Στην δημοσιότητα έδωσε ο ΟΑΣΕ το «γλωσσάρι»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Ο εκπρόσωπος του Γραφείου για την Ελευθερία του Τύπου του ΟΑΣΕ ξεκαθαρίζοντας για πολλοστή φορά «το γλωσσάρι δεν θα επιβάλει πολιτική ορθότητα».

Ένα γλωσσάρι με ευαίσθητες λέξεις για τους Ε/Κ και τους Τ/Κ το οποίο μπορεί να αποτελέσει προαιρετικό εργαλείο για τους δημοσιογράφους των δύο κοινοτήτων, παρουσίασε σήμερα στο πλαίσιο του προγράμματος «Διάλογος Κύπρος» ο Οργανισμός για την Ασφάλεια στην Ευρώπη.

 Το τρίγλωσσο έντυπο με τίτλο «Λέξεις που έχουν σημασία: Γλωσσάριο για τη δημοσιογραφία στην Κύπρο», που ετοιμάστηκε από Ε/Κ και Τ/Κ δημοσιογράφους, περιέχει συνολικά 56 εκφράσεις και λέξεις, επεξηγεί για ποιος λόγους αυτές είναι ευαίσθητες για τη μια ή την άλλη κοινότητα, και στις περιπτώσεις που οι συγγραφείς έχουν καταλήξει σε μια κοινά αποδεκτή διατύπωση αυτή καταγράφεται ως εισήγηση. Σε σημαντικό αριθμό περιπτώσεων δεν υπήρξε η όποια συμφωνία.

Σε συνέντευξη Τύπου ο εκπρόσωπος του Γραφείου για την Ελευθερία του Τύπου του ΟΑΣΕ, Αρλέμ Ντεζίρ, εξέφρασε την ελπίδα πως με την δημοσιοποίηση του αποτελέσματος της εργασίας για το γλωσσάρι θα μπορέσει να ξεκινήσει μια καλύτερη συζήτηση για το θέμα, ξεκαθαρίζοντας για πολλοστή φορά «το γλωσσάρι δεν θα επιβάλει πολιτική ορθότητα» και προσθέτοντας  πως το γραφείο του «δεσμεύεται για την ελευθερία της άποψης».

 Αυτό που έγινε, σημείωσε, ήταν μια συζήτηση για τους όρους, για τους οποίους σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξε μια πιθανή εναλλακτική, και σε άλλες όχι.

Ο Αρλέμ Ντεζίρ είπε ότι οι λέξεις αντικατοπτρίζουν την ιστορία και τον πολιτισμό, αλλά προέρχονται επίσης από τις δικές μας επιλογές, τη στάση μας απέναντι σε καταστάσεις, γεγονότα και ανθρώπους. Οι λέξεις διαμορφώνουν τις απόψεις μας, κάνουν την διαφορά πολλές φορές, ανέφερε, προσθέτοντας ότι πολλές φορές λένε ότι «ο πόλεμος ξεκινά με τα λόγια, ίσως η ειρήνη και η ενότητα μπορούν επίσης να ξεκινήσουν με λέξεις».
 
Το γλωσσάρι στοχεύει στο να βοηθήσει τους δημοσιογράφους στο επαγγελματικό τους έργο, να βοηθήσει σε μια καλύτερη αλληλοκατανόηση και σε ποιοτική δημοσιογραφικά, ανέφερε ο αξιωματούχος του ΟΑΣΕ και βασίζεται στον πλουραλισμό των ΜΜΕ και τη δημοσιογραφική δεοντολογία. Είναι ένα εθελοντικό εργαλείο για την ενδυνάμωση της ποιοτικής δημοσιογραφίας, «δεν προσποιείται ότι υπάρχουν πάντοτε εναλλακτικές σε λέξεις που θεωρούνται προσβλητικές για την άλλη κοινότητα».
 
Είναι ένα εργαλείο προς συζήτηση και προσπαθεί να εξηγήσει γιατί κάποιες λέξεις θεωρούνται προσβλητικές και πώς μπορεί να αντιμετωπίσεις αυτή την αντίληψη κάποιων αναγνωστών, πρόσθεσε. «Γιατί πρόκειται για ένα νησί που λόγω της ιστορίας και του τί συνέβη στο παρελθόν, είναι τώρα διαιρεμένο, αλλά είναι ένα νησί». Και το μέλλον αυτού του νησιού, συνέχισε, μπορεί να διαμορφωθεί από αυτά που γράφονται για την άλλη κοινότητα.
 
Ο κ. Ντεζίρ είπε ότι θεωρούν ενδιαφέρον πως το γλωσσάρι συζητήθηκε τις προηγούμενες εβδομάδες αν και δεν είχε δημοσιοποιηθεί και ευελπιστεί ότι θα υπάρξει μια νέα συζήτηση τώρα στα ΜΜΕ βασισμένη στο περιεχόμενό του. Κάποιοι θα διαφωνήσουν, κάποιοι θα συμφωνήσουν και κάποιοι ήδη θεωρούν ότι πρέπει να υπάρξει και δεύτερη, νεότερη έκδοσή του, πρόσθεσε.
 
Θέλει να ξεκαθαρίσει, είπε, πως πρόκειται για ένα εργαλείο που δεν υποβάλλει, ούτε επιβάλλει την πολιτική ορθότητα και πως υποστηρίζει ότι οι δημοσιογράφοι είναι ελεύθεροι να γράφουν και να κάνουν τη δουλειά τους ελεύθερα. Ταυτόχρονα, ανέφερε, υπερασπίζονται ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στην πηγή και να υπάρχει πλουραλισμός και διαφορετικές απόψεις. Ακόμα και οι δημοσιογράφοι που επιλέγουν να γράφουν όχι αντικειμενικά πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτά που γράφουν επηρεάζουν τους αναγνώστες, ειδικά όταν αφορά άλλους ανθρώπους, την άλλη κοινότητα, συμπλήρωσε.
 
Είναι καθήκον των δημοσιογράφων, ανέφερε, να συζητήσουν μεταξύ τους στο μέσο που εργάζονται αλλά και πέραν αυτού για τη δουλειά τους και να γνωρίζουν τις ευαισθησίες ειδικά όταν γράφουν για την κατάσταση στην Κύπρο και το μέλλον του νησιού.
 
Ο κ. Ντεζίρ ευχαρίστησε την Γερμανία και την Ολλανδία που χρηματοδότησαν τον καταρτισμό του γλωσσάριου αλλά και τους συγγραφείς του: Μπεκίρ Αζγκίν, Εσρά Αϊγκίν, Μαρία Σιακαλλή και Χρίστο Χριστοφίδη. Στόχος, είπε, να προταθούν κάποιες εναλλακτικές λύσεις για λέξεις που θεωρούνται προσβλητικές. Το γλωσσάρι τελούσε υπό την αιγίδα του Άιντα Γουάιτ, Διευθυντή του Δικτύου Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας, που ήταν παρών στην δημοσιογραφική διάσκεψη.
 
Οι λέξεις που περιλαμβάνονται στο γλωσσάρι γίνονται αντιληπτές διαφορετικά ανάλογα με το πού βρίσκεσαι στην Κύπρο, ανέφερε ο κ. Ντεζίρ, εξηγώντας ότι αυτές τις λέξεις οι συγγραφείς τις συζήτησαν μεταξύ τους και μετά όλοι μαζί προτείνοντας εκεί και όπου ήταν πιθανό, κάποιες εναλλακτικές ώστε ο κάθε δημοσιογράφος να μπορεί, εάν θέλει, να επιλέξει.
 
Απαντώντας σε ερωτήσεις ο αξιωματούχος του ΟΑΣΕ διευκρίνησε ότι στο γλωσσάρι υπάρχουν και λέξεις για τις οποίες δεν υπήρξε ομοφωνία μεταξύ των συγγραφέων και αυτό αναγράφεται. Δεν έγινε, ανέφερε, μια προσπάθεια καταμέτρησης των λέξεων που θεωρούνται προσβλητικές στην μια ή την άλλη πλευρά. Εάν υπάρχουν περισσότερες λέξεις θα μπορούσαν να προστεθούν σε μια άλλη έκδοση, αυτή είναι η πρώτη, σημείωσε.
 
Κληθείς να απαντήσει στις επικρίσεις για προσπάθεια πατροναρίσματος της δημοσιογραφίας με το συγκεκριμένο γλωσσάρι, ο Αρλέμ Ντεζίρ είπε ότι δεν τίθεται τέτοιο θέμα, γράφτηκε από δημοσιογράφους, εξηγεί γιατί κάποιοι όροι θεωρούνται προσβλητικοί και όπου είναι δυνατό προβάλλει εναλλακτικές. Είναι ένα εργαλείο για συζήτηση, ειδικά μεταξύ των δημοσιογράφων που είναι υποστηρικτικοί προς την ύπαρξη διαλόγου στο νησί, προς ένα κοινό, ενωμένο μέλλον όπου θα μπορείτε να απευθύνεστε σε όλους τους πολίτες. συμπλήρωσε.

 

Γουάιτ: Δεν είναι η τελευταία λέξη 

 Κατά την εκδήλωση παρουσιάστηκε επίσης έκθεση με φωτογραφίες και ρεπορτάζ Ε/Κ και Τ/Κ δημοσιογράφων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα ανταλλαγής δημοσιογράφων τον περασμένο χειμώνα, στο πλαίσιο του οποίου δούλεψαν για μια εβδομάδα σε ΜΜΕ της άλλης πλευράς.

Στην εισαγωγή του κειμένου από τον πρόεδρο του Διεθνούς Δικτύου Ηθικής Δημοσιογραφίας, Έινταν Γουάιτ, σημειώνεται πως «δεν είναι μια λίστα απαγορευμένων λέξεων ή φράσεων» και «δεν έχει σκοπό να περιορίσει ή να παρεμποδίσει με οποιονδήποτε τρόπο» την άσκηση της ελεύθερης δημοσιογραφίας.

 «Το γλωσσάριο δεν αποτελεί την τελευταία λέξη. Είναι μέρος μιας εξελικτικής διαβούλευσης και συζήτησης για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημοσιογραφία» σημειώνεται, αλλά «αναδεικνύει λέξεις και όρους που κατανοούνται διαφορετικά και που μπορεί να μην είναι χρήσιμοι».

Τι περιλαμβάνει το γλωσσάρι

Στο γλωσσάρι, μεταξύ άλλων, αντί της λέξης Αττίλας, προτείνεται η λέξη τουρκικός στρατός, τουρκικά στρατεύματα, αντί κυπριακός λαός προτείνεται ελληνοκυπριακή κοινότητα, αντί μπουντρούμι φυλακή, αντί μητέρα πατρίδα προτείνεται Ελλάδα, Τουρκία, για τις λέξεις «ψευδοπρωθυπουργός/λεγόμενος υπουργός/’υπουργός’» δεν συμφωνήθηκε εναλλακτική λέξη, αντί Τούρκος εισβολέας προτείνεται Τουρκία/τουρκικός στρατός/τουρκική κυβέρνηση, αντί πρόσφυγες προτείνεται Τ/κ πρόσφυγες και Ε/κ πρόσφυγες, για τη λέξη εισβολή δεν συμφωνήθηκε εναλλακτική λύση, αντί εγκλωβισμένοι προτείνεται Ε/κ ή και Μαρωνίτες που ζουν στο βόρειο μέρος της Κύπρου και αντί ελεύθερες περιοχές προτείνεται το νότιο μέρος της Κύπρου.

 

 

Πρόεδρος ΕΣΚ
 
Κληθείς μετά τη δημοσιογραφική διάσκεψη να προβεί σε δηλώσεις ο Πρόεδρος της ΕΣΚ, Γιώργος Φράγκος αναφέρθηκε στο ιστορικό του προγράμματος «Διάλογος Κύπρος» που προάγει την επαγγελματική συνεργασία των δημοσιογράφων από τις δύο πλευρές και στο Μνημόνιο Συναντίληψης που υπέγραψαν πέρυσι που δημιούργησε τη δυναμική για άλλες δράσεις στο μέλλον, όπως η ανταλλαγή δημοσιογράφων.
 
Ο ΟΑΣΕ, πρόσθεσε, σκέφτεται να επαναλάβει το πρόγραμμα της ανταλλαγής δημοσιογράφων λόγω της επιτυχίας που είχε και επειδή προβάλλει την συνεργασία και δίδει την ευκαιρία γνώσεων για την άλλη πλευρά.
 
Ένα μέρος του προγράμματος «Διάλογος Κύπρος», ανέφερε ο κ. Φράγκος είναι και το γλωσσάρι σημειώνοντας ότι οι συνδικαλιστικές και επαγγελματικές ενώσεις των δημοσιογράφων έχουν αποστολή και καθήκον να υπερασπίζονται τα εργασιακά κεκτημένα, θέσμια και τις θέσεις εργασίας και να βελτιώνουν τα ωφελήματα. Απείχαν, είπε, από την εκπόνηση του γλωσσαρίου που δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία τους και γι’ αυτό θα απέχουν από οποιαδήποτε προσπάθεια δαιμονοποίησής του ή και παρουσίασής του ως πανάκεια.

 


Επιστροφή
στην αρχή