Σώζοντας τη διεθνή ποινική δικαιοσύνη

ΑΠΟΨΗ /ΕΠΙΛΟΓΕΣ
Τα τελευταία έτη, συχνό φαινόμενο αναφοράς είναι το γεγονός ότι η διεθνής ποινική δικαιοσύνη αποτελεί έρμαιο των πολιτικών εξελίξεων.

Του Δρ. Ιωάννη Π. Τζιβάρα

Μετά τη δήλωση του Μπουρούντι να αποχωρήσει από το Καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (εφεξής ΔΠΔ) στις 12/10/16, τόσο η Νότιος Αφρική όσο και η Γκάμπια δήλωσαν την πρόθεσή τους να εγκαταλείψουν το σύστημα απονομής ποινικής δικαιοσύνης σε διεθνές επίπεδο. Πολλές φορές βέβαια υπήρχαν κλυδωνισμοί στη διεθνή ποινική δικαιοσύνη αλλά, πλέον το μέλλον του ΔΠΔ είναι πιο αβέβαιο από ποτέ.

Τα τελευταία έτη, συχνό φαινόμενο αναφοράς είναι το γεγονός ότι η διεθνής ποινική δικαιοσύνη αποτελεί έρμαιο των πολιτικών εξελίξεων και των κέντρων λήψης των αποφάσεων, παράμετροι, μεταξύ άλλων, που πλήττουν τη νομιμότητα και την αξιοπιστία του Δικαστηρίου. Σαφέστατα, το ΔΠΔ έχει αδυναμίες, βελτιώσιμες μεν, και έχει δεχθεί αρκετές επικρίσεις για τον τρόπο λειτουργίας του αλλά, σε κάθε περίπτωση αποτελεί το ζωτικής σημασίας δικαιοδοτικό διεθνές όργαν0 για τη δίωξη και την τιμωρία ατόμων για την τέλεση εγκλημάτων που συνιστούν γενοκτονία, εγκλημάτων πολέμου όπως και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας.

Καίρια ζητήματα όμως τα οποία έλαβαν χώρα αποδεικνύουν τις αδυναμίες του Δικαστηρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ως προς αυτό ήταν εκείνο του Προέδρου του Σουδάν Omar Al-Bashir, ο οποίος κατηγορούμενος για τη διάπραξη διεθνών εγκλημάτων και δεδομένης της σχετικής ρήτρας υπό το Καταστατικό του ΔΠΔ για συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και του Δικαστηρίου, επισκέφθηκε πολλές αφρικανικές χώρες, μέλη του ΔΠΔ, χωρίς όμως να συλληφθεί, γεγονός το οποίο προκάλεσε έντονες διεθνείς αντιδράσεις ως προς την περιφρόνηση των κρατών αυτών απέναντι στις διεθνείς τους νομικές υποχρεώσεις. Επιπρόσθετα, το ΔΠΔ έχει δεχθεί έντονη κριτική ως προς τη σαφή άσκηση δίωξης εναντίον πολλών αφρικανικών κρατών, με χαρακτηριστική την αναφορά ότι αποτελεί «όργανο του δυτικού ιμπεριαλισμού», γεγονός το οποίο αποδεικνύεται από το γεγονός το μεγαλύτερο ποσοστό χωρών που διεξάγονται έρευνες από το Δικαστήριο ανήκουν στην αφρικανική ήπειρο.

Η κριτική όμως έρχεται να συνδεθεί με το γεγονός ότι το ΔΠΔ δεν έχει σχετική δικαιοδοσία σε χώρες της Ασίας και της Μέσης Ανατολής όπου λαμβάνουν, εξίσου ειδεχθή, εγκλήματα διεθνούς ενδιαφέροντος. Σίγουρα, τα 124 κράτη που έχουν επικυρώσει το Καταστατικό του ΔΠΔ αποτελούν ένα ιδιαίτερο σύνολο κρατών μελών, όμως το γεγονός ότι σε αυτά δεν ανήκουν χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα αλλά και οι ΗΠΑ δημιουργούν μία ιδιαίτερη ανασφάλεια ως προς την εκ του αποτελέσματος αποτελεσματικότητα της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης.

Σαφώς όμως και το ΔΠΔ, στα πλαίσια του ότι αποτελεί πλέον το μόνιμο μηχανισμό απονομής της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης μετά την ίδρυση και τη λειτουργία των ad hoc Διεθνών Ποινικών Δικαστηρίων για τη Ρουάντα και την πρώην Γιουγκοσλαβία, έχει να επιδείξει μία αξιοσημείωτη πρόοδο όσον αφορά την εν συνόλω δίωξη και τιμωρία δραστών για την τέλεση διεθνών εγκλημάτων. Σαφής στόχος του Δικαστηρίου δεν πρέπει να είναι άλλος από το να συνεχίσει να εργάζεται για την αποκατάσταση της διεθνούς δικαιοταξίας και της νομιμότητας όντας το πλέον αξιόπιστο όργανο στα πλαίσια της οργάνωσης της διεθνούς κοινωνίας.

Οι πρόσφατες εξελίξεις και οι καταστάσεις που τελούν υπό έρευνα στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του ΔΠΔ, με χαρακτηριστικά παραδείγματα εκείνων της Γεωργίας και της Ουκρανίας, αποτελούν ένα βήμα από-αφρικανοποίησης του Δικαστηρίου. Αυτό όμως που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι το Δικαστήριο οφείλει, σύμφωνα με τις καταστατικές του διατάξεις, να επικεντρωθεί στα πρόσωπα εκείνα που φέρουν την ευθύνη για την τέλεση θηριωδιών και ειδεχθών εγκλημάτων που βάλλουν τη διεθνή έννομη τάξη. Έτσι, ως διεθνής θεσμός, το ΔΠΔ λειτουργεί υπό συγκεκριμένες δέσμες κατευθυντηρίων γραμμών και περιορισμών, με δεδομένα, βέβαια τα οργανωτικά προβλήματα που θέτουν τροχοπέδη στη λειτουργία του και, αυτό που πρέπει να σημειωθεί καταληκτικά είναι πως το συγκεκριμένο Δικαστήριο μπορεί να παρέχει δικαιοσύνη σε ένα πλαίσιο τέτοιο που αντίστοιχο όργανο δεν δύναται να έχει δικαιοδοσία. Και το σημαντικότερο δε είναι ότι το να απαξιωθεί, εν τέλει, ο θεσμός της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης, επί της ουσίας σημαίνει και την ταυτόχρονη απαξίωση απέναντι στα ίδια τα θύματα των συρράξεων εκείνων για τους οποίους το ΔΠΔ άσκηση αυτοτελώς τη δικαιοδοσία του.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Οι «εσωτερικοί εχθροί» μας...Του Γιώργου Κουμουλλή

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΜΟΥΛΛΗΣ, 16:47 (τελευταία ενημέρωση 16:47)

ΑΠΟΨΗ

Γιατρέ, τι είναι η ψυχή;...Του Γιώργου Τζίβα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΒΑΣ, 14:53 (τελευταία ενημέρωση 14:53)

ΑΠΟΨΗ

Φινλανδία vs Κύπρος και στη μέση τα παιδιά μας

ΓΙΩΤΑ ΧΑΤΖΗΚΩΣΤΑ, 14:35 (τελευταία ενημέρωση 14:35)

Επιστροφή
στην αρχή