χιλιάδες τούρκικες, περίπου 20 χιλιάδες ευρώ. Έκαμα και έξοδα πάνω στο σπίτι. Μου έκατσε 100 χιλιάδες τούρκικα. 30 χιλιάδες ευρώ περίπου.

- Γιατί το αγόρασες αφού είναι ρευστή η κατάσταση εδώ στην περιοχή;

- Το βρήκαμε φθηνά και το πήραμε.

- Νιώθεις όμως ασφάλεια, ότι δεν θα μείνεις στον δρόμο σε περίπτωση λύσης;

- Θα δούμε τι θα γίνει. Ή θα μας δώσουν άλλο σπίτι ή λεφτά... Κάτι θα γίνει...

Μπορούμε να ζήσουμε μαζί

Ο κ. Τζεμίλ από τη Συλίκου όχι μόνο θέλει λύση, αλλά επιστρέφει και στο χωριό του εάν βοηθήσει το κράτος να κτίσει ένα νέο σπιτάκι, γιατί αυτό του πατέρα του έχει γκρεμιστεί.

Δεν αποκλείει όμως και το ενδεχόμενο να ζήσει σε άλλο σπίτι στην περιοχή της Μόρφου που θα του κτίσει και πάλιν το κράτος εάν κληθεί να επιστρέψει το σπίτι που διαμένει σήμερα μαζί με τη σύζυγό του. Δεδομένου ότι και τα παιδιά του μένουν στην περιοχή της Μόρφου και δεν θα ήθελε να ζήσει μακριά τους.

Το σπίτι στο οποίο μένει τώρα είναι σίγουρος ότι ο ιδιοκτήτης του, κάποιος Πίτσιακκος που κατοικεί στον Αστρομερίτη, θα το διεκδικήσει πίσω. "Δεν είμαστε φελλάχηδες. Έχουμε σπίτια και τα εγκαταλείψαμε. Και περιουσίες. Αυτά στα οποία μένουμε δεν είναι δικά μας. Αλλά αφήσαμε περιουσίες και φύγαμε".

Μαζί με τον κ. Τζεμίλ πήγαμε μέχρι το νεόκτιστο σπίτι της κόρης του για να το δούμε. Κόστισε 300 χιλιάδες τούρκικες, κάτι παραπάνω από 100 χιλιάδες ευρώ. Η κόρη του εργάζεται στο πανεπιστήμιο στη Λεύκα. Είναι ακαδημαϊκός. Όπως μας μεταφέρει ο πατέρας της, δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει τη Ζώδια. Ούτε το καινούργιο της σπίτι όπου θέλει να μεγαλώσει την οικογένειά της.

«Αισθάνεται Ζωθκιάτισσα η κόρη μου. Εδώ γεννήθηκε, εδώ μεγάλωσε, εδώ θέλει να ζήσει. Όσες φορές πήγαμε στη Συλίκου μου είπε πως δεν θα της άρεσε να μένει εκεί. Το χωράφι που κτίσαμε το σπίτι της δεν ξέρουμε σε ποιον Ε/Κ ανήκει. Αλλά τι μπορούσαμε να κάνουμε; Το πρόβλημα είναι τα σπίτια. Τι θα γίνει με τα σπίτια. Πού θα μείνουμε. Κατά τα άλλα μπορούμε να ζήσουμε μαζί με τους Ε/Κ. Δεν βλέπω κανένα θέμα σ' αυτό», μας λέει ο κ. Τζεμίλ.

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

WEB TV

Η άγνωστη γλώσσα των κωφών (WebTV)

ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΑΖΑΝΙΑΣ, 14.12.2017

WEB TV

Τα ασυνόδευτα Κυπριόπουλα του ’74 στο καράβι για το άγνωστο (WebTV)

ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, 13.12.2017

WEB TV

Ποια η διαφορά του κρεοπωλείου από το κρεοπωλείο–χοιροπωλείο; (WebTV)

ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ, 12.12.2017

Επιστροφή
στην αρχή