Σεβασμό στην αποχή... Του Αντώνη Πολυδώρου

ΑΠΟΨΗ /NON SERVIAM
Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα που μπορεί κάποιος να προβάλει για το πόσο αυθαίρετη είναι αυτή η ολική απαξίωση της αποχής.

Καθ’ όλη την προεκλογική περίοδο, πέραν της επώδυνης επιλογής μεταξύ εναλλακτικών οι οποίες έμοιαζαν το ίδιο ανεπαρκείς και αδιέξοδες, ο πολίτης έπρεπε για μια ακόμα φορά να υποστεί εκείνο το bullying απ’ όσους, κουνώντας το δάκτυλο επιδεικτικά, του παρέδιδαν μαθήματα ενδεδειγμένης συμπεριφοράς. Προβάλλοντας την αποτυχία τους να τον πείσουν ότι αξίζουν την ψήφο του ως δική του αποτυχία να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του όπως αυτές απορρέουν από το δημοκρατικό πολίτευμα. «Η αποχή είναι ανοχή», επαναλάμβαναν, εξηγούσαν πως στο χέρι του πολίτη είναι να απαλλαγεί απ’ όσα τον ενοχλούν και προέβαλλαν ως προϋπόθεση για να δικαιούται να μιλά να έχει πρώτα ψηφίσει. Προϋπόθεση που υιοθέτησαν και οι πολίτες: «Θα ψηφίσουμε, αλλιώς πώς θα δικαιούμαστε μετά να γκρινιάζουμε;» επιβεβαίωναν στα 3 δευτερόλεπτα δόξας τους, αναπαράγοντας το σλόγκαν εκείνου του τηλεοπτικού σποτ που σημείωνε ότι μόνο με ψήφο έχεις δικαίωμα στην γκρίνια. Και οι πολιτικοί (συνεπικουρούμενοι από τους δημοσιογράφους) το επαναλάμβαναν χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι τους πρώτους που άγγιζε αυτή η σιγουριά ότι την ψήφο, όποια κι αν είναι, θα ακολουθήσει η γκρίνια ήταν τους ίδιους.

Μετά τη δεύτερη Κυριακή τα «δημοκρατικά» επιχειρήματα απέκτησαν μεγαλύτερη συνοχή. Πέραν αυτών που δεν ψήφισαν, από το δικαίωμα να μιλούν αποκλείστηκαν και αυτοί που ψήφισαν Αναστασιάδη. Ούτε αυτοί δικαιούνταν να κρίνουν ό,τι θα κάνει η κυβέρνηση στο μέλλον αφού τη στήριξαν. Ξαφνικά το «δικαίωμα στην γκρίνια» έγινε προνόμιο μόνο όσων ψήφισαν Νικόλα Παπαδόπουλο την πρώτη Κυριακή και Σταύρο Μαλά τη δεύτερη. «Για τα επόμενα πέντε χρόνια να μην μιλάς», μου είπε μια φίλη με αφορμή το επικριτικό άρθρο μου για τον υπουργό Παιδείας και τον ρόλο που επέλεξε να δώσει στην Εκκλησία επειδή προεκλογικά δεν υποστήριξα Μαλά, την ίδια μέρα που δεκάδες μηνύματα στο fb με καλούσαν, αφού δεν επιθυμούσα εμπλοκή της Εκκλησίας στην παιδεία, να πάω να ζήσω στην «απ’ εκεί μεριά με τους μουσουλμάνους». Επιβεβαιώνοντας πως τα επιχειρήματα και των δύο ομάδων έχουν ως αφετηρία την ίδια αντίληψη για τη δημοκρατία.

Υπάρχουν πολλά επιχειρήματα που μπορεί κάποιος να προβάλει για το πόσο αυθαίρετη είναι αυτή η ολική απαξίωση της αποχής και η υπεραξία που δίνεται στη συμμετοχή. Και διότι η βεβαιότητα της ταύτισης της συμμετοχής με τη δράση και της αποχής με την αδράνεια δεν βασίζεται πουθενά. Προφανώς και ένα μέρος του κόσμου επιλέγει την αποχή αβίαστα, το ίδιο όμως αβίαστα, εξίσου απροβλημάτιστα, αποφασίζει και ένα μέρος που ψηφίζει. Και διότι, ναι μεν η αποχή δεν είναι λύση, συντηρεί σχεδόν πάντα αυτό που ως πράξη επιχειρεί να αμφισβητήσει, με τις επιλογές που έχει ενώπιόν του όμως ο πολίτης διαχρονικά το ίδιο κάνει και η συμμετοχή. Την ίδια στιγμή δεν υπάρχει απόδειξη ότι η αποχή οδηγεί σε χειρότερα αποτελέσματα. Π.χ. στο δημοψήφισμα για παραμονή της Μεγάλης Βρετανίας στην ΕΕ η συμμετοχή ξεπέρασε σε αριθμό κάθε εκλογική μάχη μετά το 1990, κι όμως οδήγησε στο Brexit. Η αυξημένη συμμετοχή έκρινε το αποτέλεσμα. Ο Τραμπ εκλέχθηκε με μεγαλύτερη συμμετοχή απ’ ό,τι ο Ομπάμα τέσσερα χρόνια πριν. Όταν η ΧΑ μπήκε στη Βουλή η συμμετοχή δεν ήταν χαμηλότερη απ’ ό,τι σε προηγούμενες εκλογικές διαδικασίες. Η στήριξή της αυξήθηκε σε πραγματικούς αριθμούς όχι ως αποτέλεσμα της αύξησης της αποχής. Το ίδιο έγινε και με το ΕΛΑΜ εδώ. Ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάζει με συγκεκριμένο τρόπο το αποτέλεσμα. Υπάρχει κανείς που να μπορεί να ισχυριστεί ότι ο Νικόλας Παπαδόπουλος έμεινε εκτός δεύτερου γύρου λόγω της αποχής; Που μπορεί μετά βεβαιότητας να πει ποιον η αποχή επηρέασε περισσότερο; Κι αν η αποχή επηρέασε περισσότερο συγκεκριμένο υποψήφιο, αυτό δεν αγγίζει ξεκάθαρα το πολιτικό του μήνυμα ή συμπεριφορά;

Το πιο σημαντικό όμως είναι τα ελλείμματα δημοκρατίας που κουβαλά μια τέτοια αντίληψη. Πόσο προσομοιάζει σε λογική και επιχειρηματολογία με κάθε άλλη ενέργεια που ως στόχο έχει την καταστρατήγηση της ελεύθερης επιλογής. Πριν τις προηγούμενες βουλευτικές, με αφορμή άρθρο του Δημήτρη Δημητρίου για την αποχή «Δράσε ή σκάσε», έγραφα ότι η αντίληψη αυτή αποτελεί μια παράδοξη ανάγνωση της δημοκρατίας, διερωτώμενος το εξής: κάποιος που θεωρεί ότι οι υπεύθυνοι γι’ αυτή την πορεία της χώρας πρέπει να ξαναψηφιστούν γιατί δικαιούται να μιλά και γιατί συνεισφέρει στη δημοκρατία; Και κάποιος που θεωρεί ότι δεν τη δικαιούνται όχι; Έγραφα επίσης πως το να επιλέγεις αν θα απέχεις είναι το ίδιο δημοκρατικό δικαίωμα, το ίδιο πολιτική πράξη όσο και η επιλογή να συμμετέχεις. Άλλωστε η δημοκρατία αντλεί τη νομιμοποίησή της από το δικαίωμα του κάθε πολίτη στην ελεύθερη επιλογή. Και «τι σημαίνει δεν δικαιούσαι να μιλάς; Ψήφισε ή σώπασε; Αν μπούμε σε αυτή τη διαδικασία, γιατί να μην μπούμε και στη διαδικασία ποιος δικαιούται να ψηφίζει και ποιος όχι; Ποιος δικαιούται να εκλέγεται και ποιος όχι; Και ποιος θα αποφασίζει;».

Η απάντηση δίνεται σχεδόν καθημερινά απ’ όσους ανησυχούν για τη δημοκρατία μας: Το δικαίωμα ανήκει σε αυτούς που ενεργούν με τον τρόπο που οι ίδιοι θεωρούν ότι θα πρέπει να ενεργούν. Των οποίων οι απόψεις συμφωνούν με αυτούς που κρίνουν. Δεν είναι η αποχή που τους ενοχλεί, αλλά η επιλογή. Και αυτό αποδείχθηκε με την επιχειρηματολογία τους μετά τη δεύτερη Κυριακή.

Η δημοκρατία δεν απειλείται από την αποχή (όταν μάλιστα μπροστά τους έχουν επιλογές που είναι σχεδόν ίδιες). Η δημοκρατία απειλείται από αυτούς που με τη ρητορική τους την αμφισβητούν. Ανάγουν εαυτόν σε κριτές - αποφασίζουν ποιοι δικαιούνται να μιλάνε και ποιοι όχι. Από αυτό το «εγώ ξέρω καλύτερα» που μεταφέρεται και στην κοινωνία. Και από ένα σύστημα το οποίο φαντάζει ανίκητο, ζει σε βάρος των άλλων και συντηρείται με την ανοχή, αν όχι τη στήριξη, όσων συνεχίζουν, κάθε φορά και με μεγαλύτερη ένταση, να παραδίδουν μαθήματα δημοκρατίας.

Αντί λοιπόν να ψάχνουμε φαντάσματα και αποδιοπομπαίους τράγους, και στην πορεία να γινόμαστε ίδιοι με αυτό που υποτίθεται πως πολεμάμε, ας επικεντρωθούμε στο πώς θωρακίζουμε τη δημοκρατία μας ούτως ώστε ακραίες ομάδες να μην βρίσκουν χώρο στο πολιτικό σύστημα. Πώς εκδημοκρατίζουμε τη δημοκρατία μας ώστε τέτοιες φωνές να μην κερδίζουν απήχηση. Και πώς διασφαλίζουμε το δικαίωμα στην ελεύθερη επιλογή. Δεν υπάρχει δημοκρατία χωρίς ελεύθερη επιλογή. Και στις επιλογές είναι και αυτά με τα οποία μπορεί και να διαφωνούμε.

antopoly@cytanet.com.cy 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Για να φτιάχνει φραπέ χρειάζεται, για Πρόεδρος όχι;

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 21.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή