Σφαιρικά: Μιξ... υπέρ πάντων ο αγών!

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Μέσα από τη γλώσσα κάθε έθνους μπορείς να διαγνώσεις τον πολιτισμό του. Η γλώσσα περιγράφει, καταγράφει και διαχέει τον πολιτισμό κάθε έθνους

Την περασμένη βδομάδα ήμουν προσκεκλημένος σε ένα λύκειο της Λευκωσίας στο πλαίσιο μιας σειράς εκδηλώσεων με γενικό θέμα «Μέρες Ελληνικής Γλώσσας». Κλήθηκα από τους διοργανωτές να αναπτύξω τις θέσεις μου στο ειδικό κεφάλαιο «Δημοσιογραφία και Ελληνική Γλώσσα», αλλά δεν νομίζω να κατάφερα να ανταποκριθώ. Μάλλον ξύπνησε μέσα μου ο πρώην παντογνώστης καθηγητής φιλολογικών μαθημάτων, με τσίγκλισαν και κάποιοι μαθητές και κάπου άρχισα να συλλαμβάνω τον εαυτό μου να συζητά εφ' όλης της ύλης για την ελληνική γλώσσα. Πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα. Κάτι σαν τις διεκδικήσεις της ΟΕΛΜΕΚ σε σχέση με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση!

Σε αυτό συνέτεινε και ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γεώργιος Μπαμπινιώτης, ο οποίος σε διάλεξή του που προηγήθηκε αναφέρθηκε στη σημασία της ελληνικής γλώσσας. Είπε στους μαθητές του σχολείου πόσο σημαντική είναι η γλώσσα μας. Ότι έχει περίπου 100.000 λέξεις. Ότι αν υπολογίσουμε έναν μέσο όρο τριών σημασιών σε κάθε λέξη, προκύπτουν 300.000 σημασίες. Μίλησε για την αρχαία ελληνική γλώσσα και τους μεγάλους χειριστές της, η οποία εμβολίασε πολλές άλλες γλώσσες, ακόμα και την κινεζική. Έδωσε επίσης στατιστικά στοιχεία για το ποσοστό ελληνικών λέξεων στην αγγλική, εξήγησε πόσο σημαντική ήταν η ελληνική γλώσσα στη δημιουργία νέων και σύνθετων λέξεων. Τέλος, αφού διαφήμισε ολίγον τι τα λεξικά του και παρέπεμψε στον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας, όπου μπορεί κανείς να βρει διαχρονικά τη χρήση κάθε ελληνικής λέξης μέσα από σχετικά κείμενα, μας προέτρεψε να «συνεχίσουμε τον αγώνα να κατακτήσουμε την έκφραση της λέξης, να κατακτήσουμε τις έννοιες. Γλώσσα είναι η νόησή μας και με τη νόησή μας πλησιάζουμε τον κόσμο».

Ο κ. Μπαμπινιώτης μίλησε σε παρελθοντικό χρόνο. Κάπου εκεί μεταξύ μυθολογίας και Ιστορίας βρίσκεται και ο μέσος Έλλην ο οποίος δηλώνει πολύ περήφανος για τη γλώσσα του. Τη θεωρεί την πιο πλούσια, την πιο γλαφυρή, την ακριβέστερη σε ό,τι αφορά τη διατύπωση, γενικώς θεωρεί ότι η ελληνική είναι η γλώσσα μέσω της οποίας γεννήθηκαν όλες οι επιστήμες, οι οποίες καθόρισαν την εξέλιξη του κόσμου. Βεβαίως, όπως αναφέρουν οι γνωστοί γλωσσολόγοι Sapir και Whorf, «η γλώσσα αντιμετωπίζεται ως καθρέφτης της κοινωνίας που τη χρησιμοποιεί και τη διαμορφώνει. Η σχέση όμως αυτή είναι αμφίδρομη, αφού και η ίδια η γλώσσα που χρησιμοποιούμε πολλές φορές καθορίζει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.

Εν ολίγοις, μέσα από τη γλώσσα κάθε έθνους μπορείς να διαγνώσεις τον πολιτισμό του. Η γλώσσα περιγράφει, καταγράφει και διαχέει τον πολιτισμό κάθε έθνους. Αν διαθέτει πολιτισμό. Αν δεν, τότε απλώς ζωγραφίζει τις αρλούμπες που λαλούμε. Μια γλώσσα αρλουμπολογούσα είναι καταδικασμένη σε μαρασμό. Κυρίως δε το έθνος που την ομιλεί.

Η χρήση της

Ρώτησα τους 70 περίπου μαθητές στο αμφιθέατρο. Ποιος από σας διάβασε κάποιο βιβλίο τελευταία, εκτός από αυτά που έχετε στο σχολείο; Απάντηση: Κανένας. Ποιος από σας διάβασε χθες μια εφημερίδα; Απάντηση: Κανένας. Ποιος από σας είδε δελτίο ειδήσεων σε κάποιο τηλεοπτικό σταθμό; Απάντηση: Γύρω στα 5 άτομα. Ποιοι από σας κατεβάσατε χθες μουσική από το YouTube; Απάντηση: Σχεδόν τα δύο τρίτα. Ποιοι από σας έχετε λογαριασμό στο facebook; Απάντηση: Όλοι. Σε ποια γλώσσα γράφετε στον λογαριασμό σας; Απάντηση: Σχεδόν όλοι Greeklish. Γιατί γράφετε Greeklish; Απάντηση: Διότι στα ελληνικά κάνουμε συνέχεια ορθογραφικά λάθη και μας κοροϊδεύουν!

Κάποτε, επί εποχής Μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν η ελληνική γλώσσα έγινε διεθνής, οι φιλόλογοι της Αλεξάνδρειας την απλοποίησαν. Αυτή την περίοδο εγκαταλείφθηκε η αττική διάλεκτος, προστέθηκαν οι τόνοι και τα πνεύματα, με στόχο η ελληνική γλώσσα να γίνει κοινή για όλους τους πολίτες των ελληνιστικών βασιλείων. Έχω την εντύπωση ότι αυτό το θέμα, της γλώσσας, και άλλα πολλά βέβαια, όπως π.χ. η αγάπη για μάθηση, θα έπρεπε να απασχολεί περισσότερο την ΟΕΛΜΕΚ σήμερα από τα τετράμηνα και τα διαγωνίσματα. Όταν ένα ολόκληρο εκπαιδευτικό σύστημα καταρρέει a fundamentis δεν μπορείς να ασχολείσαι με συνδικαλιστικές τρίχες.

Ποιος αντέχει;

Σε μια περίοδο καλπάζουσας παγκοσμιοποίησης, επικρατούν βέβαια αυτοί που μπορούν να παράγουν πολιτισμό. Οι Έλληνες έμειναν να κοιτάζουν ως χάννοι, αυτοβαυκαλιζόμενοι με τις ρίζες τους, γλωσσικές και άλλες. Κι αυτές έχουν τη σημασία τους βέβαια, για να θυμίζουν τους πάλαι ποτέ ευκλεείς αρχαίους ημών προγόνους. Με μας τους σύγχρονους να λειτουργούμε κατά κανόνα ως διακονιάρηδες κάποιων περιθωριακών ευσήμων δίκην ιστορικής αντιπαροχής. Πριν καμπόσα χρόνια ένας καθηγητής μου στη Νέα Υόρκη στο μάθημα των Αγγλικών εξηγούσε πώς η σύγχρονη ιατρική καταφεύγει ακόμα και σήμερα σε αρχαιοελληνικούς όρους για να περιγράψει νέα επιτεύγματά της. «Αν για παράδειγμα», μας έλεγε, «καταφέρουμε κάποτε να φτάσουμε σε μια εγχείρηση μεταμόσχευσης κεφαλής, αυτή την επέμβαση θα την ονομάσουμε Κephalektomi, από το 'κεφαλή' και 'εκτομή'». Ο Ιπποκράτης είναι εκεί για να θυμίζει ότι κάποτε υπήρξε ένα ζωντανό ελληνικό έθνος. Μόνο που σήμερα την επέμβαση θα την κάνει κάποιος Steve ή κάποιος John στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και όχι ο Ιπποκράτης ο νεότερος στην Ιατρική Σχολή της Κω.

Τελικά, τι αντέχει;

Από τη στιγμή που η γλώσσα μας πλέον δεν παράγει επιστήμη, απεναντίας εισάγει επιστημονικούς όρους, από τη στιγμή που δεν παράγουμε πολιτισμό, από τη στιγμή που δεν θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο και μείναμε καταδικασμένοι σε έναν καναπέ να αλλάζουμε κανάλια στην τηλεόραση βλέποντας «Survivor», τι μας έχει μείνει; Μείναμε με το παρελθόν. Το οποίο δεν μπορούμε καν να διαχειριστούμε. «Η Κύπρος είναι Ελληνική, η Μακεδονία είναι Ελληνική», μείναμε Κλέφτες και Αρματολοί να κραυγάζουμε, νυν υπέρ πάντων ο αγών για την πάρτη μας.

Αλλά θαρσείτε! Έκλεισε η συζήτηση με τους μαθητές με κάτι θετικό.

Ρώτησα: Μακντόναλντς ή γύρο. Η απάντηση: Γύρος.

Ρώτησα: Κεντάκι Φράι Τσίκεν ή σουβλάκια - σιεφταλιές. Απάντηση: Μιξ… υπέρ πάντων ο αγών.

Αν μη τι άλλο, μείναμε με έναν περήφανο και ανθεκτικό πολιτισμό στα κάρβουνα, αφού σαν τη σούβλα κι εκείνο το αμαρτωλό πιτόγυρο με τζατζίκι δεν έχει. Όσο τρώμε ελπίζουμε. Τα τελευταία προπύργια του ελληνικού πολιτισμού ακόμα αντέχουν.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Όλοι με τα χέρια ψηλά... Της Θεανώς Καλαβανά

ΘΕΑΝΩ ΚΑΛΑΒΑΝΑ, 08:31 (τελευταία ενημέρωση 08:31)

ΑΠΟΨΗ

Το κουσούρι του κ. Οδυσσέα Μιχαηλίδη

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 23.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Σχεδιασμός εξάλειψης λίπους...

ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ, 23.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή