«Πρέπει να κάνεις τον τόρνο να τραγουδάει»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Ο μηχανουργός Θεόδωρος Μπογκαντίτσα ανάβει τον Καζανόβα του, όχι αυτόν που «τορνεύει» τις λέξεις για χάρη των θηλυκών, τον άλλο για τις… σωλήνες.

Μια χειραψία μαζί του αρκεί για να αντιληφθείς το χέρι που «πλάθει» για χρόνια το σίδερο. Ανάβει τον τόρνο, το πρώτο «βιολί» της «ορχήστρας» του, και αρχίζει να χειρίζεται τους μοχλούς.

«Μα, τι σημαίνει ‘να τραγουδά ο τόρνος;’» τον ρωτάμε ενώ σκύβει πάνω από τον περιστρεφόμενο σωλήνα που ξεφλουδίζεται.

«Σημαίνει να σου απαντά ωραία όταν του μιλάς».

 

Μαριούπολη - Πάφος

Ο Έλληνας από τη Μαριούπολη της Ουκρανίας Θεόδωρος Μπογκαντίτσα αναφέρεται σε μια «τέχνη» η οποία θέλει πολύ μυαλό και συγκέντρωση, «συνέχεια πρέπει να σκέφτεσαι», τονίζει. Την έμαθε, λέει, στη Μαριούπολη, πριν από περίπου 30 χρόνια, τονίζοντας ότι από μικρό παιδί είχε αδυναμία στα σιδερένια του παιχνίδια. «Αυτή η δουλειά είναι η ζωή μου», λέει σήμερα στο μηχανουργείο του, στη βιοτεχνική περιοχή της Πάφου, όπου μετανάστευσε το 1999.

 

Βασικό μηχάνημα

Όπως εξηγεί, ο τόρνος είναι το σημαντικότερο μηχάνημα σε ένα μηχανουργείο. Αποτελεί μια από τις περισσότερο παραγωγικές εργαλειομηχανές, προκειμένου να παραχθούν τμήματα -πολύπλοκα πολλές φορές- σιδηροκατασκευών. Γεωργικά μηχανήματα, εξαρτήματα αυτοκινήτου, τμήματα υδραυλικών συστημάτων, καγκελόπορτες και πρέσες είναι μερικά από τα προϊόντα της δύσκολης τέχνης του μηχανουργού που εντοπίσαμε στο εργαστήρι του. Η διαδικασία παραγωγής τους, αναφέρει ο κ. Μπογκαντίτσα, είναι αδύνατο να μην περάσει από τον γαλλικό τόρνο του μηχανουργείου του, μάρκας «Καζανόβα», με χώρα προέλευσης, προτού καταλήξει στην Πάφο, τη Ζάμπια της Αφρικής.

 

 

Περιστροφή σωλήνα

Ο Θεόδωρος Μπογκαντίτσα ανάβει ξανά τον «Καζανόβα» του, όχι αυτόν που «τορνεύει» λέξεις για χάρη των θηλυκών, τον άλλον για τις… σωλήνες. Καθώς ο σωλήνας περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του και συγκρατημένος στον σφιγκτήρα (τσοκ), συγκρούεται με το κοπτικό εργαλείο και αφήνει τις μεταλλικές φλούδες του να πέσουν. Οι διάφορες μορφές που μπορεί να πάρει το κατεργαζόμενο τεμάχιο με την τόρνευση απαιτούν διαφορετικό συνδυασμό κινήσεων, όπως και χρησιμοποίηση του κατάλληλου κοπτικού εργαλείου, ανάλογα με το είδος της παραγόμενης επιφάνειας αλλά και το αν η τόρνευση είναι εξωτερική ή εσωτερική στο κομμάτι.

 

«Τραγούδι» του τόρνου

Κάπου στη συζήτηση μνημονεύει μερικούς επιδέξιους τορναδόρους σε μηχανουργεία της Πάφου, που κατά την έκφρασή του «κάνουν τους τόρνους να τραγουδάνε». Μας εξηγεί γελώντας πως σε αυτό το «τραγούδι» έγκειται η άριστη τόρνευση, κρύβοντας πίσω πολλούς υπολογισμούς και ενέργειες κατά την περιστροφή του επεξεργαζόμενου υλικού. «'Τραγουδά' σημαίνει πως σου απαντά ωραία όταν του μιλάς», τονίζει.

 

«Ο τόρνος δεν θα σταματήσει ποτέ να υπάρχει σε ένα μηχανουργείο», λέει ο Θεόδωρος Μπογκαντίτσα που διατηρεί μηχανουργείο στην Πάφο. «Ο τόρνος είναι ‘μάστρος’ για όλα», λέει χαρακτηριστικά, «όπως ο κωμοδρόμος παλιά στα χωριά».

 

Κοπτικό εργαλείο

Ο Καζανόβας συνεχίζει να καθοδηγείται από τον Θεόδωρο Μπογκαντίτσα, που τον βλέπουμε να επιλέγει κάθε φορά το κοπτικό εργαλείο με τις σωστές γωνίες και να υπολογίζει ακριβώς τις ταχύτητες κοπής. «Η ταχύτητα κοπής δεν επιλέγεται τυχαία», λέει. «Θέλει προσοχή, γιατί χαμηλή ταχύτητα κοπής οδηγεί σε μεγάλο χρόνο κοπής, ενώ υψηλή ταχύτητα οδηγεί σε υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στο κοπτικό εργαλείο, με αποτέλεσμα την πρόωρη φθορά και καταστροφή του». Κάθε τόσο σταματά την τόρνευση για να λούσει με νερό και λάδι τον σωλήνα και για να μετρήσει. Καθαρίζει με την ειδική βούρτσα και συνεχίζει.

 

Όλα αλυσιδωτά

Ο μηχανουργός δεν περιορίζεται βέβαια στη χρήση του τόρνου. Ασχολείται επίσης με το φρεζάρισμα και την ηλεκτροκόλληση. Ο τόρνος είναι όμως βασικός. «Στην πραγματικότητα», λέει, «είναι όλα δεμένα και αλυσιδωτά, το ένα πίσω από το άλλο», προκειμένου να μεταχειριστεί όλα τα είδη μετάλλων, τον σίδηρο, τον χαλκό, το στέινλες στιλ, τη λαμαρίνα κ.ά. Ακόμη, σε ένα σημερινό μηχανουργείο συναντάς και σύγχρονα, αυτόματα μηχανήματα, όπως το μηχάνημα λέιζερ του Μπογκαντίτσα και το ρούτερ ξυλογλυπτικής.

 

Οι δάφνες του τεχνίτη

Οι αόρατες δάφνες της ικανοποίησης στέφουν τον τεχνίτη μπροστά στο θαυμαστό αποτέλεσμα. Ειδικά όταν η πορεία προς αυτό ήταν δύσκολη. Ένας μηχανουργός καλείται πολλές φορές να στήσει πολύπλοκους μεταλλικούς μηχανισμούς ή τμήματά τους, είτε αντιγράφοντας πιστά τα δείγματα που του φέρνουν είτε περπατώντας στο σκοτάδι με οδηγό ένα πρόχειρο σκαρίφημα στην κόλλα ή και, ακόμα, την προφορική περιγραφή ή και… σχηματισμούς στον αέρα, με τα χέρια τού όχι πάντα κατατοπιστικού, πλην όμως απαιτητικού, πελάτη. «Όπως ο γιατρός», αναφέρει ο Μπογκαντίτσα, «στον οποίο πηγαίνει ένας άρρωστος, έτσι και ο καθένας έρχεται εδώ με το δικό του πρόβλημα. Εσύ πρέπει να ακούσεις, να καταλάβεις και να απαντήσεις», αναφέρει.

 

Λάθη απαραίτητα

Τα λάθη και τα μικροατυχήματα είναι μέρος της δουλειάς. Δείχνει τα δάκτυλά του και αναφέρει ότι πολλές φορές τα έσπασε, ενώ τονίζει ότι «καλύτερα να μετράς εφτά φορές και μία να κόψεις ένα υλικό». Εξηγεί ότι δεν ήταν λίγες οι φορές που κατά την επεξεργασία των υλικών χρειάστηκε να πετάξει κομμάτια και να αρχίσει ξανά από την αρχή. «Χωρίς λάθος δεν γίνεται δουλειά», λέει.

 

 

 

Ζητούνται νέοι μηχανουργοί - τορναδόροι

Σήμερα διαθέσιμες θέσεις εργασίας για τορναδόρους υπάρχουν, λέει. Εντούτοις, διαπιστώνει ότι οι νέοι δεν ενδιαφέρονται να μάθουν αυτή την τέχνη. Όπως πληροφορείται, τα τελευταία χρόνια στην Τεχνική Σχολή Πάφου δεν υπάρχει ενδιαφέρον. «Και είναι κρίμα», τονίζει, γιατί ο τόρνος δεν θα σταματήσει ποτέ να υπάρχει σε ένα μηχανουργείο, «ο τόρνος είναι ‘μάστρος’ για όλα», λέει χαρακτηριστικά, «όπως ο κωμοδρόμος παλιά στα χωριά».

 

Ρίζες στον Μεσαίωνα

Η τόρνευση ως τρόπος κατεργασίας χρησιμοποιείται από πολύ παλιά, γύρω όμως στο 1400 μ.Χ. εμφανίστηκαν οι πρώτοι τόρνοι, που στην αρχή κινούνταν με μυϊκή δύναμη (ποδοκίνητοι) ή με νερό (υδροκίνητοι). Οι σύγχρονοι τόρνοι (ηλεκτροκίνητοι) έχουν δυνατότητα παραγωγής καμπύλων εξαρτημάτων, με μεγάλο αριθμό ακρίβειας και μεγάλες ταχύτητες παραγωγής.

 

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Έφυγε ο θρύλος του κυπριακού ποδοσφαίρου Σεβίμ Εμπέογλου

Πολίτης News, 17:37 (τελευταία ενημέρωση 17:37)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Τα οστά Ε/κ αγνοούμενου εντοπίστηκαν σε πηγάδι στην κατεχόμενη Σίντα

Πολίτης News, 17:28 (τελευταία ενημέρωση 17:28)

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Θετική η γνωμάτευση της Κομισιόν για τον κυπριακό προϋπολογισμό

Πολίτης News, 17:10 (τελευταία ενημέρωση 17:10)

Επιστροφή
στην αρχή