Τ. Γιαννίτσης: Η Κύπρος μπορεί να έχει ρόλο στην κλιματική αλλαγή

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
O Τ. Γιαννίτσης σημειώνει ότι η γεωγραφία και σε κάποιο βαθμό, η πολιτική προσφέρουν στην Κύπρο την ευκαιρία για ευρύτερες περιφερειακές συνεργασίές.

Μπορεί μια μικρή χώρα όπως η Κύπρος να διαδραματίσει ρόλο στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής; Η απάντηση που έρχεται από τα συμπεράσματα των εργασιών του Διεθνούς Συνεδρίου για την Κλιματική Αλλαγή που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Κύπρου είναι καταφατική.
«Απέναντι σε τόσο μεγάλες αβεβαιότητες και πολλαπλές προκλήσεις, είναι πολύ σημαντικό να αναπτυχθούν ικανότητες, δίκτυα, θεσμοί, συμπεριφορές και πρωτοβουλίες, οι οποίες να φέρνουν μια κοινωνία πιο κοντά σε φιλικές προς το κλίμα διαδρομές. Στο πλαίσιο δομών περιφερειακής διακυβέρνησης και συνεργασιών, το Ινστιτούτο Κύπρου θα μπορούσε να αναλάβει ενεργό ρόλο», αναφέρει ο καθηγητής Οικονομικών και πρώην υπουργός Τάσος Γιαννίτσης στην εισήγησή του στο συνέδριο για τη θέση της Κύπρου στο νέο πολιτικό και οικονομικό τοπίο που φέρνει η κλιματική αλλαγή.
Σύμφωνα με τον κ. Γιαννίτση η γεωγραφία και, σε κάποιο βαθμό, η πολιτική, προσφέρουν στην Κύπρο και σε άλλες χώρες της περιοχής την ευκαιρία για ευρύτερες περιφερειακές συνέργειες και συνεργασίες για κοινά προβλήματα ή/και μελλοντικές προκλήσεις.
«Κατά την άποψή μου, ο στόχος να ενισχυθούν οι υποστηρικτικοί μηχανισμοί για μια πιο ενεργή πολιτική, θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη δημιουργία ενός νέου κέντρου ή ινστιτούτου στο πλαίσιο του Ινστιτούτου Κύπρου, με κέντρα βάρους την Οικονομία, την Τεχνολογία και την Κλιματική Αλλαγή».

Δομές


Η δημιουργία περιφερειακών φορέων που θα αναλάβουν εξειδικευμένους ρόλους, προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα», εξηγεί ο κ. Γιαννίτσης, και προσθέτει: «Η Κύπρος βρίσκεται σε έναν ασταθή γεωπολιτικό περίγυρο, που χαρακτηρίζεται από πολλές μακροπρόθεσμες πολιτικές και κοινωνικές αβεβαιότητες, εντάσεις, ακόμα και ένοπλες συγκρούσεις. Ως μικρή νησιωτική οικονομία, η Κύπρος έχει περιορισμένους βαθμούς ελευθερίας σε ό,τι αφορά το είδος της οικονομικής της ανάπτυξης και προσαρμογής. Η ανταγωνιστικότητα και το βιοτικό της επίπεδο δεν εξαρτώνται τόσο από την ικανότητά της να παράγει καινοτομίες ή τεχνολογικές αλλαγές σε μεγάλη κλίμακα, όσο από την ικανότητά της να εξειδικεύεται σε επιλεγμένους τομείς, να αξιοποιεί έγκαιρα νέες διαθέσιμες τεχνολογίες και να αντιδρά αποφασιστικά και νωρίτερα από άλλους. Εξίσου σημαντικό είναι να παρακολουθούνται οι συνεχείς μετασχηματισμοί και αλλαγές που αφορούν δραστηριότητες στις οποίες η Κύπρος έχει ή θα μπορούσε να δημιουργήσει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
Ο κ. Γιαννίτσης, με αφορμή την παρουσία του στην Κύπρο, αναλύει στον «Π» το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί η Κύπρος, με τη χώρα να βιώνει ήδη τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγή αναγνωρίζεται ως υπαρκτό, αλλά δεν βλέπουμε μια μαζική κινητοποίηση. Σαν το σύστημα να μην βλέπει το ρίσκο και τον κίνδυνο.

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση της παγκόσμιας κοινής γνώμης, αν και, πάντα, σε μειοψηφικό και όχι πλειοψηφικό επίπεδο. Πολύς κόσμος καταλαβαίνει ότι γεννώνται σοβαροί κίνδυνοι, χωρίς να ξέρει ακριβώς ποιοι. Όσοι έχουν ευθύνες, αντί να σιωπούν και να μεταθέτουν τα προβλήματα σε επόμενους, πρέπει να προλάβουν τους κινδύνους. Διαφορετικά, το βασικό ρίσκο είναι, ότι πολλές από τις επιπτώσεις που πιθανότατα προκύψουν, θα έχουν πολύ αρνητικά και, κυρίως, μη αντιστρέψιμα αποτελέσματα.

Βλέπουμε να υπάρχει μια αντίσταση στις αλλαγές για να αντιμετωπιστούν αυτές οι επιπτώσεις. Πού το αποδίδετε;

Υπάρχει αντίσταση στις αλλαγές, γιατί ανατροπές στις ισορροπίες, όσο αναγκαίες και αν είναι από συλλογική σκοπιά, σημαίνουν ζημιές για εμπεδωμένα κεφαλαιακά, αλλά και άλλα, συμφέροντα. Ας σκεφτούμε την ιστορία των Λουδιτών. Αυτά είναι γνωστά στην ιστορία των τεχνολογικών αλλαγών. Παγιωμένα συμφέροντα σημαίνουν ότι έχουν επενδυθεί κεφάλαια σε τεχνολογίες και δραστηριότητες οι οποίες θα πρέπει να σταματήσουν ή να συρρικνωθούν, με τεράστιο κόστος για όσους είναι συνδεδεμένοι με αυτά. Ένα παράδειγμα: Πριν λίγα χρόνια, ο πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας της Αγγλίας, Μαρκ Κάρνεϊ, είχε προειδοποιήσει το τραπεζικό σύστημα -και τέτοιες προειδοποιήσεις δεν συνηθίζονται από κεντρικούς τραπεζίτες- ότι εκτίθεται όλο και περισσότερο σε κινδύνους χρηματοδότησης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα οποία πιθανότατα σε 2-3 δεκαετίες θα πρέπει να περιοριστούν στο μισό, καθώς ο πλανήτης δεν θα αντέχει τη χρησιμοποίησή τους για λόγους κλιματικής αλλαγής. Το μήνυμα ήταν ότι οι τράπεζες κινδυνεύουν να δεχθούν σημαντικό πλήγμα από τέτοιες χρηματοδοτήσεις. Είναι ένα φοβερό μήνυμα. Όμως τόσο η κοινωνία, όσο και το πολιτικό σύστημα και ο επιχειρηματικός τομέας λειτουργούν με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και αντίληψη. Κατά κανόνα, τείνουν να μεταθέτουν την επίλυση προβλημάτων, ελπίζοντας ότι στο μεταξύ δεν θα έχουν το βάρος της προσαρμογής. Αυτό δεν είναι κάτι νέο, αλλά επαναλαμβάνοντας την πρακτική αυτή στις σημερινές συνθήκες, δημιουργείται αύριο ένα εκρηκτικό πρόβλημα.

 

-Κράτη όπως η Κύπρος, που βιώνουν επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, μπορούν πολιτικά να κινητοποιήσουν άλλα κράτη, ισχυρότερα και με μεγαλύτερη επιρροή, για να βρεθούν λύσεις. Για παράδειγμα η Ολλανδία δεν νιώθει το πρόβλημα της σκόνης από τη Σαχάρα. Πώς μπορεί να το καταλάβει;

Κατ’ αρχήν είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι έχει γίνει ευρύτερα κατανοητό πού πάμε. Το συνέδριο του Ινστιτούτου Κύπρου κατέδειξε εξαιρετικά σημαντικές, αλλά και ανησυχητικές προοπτικές στον χώρο της Μεσογείου και μάλιστα της Ανατολικής Μεσογείου. Δεύτερον, οι περισσότερες κοινωνίες και συχνά, οι μεσαίες και μικρές, θεωρούν, ότι δεν μπορούν να επηρεάσουν με τη δική τους συμπεριφορά την κλιματική αλλαγή και ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν μια πολιτική «ελεύθερου καβαλάρη», αδιαφορώντας για τις εξελίξεις. Μια μικρή κοινωνία, μεμονωμένα, ίσως δεν έχει σημασία τι θα κάνει. Αλλά αν 150 κράτη μεσαίου και μικρού μεγέθους ακολουθήσουν το ίδιο σκεπτικό, ο αντίκτυπος θα ήταν τεράστιος. Θεωρώ, ότι αυτές οι κοινωνίες ή αυτά τα κράτη μπορούν και θα έπρεπε να προβληματιστούν πάρα πολύ στο πώς μπορούν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Μπορεί, λοιπόν, να μην μπορούν να ανακόψουν τη ροή της σκόνης από τη Σαχάρα, μπορούν, όμως, να κάνουν πάρα πολλά για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της στην υγεία, στη γεωργία, στον τουρισμό, στα πολλά προβλήματα που προκύπτουν. Μια από τις μεγάλες προκλήσεις για χώρες όπως η Κύπρος, είναι να προβλέψουν, να προετοιμαστούν και να προσαρμοστούν όσο το δυνατό αποτελεσματικότερα και έγκαιρα στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Να αποτελέσει δηλαδή μια εθνική προτεραιότητα;

>Θα πρέπει να αποτελέσει για όλους εθνική και πλανητική προτεραιότητα. Όσο πιο πλήρως προετοιμάζεται μια κοινωνία, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει, όχι να βρεθεί στον παράδεισο, αλλά να βιώσει λιγότερο αρνητικές επιπτώσεις. Πού θα βρεθείς εξαρτάται από το τι θα κάνεις.

Μια χώρα, μια οικονομία που στρέφεται σε πράσινες πολιτικές, μπορεί να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλα κράτη και άλλες οικονομίες που κινούνται πιο παραδοσιακά;

Σαφέστατα. Οι εξελίξεις σε ό,τι αφορά την κλιματική αλλαγή έχουν ήδη οδηγήσει και θα οδηγούν όλο και περισσότερο σε πολύ σημαντικές τεχνολογικές μεταβολές σε παγκόσμιο επίπεδο. Όλοι θα ψάχνουν να βρουν νέες λύσεις και αυτό το έχουμε δει συχνά στο παρελθόν. Όταν είμαστε αντιμέτωποι με τόσο μεγάλες και εκτεταμένες προκλήσεις, τότε μπαίνουν σε κίνηση διαδικασίες έρευνας και καινοτομίας προκειμένου να βρεθούν απαντήσεις για τα διάφορα προβλήματα που εμφανίζονται. Πρώτον, γιατί είναι κοινωνικά επιτακτικό και δεύτερον γιατί δημιουργεί νέες πηγές κέρδους, απασχόλησης και μεγέθυνσης. Οι χώρες που θα μπορέσουν να βρουν ή να εφαρμόσουν πιο γρήγορα από άλλους λύσεις στα νέα προβλήματα, θα δημιουργούν ταυτόχρονα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Στα πεδία αυτά θα πρέπει να κάνουν επενδύσεις για να βγουν κερδισμένες. Αν δεν το επιτύχουν, απλώς θα βγουν χαμένες.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ναι στην κοινή δημοσιονομική πολιτική αλλά τα εργαλεία στο κάθε κράτος

Πολίτης News, 15:33 (τελευταία ενημέρωση 15:33)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Νέο επεισόδιο στην κόντρα Οδυσσέα-Κουρσουμπά

Πολίτης News, 15:30 (τελευταία ενημέρωση 15:30)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πότε θα απωλέσει την άδεια τραπεζικών εργασιών ο Συνεργατισμός

Πολίτης News, 15:15 (τελευταία ενημέρωση 15:15)

Επιστροφή
στην αρχή