Σε τρία χρόνια πέθαναν 1800 λόγω σκόνης

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ

Το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν μετρήσεις (2014) καταγράφηκαν 559 πρόωροι θάνατοι που αποδίδονται αποκλειστικά στη σκόνη.

Στους 600 υπολογίζονται κατά μέσο όροι οι πρόωροι θάνατοι που καταγράφηκαν στην Κύπρο μεταξύ των ετών 2012-14 και έχουν ως αποκλειστική αιτία τη μακροπρόθεσμη έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια με διάμετρο μικρότερη των 2,5 μικρομέτρων (PM 2,5), δηλαδή των σωματιδίων η πυκνότητα των οποίων στον ατμοσφαιρικό αέρα αυξάνεται όποτε καταγράφονται φαινόμενα σκόνης στην ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν χθες στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος (στην απουσία του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, αλλά και χωρίς να έχει προσκληθεί το αρμόδιο για θέματα Περιβάλλοντος Τμήμα), οι επιδημιολογικές μελέτες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για το Περιβάλλον δείχνουν ότι οι πρόωροι θάνατοι στην Κύπρο που αποδίδονται στις συνέπειες της έκθεσης σε PM 2,5 φτάνουν τους 1.799 την τριετία 2012-14. Η κατανομή των θανάτων από σκόνη στα τρία χρόνια δείχνει μείωση των συνεπειών μεταξύ 2012 και 2014, οπότε καταγράφηκαν 790 και 559 πρόωροι θάνατοι λόγω σκόνης, αντίστοιχα. Τα στοιχεία προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία με δεδομένη την ενημέρωση της οποίας έτυχαν τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Περιβάλλοντος από το Τμήμα Μετεωρολογίας ότι, μετά το 2015, τα φαινόμενα της σκόνης απλώνονται σε διάρκεια κατά την περίοδο ενός έτους και παρουσιάζουν παράλληλα μεγαλύτερη ένταση κατά την εμφάνισή τους. Πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο Σεπτέμβριος του 2015, οπότε τα αιωρούμενα σωματίδια για μια περίοδο πέντε ημερών ήταν αυξημένα κατά χιλιάδες σε σχέση με τα επιτρεπτά όρια των 50μg ανά κυβικό μέτρο αέρα, φτάνοντας ακόμα και τα 10.000μg PM 2,5. Η σκόνη του Σεπτεμβρίου του 2015 προήλθε από την περιοχή της Αραβικής Χερσονήσου, τον σπανιότερο τόπο προέλευσης της σκόνης που πλήττει τα τελευταία χρόνια την Κύπρο. Εκείνο τον μήνα καταγράφηκε και το μοναδικό ανά το παγκόσμιο φαινόμενο θανάτου (στο Ισραήλ) που αποδόθηκε άμεσα στη σκόνη (και όχι έμμεσα όπως ισχύει για τους θανάτους που καταγράφονται στις επιδημιολογικές μελέτες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος). Σύμφωνα με τον διευθυντή του Τμήματος Μετεωρολογίας Κλεάνθη Νικολαΐδη, στη συντριπτική πλειοψηφία τους τα αιωρούμενα σωματίδια (δηλαδή η σκόνη) που φτάνουν στην Κύπρο έρχονται από τη Σαχάρα, ενώ ελάχιστες είναι οι φορές που η σκόνη έχει τόπο προέλευσης την περιοχή του Σινά στην Αίγυπτο. Ο διευθυντής Μετεωρολογίας κατέγραψε πάντως ενώπιον της Βουλής ότι τους τελευταίους έξι μήνες, ελάχιστες ήταν οι μέρες στην Κύπρο που ήταν χωρίς σκόνη στην ατμόσφαιρα με επίπεδα κάτω των 50μg PM 2,5 ανά κυβικό μέτρο.


Όσον αφορά τη σύσταση της σκόνης που φτάνει στην Κύπρο, λειτουργός του Κλάδου Ποιότητας Αέρα του Υπουργείου Εργασίας εξήγησε στους βουλευτές ότι η σύσταση είναι παρόμοια με την ποιότητα του αέρα στη χώρα προέλευσης. Όπως προκύπτει, καθώς η σκόνη φτάνει από περιοχές χωρίς βαριά βιομηχανία, η σκόνη δεν κουβαλά καρκινογόνους παράγοντες πάνω από το επιτρεπτό όριο. Ερώτηση, πάντως, του βουλευτή των Οικολόγων Χαράλαμπου Θεοπέμπτους για το ενδεχόμενο οι μεγάλες ποσότητες σκόνης να αυξάνουν αντίστοιχα τις ποσότητες καρκινογόνων στοιχείων (όπως βαρέων μετάλλων κ.λπ.) έμεινε χθες αναπάντητη.

 

Μόνιμοι παραβάτες με «επικοινωνιακά τρικ»

Στα 50 μg αιωρούμενων σωματιδίων με πυκνότητα μικρότερη των 2,5 μg (PM 2,5) ανά κυβικό μέτρο αέρα τίθεται το όριο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ποιότητα του αέρα σε κράτος μέλος. Υπέρβαση του ορίου για περισσότερες από 35 μέρες ετησίως επισύρει πρόστιμα, τα οποία η Κύπρος δεν αντιμετωπίζει επειδή είναι σε θέση να επιδείξει ότι η μόλυνση της ατμόσφαιρας οφείλεται σε φυσικά φαινόμενα και όχι σε ανθρωπογενείς παράγοντες. Σύμφωνα με στοιχεία του Κλάδου Ποιότητας Αέρα του Υπουργείου Εργασίας, η μόλυνση του αέρα λόγω σκόνης στην Κύπρο αποδίδεται το 2013 κατά 34% στη σκόνη από την έρημο, το 2014 κατά 28%, το 2015 κατά 24% και το 2016 κατά 27%. Ακόμα και χωρίς, δηλαδή, τη σκόνη από την έρημο της Σαχάρας, η Κύπρος φαίνεται να είχε πρόβλημα μολυσμένου αέρα αφού οι ανθρωπογενείς πηγές της σκόνης καλύπτουν ένα ποσοστό από 61% (το 2013) μέχρι και 71% (το 2015). Από τους ανθρωπογενείς παράγοντες, το 50% του προβλήματος της σκόνης στην ατμόσφαιρα σχετίζεται με τη δραστηριότητα των τριών βιομηχανικών μονάδων στο Βασιλικό και το 20% από τις μεταφορές. Για το Υπουργείο Εργασίας, η Κύπρος παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία όσον αφορά την ποιότητα του αέρα για περίπου 40 με 60 μέρες κάθε χρόνο. Ωστόσο, η θέση του Υπουργείου Εργασίας δεν επιβεβαιώνεται από τον διαδραστικό πίνακα του ίδιου υπουργείου για την ποιότητα αέρα, όπου φαίνεται ότι τους τελευταίους έξι μήνες ελάχιστες ημέρες ήταν χωρίς υπέρβαση του ορίου των 50 μg ανά κυβικό μέτρο. Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας εκτιμά στο σημείωμα που κατέθεσε στη Βουλή ότι «η αναφορά σε πρόωρους θανάτους» από τη σκόνη «μπορεί να χαρακτηριστεί ένα επικοινωνιακό τρικ για αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού και των κέντρων αποφάσεων». Η αναφορά σε «επικοινωνιακό τρικ» δείχνει ότι το αρμόδιο τμήμα για την ποιότητα του αέρα δεν φαίνεται να πείθεται για το μέγεθος του προβλήματος από τις επιδημιολογικές μελέτες που τίθενται ενώπιόν του από την ΕΕ.


Επιστροφή
στην αρχή