Πρώτο βήμα για δάνεια σε φράγκο. Μιλά ο Χρηματοοικονομικος Επίτροπος

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ο Παύλος Ιωάννου μας μιλά για τη δικαστική απόφαση που δημιουργεί νέα ριζοσπαστικά δεδομένα σε ολόκληρο το τοπίο των δανείων σε ελβετικό φράγκο.

Η δικαστική απόφαση, του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, για το πάγωμα δόσεων σε δάνεια με ελβετικό φράγκο δεν έχει γενική χρήση τονίζει στον «Π» ο χρηματοοικονομικός επίτροπος Παύλος Ιωάννου. «Η απόφαση αυτή δεν συνιστά 'πάγωμα' των δόσεων σε ελβετικά φράγκα γενικά», τονίζει περιγράφοντας τις επιπτώσεις της απόφασης. Αποτελεί, όμως, σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, «ένα πρώτο βήμα σε ένα πολύ μακρύ δρόμο αφού η σχετική υπόθεση δεν δικάστηκε ακόμα στην ουσία της», αλλά ξεκαθαρίζει ότι «είναι λάθος η εντύπωση ότι το ενδιάμεσο διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ανατρέπει από μόνο του και προς όφελος όλων των δανειοληπτών την κατάσταση με τα ελβετικά φράγκα κατά τρόπο άμεσο και δραστικό».

Ο κ. Ιωάννου βλέπει επίπτωση στη συμπεριφορά δανειοληπτών (που έχουν πλέον κίνητρο να διεκδικήσουν ανάλογες αποφάσεις αναστολής πληρωμής) και τραπεζών. «Πολλοί δανειολήπτες», εξηγεί, «με δάνεια σε ελβετικά φράγκα μπορεί να σπεύσουν στα δικαστήρια με παρόμοιες αγωγές για να εξασφαλίσουν μεταξύ άλλων ανάλογα διατάγματα (…). Δεν αποκλείεται βέβαια οι τράπεζες να αρχίσουν να συμπεριφέρονται με περισσότερη ελαστικότητα στις διάφορες προτάσεις των δανειοληπτών για αναδιάρθρωση». 

Ο χρηματοοικονομικός επίτροπος θεωρεί την απόφαση ως για μια σημαντική εξέλιξη, με καινοτόμο προσέγγιση στο ζήτημα των δανείων σε ξένο συνάλλαγμα. «Για πρώτη φορά κυπριακό δικαστήριο χρησιμοποιεί απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί προδικαστικού ερωτήματος που υποβλήθηκε από ουγγρικό δικαστήριο και έκρινε ότι «η ρήτρα της συναλλαγματικής ισοτιμίας μπορεί να ελεγχθεί ως προς την καταχρηστικότητά της».

- Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας διέταξε το «πάγωμα» των δόσεων σε ελβετικό φράγκο. Τι ακριβώς έχει συμβεί;
Αναφέρεστε προφανώς στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα απόφαση του ανώτερου επαρχιακού δικαστή κ. Νικόλαου Γιαπανά της 30ής Σεπτεμβρίου του 2016 επί αιτήσεως δανειολήπτη και του εγγυητή του στο δάνειο προς έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος, του γνωστού interim order. Η απόφαση αυτή δεν συνιστά «πάγωμα» των δόσεων σε ελβετικά φράγκα γενικά, αλλά διατάζει, μεταξύ άλλων, το πάγωμα των δόσεων σε συγκεκριμένη δανειακή σύμβαση σε ελβετικά φράγκα.

- Δηλαδή δεν επηρεάζει όλους όσοι έχουν δάνεια σε ελβετικά φράγκα; Δεν δικαιώνονται οι υπόλοιποι δανειολήπτες;
Όχι βέβαια, τουλάχιστον όχι άμεσα. Άμεσα επηρεάζονται μόνο ο συγκεκριμένος δανειολήπτης και ο εγγυητής του, οι οποίοι υπέβαλαν την αίτηση έκδοσης του σχετικού διατάγματος που διατάσσει, μεταξύ άλλων, την «αναστολή πληρωμής των μηνιαίων δόσεων της συμφωνίας». Η εν λόγω «αναστολή» έχει χρονική διάρκεια. Ισχύει δηλαδή μέχρι την πλήρη εκδίκαση της αγωγής κατά της τράπεζας που παραχώρησε το δάνειο, υπόθεση για την οποία το δικαστήριο αποφάσισε την έκδοση του ενδιάμεσου διατάγματος ύστερα από αίτηση των εναγόντων, δηλαδή του δανειολήπτη και του εγγυητή στη συμφωνία δανείου. Επομένως, αν η αγωγή αποτύχει, δηλαδή αν η απόφαση του ιδίου δικαστηρίου στην υπόθεση εναντίον της τράπεζας απορριφθεί, ο δανειολήπτης θα κληθεί να καταβάλει αναδρομικά τις δόσεις που ανεστάλησαν, πλέον τόκους. Επίσης, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας και τη νομολογιακή αξία της υπό συζήτηση απόφασης.
Πρόκειται για ενδιάμεση απόφαση επαρχιακού δικαστηρίου σε υπόθεση που δεν έχει τελεσιδικήσει ενώπιόν του. Η νομολογιακή αξία της απόφασης αυτής αφίσταται κατά πολύ της νομολογιακής αξίας της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αυτό καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και τη σημασία της, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη νομική της διάσταση.

- Θα πρέπει δηλαδή να αναμένουμε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με το διάταγμα αναστολής πληρωμής των μηνιαίων δόσεων του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας;
Θα μπορούσε η τράπεζα, εναντίον της οποίας εκδόθηκε το διάταγμα, να προσφύγει για την ακύρωσή του στο Ανώτατο. Εξ όσων γνωρίζω, με βάση σχετική έρευνα, η τράπεζα δεν προσέφυγε στο Ανώτατο και ούτε υπάρχουν πλέον περιθώρια να προχωρήσει σε τέτοια προσφυγή διότι έχει λήξει η νενομισμένη προθεσμία των δεκαπέντε ημερών από την ημερομηνία έκδοσης του εν λόγω διατάγματος.

- Επομένως, το γεγονός ότι η τράπεζα δεν προσέφυγε στο Ανώτατο για ακύρωση του διατάγματος αποδεικνύει ότι έχει αποδεχτεί τη σχετική απόφαση;
Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκην ορθό. Προσωπικά πιστεύω ότι η επιλογή της τράπεζας να μην προσφύγει στο Ανώτατο για ανατροπή και ακύρωση του διατάγματος είναι περισσότερο τακτική επιλογή, εντασσόμενη στην ευρύτερη στρατηγική της τράπεζας για διαχείριση της εναντίον της αγωγής, στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκε το σχετικό διάταγμα.
Ενδεχομένως η τράπεζα να μην επιθυμεί περαιτέρω ενίσχυση της νομολογιακής αξίας της απόφασης του επαρχιακού δικαστηρίου για το διάταγμα, αν κρίνει ότι η πιθανότητα υιοθέτησης από το Ανώτατο της νομιμότητας του διατάγματος είναι αρκούντως υψηλή.
Από την άλλη, ενδεχομένως, η τράπεζα να επιθυμεί (ίσως για τους ίδιους λόγους) να εμπλακεί μετά την έκδοση του διατάγματος σε μια διαδικασία εξώδικης διευθέτησης της διαφοράς μέσα από απευθείας διαπραγματεύσεις με τον δανειολήπτη. Αποφεύγει έτσι ενδεχόμενες δικαστικές αποφάσεις εναντίον της, οι οποίες θα επηρεάσουν αρνητικά την τύχη άλλων δανείων σε ελβετικό φράγκο που έχει παραχωρήσει.

- Είπατε προηγουμένως ότι δεν επηρεάζονται κατά τρόπον άμεσο όλοι οι δανειολήπτες από την απόφαση έκδοσης του διατάγματος. Να υποθέσουμε ότι επηρεάζονται με οποιονδήποτε άλλο τρόπο;
Είναι δυνατό να επηρεάζονται. Ο τρόπος με τον οποίο μερίδα του Τύπου και γενικά κάποια ΜΜΕ έχουν παρουσιάσει τις πρακτικές συνέπειες τής υπό συζήτηση απόφασης του ανώτερου επαρχιακού δικαστή κ. Νικόλαου Γιαπανά ενδεχομένως να δημιουργεί σε κάποιους δανειολήπτες εντελώς εσφαλμένες προσδοκίες για το μέλλον των δανείων τους σε ελβετικό φράγκο. Είναι λάθος η εντύπωση ότι το ενδιάμεσο διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ανατρέπει από μόνο του και προς όφελος όλων των δανειοληπτών την κατάσταση με τα ελβετικά φράγκα κατά τρόπο άμεσο και δραστικό.
Ωστόσο, ενδεχομένως, πολλοί δανειολήπτες με δάνεια σε ελβετικά φράγκα να σπεύσουν στα δικαστήρια με παρόμοιες αγωγές για να εξασφαλίσουν μεταξύ άλλων ανάλογα διατάγματα. Η υπό συζήτηση απόφαση ουδόλως προδικάζει την έκβασή τους. Ένα είναι το σίγουρο, ότι δημιουργούνται συνθήκες για αύξηση του φόρτου εργασίας των δικαστηρίων με συναφείς αγωγές. Κατά συνέπεια, η προσπάθεια αναδιάρθρωσης των δανείων θα μειωθεί. Δεν αποκλείεται βέβαια γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο οι τράπεζες να αρχίσουν να συμπεριφέρονται με περισσότερη ελαστικότητα στις διάφορες προτάσεις των δανειοληπτών για αναδιάρθρωση κ.λπ.
Πολλές φορές στη Βουλή, σε συζητήσεις της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, εξήγησα ότι το πρόβλημα με τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο μπορεί να διευθετηθεί «δίκαια και λογικά» μόνο με δικαστικές αποφάσεις οι οποίες θα καθοδηγήσουν και τις διαδικασίες εξώδικης αντιμετώπισης των σχετικών προβλημάτων, τόσο σε επίπεδο θεσμών, όσο και σε επίπεδο των τραπεζών. Απ’ αυτή την άποψη, η απόφαση είναι ένα πρώτο βήμα σε ένα πολύ μακρύ δρόμο αφού η σχετική υπόθεση δεν δικάστηκε ακόμα στην ουσία της.


Καινοτόμος προσέγγιση στο ζήτημα των δανείων σε ξένο συνάλλαγμα

- Θεωρείτε λοιπόν την απόφαση αυτή βήμα προς τη «σωστή» κατεύθυνση; Πρόκειται επομένως για μια σημαντική εξέλιξη;

Δεν έχω χρησιμοποιήσει τον προσδιορισμό «σωστή» για να αξιολογήσω την ορθότητα της απόφασης. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη. Πράγματι, θεωρώ την απόφαση του ανώτερου επαρχιακού δικαστή κ. Νικολάου Γιαπανά ως μια σημαντική και καινοτόμο προσέγγιση στο ζήτημα των δανείων σε ξένο συνάλλαγμα. Αναφέρω συνοπτικά τους λόγους:
• Για πρώτη φορά κυπριακό δικαστήριο χρησιμοποιεί απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί προδικαστικού ερωτήματος που υποβλήθηκε από ουγγρικό δικαστήριο και έκρινε ότι «η ρήτρα της συναλλαγματικής ισοτιμίας μπορεί να ελεγχθεί ως προς την καταχρηστικότητά της όπου είναι διατυπωμένη με τρόπο που να γίνονται σαφείς και κατανοητοί για τον δανειολήπτη οι οικονομικοί λόγοι που οδήγησαν στην εισαγωγή της συμβατικής ρήτρας στη σύμβαση, καθώς και η σχέση της με τις υπόλοιπες συμβατικές ρήτρες, αλλά και οι οικονομικές της συνέπειες».
• Δημιουργεί νέα ριζοσπαστικά δεδομένα σε ολόκληρο το τοπίο των δανείων σε ελβετικό φράγκο, για τους λόγους που εξήγησα προηγουμένως, εξαιτίας της έμμεσης εν δυνάμει επίπτωσης στη συμπεριφορά των δανειοληπτών αλλά και των τραπεζών, σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των προβλημάτων που σχετίζονται με τα δάνεια αυτά.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του προδικαστικού ερωτήματος που απαντήθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπενθυμίζω ότι η σχετική νομοθεσία (οι περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμοι του 1996 και 1999 (93(Ι)/1996)) στο άρθρο 3 (2) αναφέρει τα εξής:
«όταν ρήτρα σύμβασης είναι διατυπωμένη κατά τρόπο σαφή και κατανοητό, καμία αμφισβήτηση του θεμιτού χαρακτήρα της δεν επιτρέπεται, εφόσον αυτή αφορά:
(α) τον καθορισμό του κύριου αντικειμένου της σύμβασης ή
(β) την αντιπροσωπευτικότητα της τιμής ή του συναλλάγματος για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που πωλήθηκαν ή παρασχέθηκαν.»
Η σημασία επομένως της πιο πάνω απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης έγκειται στο γεγονός ότι παρά τις διατάξεις του πιο πάνω άρθρου και παρά το γεγονός ότι η ρήτρα για τις συναλλαγματικές ισοτιμίες αφορά τον «καθορισμό του κύριου αντικειμένου της σύμβασης», μπορεί να ελεγχθεί για το ενδεχόμενο καταχρηστικότητας. Συνεπώς η χρησιμοποίηση της εν λόγω καθοδήγησης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έστω ως σημείου αναφοράς στην υπό εξέταση απόφαση, προκαθορίζει και τις προοπτικές χρησιμοποίησής της στην εκδίκαση της ουσίας της υπόθεσης.

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ιράν: Επίθεση ενόπλων σε παρέλαση–Πολλοί νεκροί

Πολίτης News, 10:30 (τελευταία ενημέρωση 10:30)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Παπαδημούλης: Οι Ευρωεκλογές οι πιο κρίσιμες στην ιστορία της ΕΕ

Πολίτης News, 10:21 (τελευταία ενημέρωση 10:21)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Με γλώσσα που χαιρετίζει το ΕΛΑΜ

Πολίτης News, 10:20 (τελευταία ενημέρωση 10:20)

Επιστροφή
στην αρχή