Συνεργατισμός: Μια μικρογραφία του κράτους

ΑΠΟΨΗ /NON SERVIAM

Η χρεωκοπία του Συνεργατισμού απλώς επιβεβαίωσε πέραν πάσης αμφιβολίας τη χρεωκοπία ολόκληρου του κράτους. Μαζί και τις προοπτικές μας.

Μεγάλη συζήτηση γίνεται το τελευταίο διάστημα με αφορμή τη στήριξη, υπό μορφή κατάθεσης, με επιπλέον 2,5 δισεκατομμύρια από το κράτος στον Συνεργατισμό. Στην ουσία η κυβέρνηση αγόρασε χρόνο, ευελπιστώντας πως η ανάπτυξη θα επιλύσει το πρόβλημα των ΜΕΔ. Πόσο χρόνο και με ποιο κόστος, είναι κάτι που θα διαφανεί στην πορεία. Αυτό που δεν χρειάζεται να επιβεβαιώσει είναι τη διαχρονική αδυναμία του πολιτικού συστήματος να πράξει αυτό για το οποίο βρίσκεται εκεί. Ένα ακόμα ζήτημα, πολιτικά βαρύ, που κλήθηκε να διαχειριστεί -το οποίο στην ουσία το ίδιο δημιούργησε- αφέθηκε να «βρει» μόνο του τη λύση. Με το κόστος των (μη) αποφάσεων να κατευθύνεται και πάλι στον μέσο πολίτη. Εδώ θεωρώ ότι θα έπρεπε να είχε επικεντρωθεί η συζήτηση για τον Συνεργατισμό. Για να έχει και ουσία.

Η κίνηση της κυβέρνησης να ενεργοποιήσει τη διαδικασία για ανεύρεση αγοραστών και τα όσα φέρεται να είπε στην Επιτροπή Ελέγχου ο γενικός ελεγκτής (για αναξιοκρατικές προσλήψεις, αυξήσεις που δεν συνάδουν με την κατάσταση της τράπεζας, δάνεια που κουρεύτηκαν σε βάθος εξαμήνου πριν τις προεδρικές εκλογές, χαριστικά), έφεραν τους υπόλοιπους να μιλούν για κακοδιαχείριση, να φωνάζουν για ξεπούλημα δημόσιου πλούτου και να αναζητούν ευθύνες. Τι όμως απ’ όλα αυτά δεν γνώριζαν όσοι διαμαρτύρονται;

Η συζήτηση, άλλωστε, αφορά έναν οργανισμό τον οποίο τέσσερις φορές μετά το 1976 ο φορολογούμενος κλήθηκε να στηρίξει. Που από το 2014 πρόλαβε να επιβαρύνει το δημόσιο ταμείο με ένα ποσό κοντά στο 25% του ΑΕΠ της χώρας. Ο Συνεργατισμός δεν έφτασε από τη μια μέρα στην άλλη να χρειάζεται 4,3 δισεκατομμύρια για ανακεφαλαιοποίηση.

Τα όσα καταγράφονται σήμερα, καταγράφονταν από το 1981 σε έκθεση του τότε βοηθού γενικού ελεγκτή Θεόφιλου Θεοφίλου. Σε κάθε προηγούμενη έκθεση του γενικού ελεγκτή. Όμως δεν κατέληξε σε τρία χρόνια να έχει 50%+ μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Από τον Σεπτέμβριο του 2010 έκθεση του ΔΝΤ χαρακτήριζε τις διαπιστώσεις για επισφαλή δάνεια στα ΣΠΙ πολύ ανησυχητικές.

Το 2011 ο Αθανάσιος Ορφανίδης υπεδείκνυε πως η ΣΠΕ Στροβόλου, ενώ παρουσίαζε σοβαρά ελλείμματα κεφαλαίου, συνέχιζε να προβαίνει σε σημαντικές δωρεές και δάνεια με ευνοϊκούς όρους. Όλο αυτό το διάστημα πολιτικοί, κομματικές στρατιές, μέλη της διοίκησης του οργανισμού, ακόμα και άτομα που ήταν εκεί για να ελέγχουν τον Συνεργατισμό έπαιρναν χαμηλότοκα δάνεια (πολλά κάτω από το κόστος των ΣΠΙ) χωρίς εξασφαλίσεις. Και η κακοδιαχείριση αυτή δεν τερματίστηκε ούτε όταν είχαν ληφθεί μέτρα στήριξής του με τεράστιο κόστος στον φορολογούμενο πολίτη.

Δεν είναι τυχαίο πως ο Συνεργατισμός ποτέ δεν τέθηκε υπό σοβαρή επιτήρηση. Αντίθετα, ακόμα και μετά την ένταξή μας στην ΕΕ (παρά τις συστάσεις ΕΕ και ΔΝΤ), κρατήθηκε εκτός εποπτείας της Κεντρικής Τράπεζας και υπό τον έλεγχο της Υπηρεσίας Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών, η οποία στην ουσία επιφορτίστηκε με δύο αλληλοσυγκρουόμενους στόχους.

Όλοι αυτοί που τώρα φωνάζουν ότι η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτε για να διασώσει τον Συνεργατισμό, πως δεν είχε σχέδιο διαχείρισης, ούτε σχέδιο β', τι έκαναν; Ενώ γνώριζαν ότι η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελούσε προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα του τραπεζικού συστήματος και της οικονομίας, έθεταν μέσα από τροπολογίες κάθε λογής προσκόμματα που καθιστούσαν τη μείωσή τους σχεδόν αδύνατη. Και οι τράπεζες να σωθούν και οι εκποιήσεις να μην προχωρήσουν. Όσοι μιλούν για ξεπούλημα δημόσιου πλούτου σε ιδιώτες, διαδηλώνουν έξω από τη Βουλή και υπόσχονται να τον προστατεύσουν όπως έκαναν όλα αυτά τα χρόνια; Πώς προστάτεψαν τον πολίτη; Ξεχνούν ότι ο Συνεργατισμός υπήρξε στην ουσία δικός τους οργανισμός; Τον άλωσαν σε τέτοιο βαθμό που χρειάστηκαν 1,7 δισ. το 2014 και επιπλέον 2,5 δισ. σήμερα. Σε ποιο δημόσιο πλούτο αναφέρονται; Στα 50%+ μη εξυπηρετούμενα δάνεια; Με ποιο στόχο διεκδικούν διατήρησή του υπό το σημερινό καθεστώς; Και με ποιο κόστος για τον φορολογούμενο;

Φταίει η κακοδιαχείριση, λένε κάποιοι, και ζητούν να παραμείνει υπό το σημερινό του καθεστώς και να εξυγιανθεί. Η κακοδιαχείριση όμως είναι απόλυτα συνυφασμένη με το Δημόσιο. Δεν υπάρχει κυβερνητικός οργανισμός που δεν οδηγήθηκε σε υπερβολές, διαπλοκή και διασπάθιση δημόσιου χρήματος. Σε ποιο δημόσιο οργανισμό πάρθηκαν αποφάσεις όταν η κατάσταση ήταν ακόμα αναστρέψιμη; Πότε το πολιτικό δυναμικό της χώρας επέλεξε να αγγίξει προβλήματα όταν αυτά μπορούσαν ακόμα να αντιμετωπιστούν; Πότε υπήρχε σχέδιο α', πόσω μάλλον β'; Πότε απέδειξε το κράτος ότι μπορεί να λειτουργήσει με λογική και ορθολογισμό; Μακριά από την κομματοκρατία, τη διαπλοκή και τη διαφθορά; Ποιοι θα τον εξυγιάνουν; Αυτοί που τον οδήγησαν εδώ που βρίσκεται σήμερα;

Ο Συνεργατισμός είχε την κατάληξη που είχε ακριβώς επειδή λειτούργησε ως μια ακόμα μικρογραφία του κράτους. Με ξεκάθαρη, καθολική και χρόνια κακοδιαχείριση. Όπου κόμματα και οι εκάστοτε κυβερνήσεις προσλάμβαναν, δάνειζαν, χάριζαν, διαπλέκονταν. Η πορεία του σφραγίστηκε από τα μεγάλα κομματικά και οικονομικά συμφέροντα. Και κλείδωσε το 2014, από τη στιγμή που περιήλθε υπό τον έλεγχο του κράτους. Κάθε ενέργεια που ακολούθησε ήταν απόλυτα προβλέψιμη. Το κράτος έκανε το μόνο που ξέρει να κάνει. Αγόρασε (με δημόσιο χρήμα και το όποιο κόστος) τη μετάθεση του προβλήματος για παρακάτω. Και τα κόμματα έκαναν τα πάντα ώστε να μην τερματιστεί η ψευδαίσθηση και το αλισβερίσι. Όλες οι πολιτικές αποφάσεις ως στόχο είχαν να μείνει απείραχτο το κατεστημένο. Μέχρι τελικής πτώσεως.

Η χρεωκοπία του Συνεργατισμού απλώς επιβεβαίωσε πέραν πάσης αμφιβολίας τη χρεωκοπία ολόκληρου του κράτους. Μαζί και τις προοπτικές μας. Μέχρι τελικής πτώσεως.

antopoly@cytanet.com.cy

 

 

 

 


Επιστροφή
στην αρχή