Πού θα πηγαίνουν τελικά τα 5 σεντ της πλαστικής σακούλας;

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Εντός της εβδομάδας θα ληφθούν οριστικές αποφάσεις για τον μηχανισμό που θα στηθεί σε συνεργασία τμ. Περιβάλλοντος, Green Dot και Συνδέσμων εμπορίου

Πολύ ενθαρρυντικά μηνύματα στέλνει η πρώτη εβδομάδα απαγόρευσης της δωρεάν χρήσης πλαστικής σακούλας. Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις που έχουν οι σύνδεσμοι του λιανικού εμπορίου, η μείωση της πλαστικής σακούλας ξεπερνά το 50% και σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αρκετά μεγαλύτερη. Αξίζει να σημειωθεί πως πριν από την εφαρμογή της νομοθεσίας η Κύπρος κατανάλωνε 106 εκατ. λεπτές πλαστικές σακούλες μεταφοράς τον χρόνο.

Αυτό το μήνυμα φτάνει και στην Υπηρεσία Περιβάλλοντος η οποία επιβλέπει την εφαρμογή του νόμου, με τον διευθυντή της Κώστα Χατζηπαναγιώτου να μιλά για ανταπόκριση των καταναλωτών στο κάλεσμα για μείωση της κατανάλωσης πλαστικής σακούλας για περιβαλλοντικούς λόγους και αποτελεσματικότητας του νόμου, κάτι βεβαίως που, όπως επισημαίνει, θα γίνει πιο ξεκάθαρο από τα στατιστικά του πρώτου μήνα.

Σύγχυση πάντως επικρατεί μεταξύ των καταναλωτών ως προς το πώς θα αξιοποιούνται τα χρήματα που θα συλλέγονται από την πώληση των πλαστικών τσαντών. Η συζήτηση που είχαμε με τον κ. Χατζηπαναγιώτου ξεκαθαρίζει το τοπίο, με τις οριστικές αποφάσεις να λαμβάνονται ωστόσο εντός της εβδομάδας που μπαίνει.

Καμπάνιες ενημέρωσης

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Τμήματος Περιβάλλοντος, ο νόμος υποχρεώνει τους πωλητές πλαστικής σακούλας, σε συνεργασία με τους συνδέσμους τους και το συλλογικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων συσκευασιών (δηλαδή την Green Dot), να προβαίνουν σε συλλογικές δράσεις (εκστρατείες πληροφόρησης, προώθηση εναλλακτικών λύσεων κ.λπ.) για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τη μείωση της κατανάλωσης της λεπτής πλαστικής σακούλας μεταφοράς. Οι κοινές αυτές δράσεις χρηματοδοτούνται από τα έσοδα που συγκεντρώνονται από τη χρέωση της σακούλας.

Ο σκοπός, σημειώνει ο Κώστας Χατζηπαναγιώτου, "δεν είναι να μαζεύουμε λεφτά, αλλά να μειώσουμε τη χρήση της πλαστικής σακούλας στο ελάχιστο. Ευελπιστούμε ότι σε έναν χρόνο δεν θα χρειάζεται να διαχειριστούμε μεγάλα κονδύλια διότι θα εκλείψει η χρήση της πλαστικής σακούλας".

Η συλλογή των 5 σεντ

Η δυσκολία που υπάρχει στην εφαρμογή του νόμου έγκειται στο γεγονός ότι οι σύνδεσμοι είναι πολλοί και ο νόμος δεν ξεκαθαρίζει τον τρόπο της συνεργασίας τους με την Green Dot. Είναι γι' αυτό που, όπως ανέφερε, στον "Π" ο κ. Χατζηπαναγιώτου το Τμήμα Περιβάλλοντος προσπαθεί να συντονίσει την κατάσταση ώστε να βρεθεί ένας μηχανισμός που να διευκολύνει τη διαδικασία αλλά και να προάγει τη διαφάνεια.

Η πρόταση του τμήματος, η οποία έγινε αποδεκτή από όλους τους συνδέσμους (και από το ΚΕΒΕ και την ΟΕΒ) πλην ενός, του ΠΑΣΥΛΙΕ (Παγκύπριος Σύνδεσμος Λιανικού Εμπορίου), είναι από τα πέντε σεντ τα δύο να πηγαίνουν σε κοινές καμπάνιες, με την Green Dot να έχει την ευθύνη του συντονισμού και του καταρτισμού του σχεδίου δράσης σε συνεργασία με όλους. Τα υπόλοιπα τρία σεντ θα είναι ελεύθεροι οι πωλητές από μόνοι τους ή σε συνεργασία με τους συνδέσμους τους να αποφασίσουν πώς θα τα αξιοποιήσουν προωθώντας π.χ. την επαναχρησιμοποιήσιμη σακούλα, είτε αυτή είναι πλαστική, είτε είναι χάρτινη, είτε υφασμάτινη.

Τη Δευτέρα οι αποφάσεις

Τη Δευτέρα ο κ. Χατζηπαναγιώτου θα έχει μια νέα συνάντηση με την Green Dot για να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις σε σχέση με τον τρόπο που θα γίνει αυτή η συνεργασία και θα δοθεί κι ο σχετικός οδικός χάρτης. Αν δηλαδή θα ανοιχτεί ένας κοινός λογαριασμός για να μπαίνουν τα χρήματα και να αξιοποιούνται με πλήρη διαφάνεια (την εποπτεία θα έχει το Τμήμα Περιβάλλοντος) ή εάν θα καταρτίζονται οι δράσεις, θα γίνεται ενημέρωση από την Green Dot για το κόστος και οι σύνδεσμοι θα καλούνται να τις χρηματοδοτήσουν.

Ο κ. Χατζηπαναγιώτου θα ενημερώσει και τον διαφωνούντα ΠΑΣΥΛΙΕ για τις τελικές διευθετήσεις και στην περίπτωση που δεν υπάρξει σύγκλιση απόψεων, το Τμήμα Περιβάλλοντος θα ζητήσει από τον ΠΑΣΥΛΙΕ, που εκπροσωπεί 40 επιχειρήσεις (μεταξύ αυτών μεγάλες υπεραγορές), να κάνουν το δικό τους συλλογικό σύστημα το οποίο θα τεθεί υπό την εποπτεία του τμήματος. "Με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο θα βρούμε τη λύση", σημείωσε ο κ. Χατζηπαναγιώτου.

Θα δούμε μείωση

Εν τω μεταξύ, ο εκπρόσωπος της Green Dot Κυριάκος Παρπούνας εξέφρασε αισιοδοξία ότι το αντικίνητρο για τη χρήση πλαστικής σακούλας θα έχει αποτέλεσμα. "Θα υπάρχει μεγάλη εξοικονόμηση. Οι Κύπριοι θα δουν την τσέπη τους", σημείωσε, προσθέτοντας πως η Green Dot είναι έτοιμη να αναλάβει τον ρόλο που αναλογεί για την υλοποίηση των δράσεων.

Ποιοι χρεώνουν τη σακούλα;

Από πλευράς του ΠΑΣΥΛΙΕ, ο γραμματέας του συνδέσμου Μάριος Αντωνίου μάς ανέφερε πως τις πρώτες μέρες της εφαρμογής υπήρχε μία απορία μεταξύ των καταναλωτών ως προς το ποια καταστήματα χρεώνουν τη λεπτή πλαστική τσάντα. Η απάντηση είναι όλα. Από το περίπτερο, μέχρι τη φρουταρία, την ψησταριά, το ζαχαροπλαστείο, όλα τα καταστήματα και τις υπεραγορές βεβαίως. Τα πέντε σεντ, πρόσθεσε, είναι το μίνιμουμ της χρέωσης. Κάποιος μπορεί να χρεώσει ακόμη και περισσότερα εάν το επιθυμεί. Η μόνη εξαίρεση που επιτρέπει ο νόμος είναι για τα χύμα προϊόντα, όπως για παράδειγμα τα προϊόντα που υπάρχουν σε φρουταρίες, κρεοπωλεία και ψαραγορές, όπου οι λεπτές πλαστικές τσάντες δεν χρεώνονται.

Σύμφωνα με τον κ. Αντωνίου, η μόνη διαφωνία του ΠΑΣΥΛΙΕ με την εισήγηση του Τμήματος Περιβάλλοντος είναι να πηγαίνει μέρος των εσόδων σε μια ιδιωτική εταιρεία, όπως η Green Dot, για να διαχειρίζεται τις καμπάνιες, για τον απλούστατο λόγο ότι οι σύνδεσμοι δεν θα έχουν πρόσβαση στους λογαριασμούς της εταιρείας αυτής. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα βρεθεί άλλος τρόπος εφαρμογής του νόμου.

 

Πώς υποδέχτηκαν οι πολίτες τη χρέωση

Της Κυπριάνας Σταύρου

Γιατί να αγοράζεις σακούλες σκυβάλων όταν μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις πλαστικές των υπεραγορών; Αυτή η λογική της επαναχρησιμοποίησης, στη βάση της οποίας λειτουργούσε για χρόνια η κυπριακή κοινωνία, οδηγούσε ομολογουμένως στην αλόγιστη κατανάλωση πλαστικής σακούλας που είναι επιζήμια για το περιβάλλον. Προς υπεράσπιση του απλού πολίτη, το φταίξιμο δεν πέφτει στον καθένα ξεχωριστά, αλλά στη συλλογική νοοτροπία της κοινωνίας που φυσικά απορρέει από την έλλειψη περιβαλλοντικής παιδείας. Τώρα, ευτυχώς, υποχρεωτικά, η νοοτροπία αυτή θα αλλάξει...

Γιώργος και Μιχάλης

Για όσους δεν το γνωρίζουν, ήδη από την περασμένη Κυριακή 1η Ιουλίου ξεκίνησε η χρέωση των πλαστικών τσαντών στα καταστήματα, με τη χρέωση να ανέρχεται στα πέντε σεντ για κάθε σακούλα. Συν ένα σεντ ο ΦΠΑ, ο καταναλωτής δηλαδή την χρεώνεται στα έξι σεντ. Αναμενόμενη είναι η ύπαρξη κάποιων αντιδράσεων. Άλλωστε μια ζωή μάθαμε στη δωρεάν χρήση και στην υπερκατανάλωση. Ποιος είναι αυτός που έρχεται τώρα να ταράξει τα νερά;

Από την άλλη, πάντα μια αλλαγή θα πάρει κάποιο χρόνο για να γίνει κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Όπως όλες οι αλλαγές, έτσι και η χρέωση των τσαντών, είτε συμφωνούμε είτε διαφωνούμε, είναι πραγματικότητα. Όπως πολύ σοφά είπε ο Arnold Bennett, διάσημος συγγραφέας: "Οποιαδήποτε αλλαγή, ακόμη και μια αλλαγή προς το καλύτερο, συνοδεύεται πάντα από μειονεκτήματα και δυσκολίες".

Ιάκωβος, Κώστας, Νίκος

Όπως διαπιστώσαμε λοιπόν από τη μικρή μας έρευνα ανάμεσα σε καταναλωτές που έκαναν τα καθημερινά τους ψώνια, υπάρχουν διφορούμενες απόψεις για το θέμα...

Ό,τι καλύτερο

Μια γνώμη είναι ότι η νέα αυτή νομοθεσία θα έχει θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Υπάρχουν άτομα που βλέπουν ότι η νέα νομοθεσία θα έχει θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και θα μειώσει την ασύστολή χρήση οδηγώντας έτσι σε μια πιο περιβαλλοντικά ευσυνείδητη κοινωνία.

Τίνα, Ελένη: "Είναι ό,τι καλύτερο μπορούσε να συμβεί. Αλλά δυστυχώς πρέπει κάτι να δημιουργήσει ζημιά στο περιβάλλον πριν να ληφθούν μέτρα. Άποψή μας είναι πως έπρεπε να τις έχουν πιο ακριβά ακόμα"... Γιώργος Ολύμπιος, Μίκης Χατζηνεοφύτου: "Είναι μια πολύ θετική εξέλιξη. Δίνει το μήνυμα στον κόσμο για περιορισμό της χρήσης των πλαστικών τσαντών. Εμείς από παλιά είχαμε συνήθειο να φέρνουμε μια τσάντα μαζί μας για να κάνουμε τα ψώνια μας".

Ρένος

Τούλα: "Είναι πολύ καλό για το περιβάλλον γιατί θα καταλήγουν σε αυτό πολύ λιγότερες τσάντες ως απόβλητα".

Αντιγόνη: "Είναι πολύ καλός ο νόμος αυτός διότι έτσι περιορίζεται η χρήση τσαντών και μειώνονται οι κακές επιπτώσεις στο περιβάλλον".

Χρήματα στις πλάτες μας

Άλλοι είχαν διαφορετική γνώμη. Ότι η χρέωση λειτουργεί εις βάρος του πολίτη. Θεωρούν ότι η χρέωση είναι υπερβολική και είναι επιζήμιο αυτό για την τσέπη του καταναλωτή και ταυτόχρονα δυσκολεύει η μεταφορά τσάντας πολλαπλής χρήσης. Ελένη: "Είναι ζημιά για εμάς. Πού να βάζω τα πράγματά μου στην υπεραγορά; Αναγκάστηκα να πάρω δικές μου. Θα βγάλουν χρήματα εκείνοι που κάνουν ρούχινες". Παναγιώτης: "Χρεώνουν πολλά. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι τρία σεντ. Αύτη η νομοθεσία έγινε υπό την πίεση της Ευρώπης, δεν ήταν απόφαση της Κύπρου".

Μαρία: "Αφού χρεώνουν τις πλαστικές σακούλες, έπρεπε να έχουν ως εναλλακτική τις χάρτινες σακούλες".

 Ιάκωβος, Κώστας, Νίκος: "Είναι μεν καλό επειδή δεν παίρνει ο καθένας παραπάνω τσάντες από ό,τι χρειάζεται, αλλά πέντε σεντς είναι πολλά".

Τι λένε οι πωλητές

Είναι και κάποιοι πωλητές που φαίνεται να έχουν αρνητική στάση. Η Μαρία, πωλήτρια σε κατάστημα ρούχων, πιστεύει πως δεν θα έπρεπε να περιλαμβάνει και τα είδη ένδυσης και υπόδησης η νέα νομοθεσία γιατί δυσκολεύεται ο πελάτης.

Της ίδιας άποψης είναι η Χρυστάλλα, πωλήτρια σε κατάστημα ρούχων. "Θεωρώ λάθος τη χρέωση στις πλαστικές σακούλες. Δηλαδή, πώς ο κόσμος πλέον θα κουβαλά τα πράγματά του; Αναγκαστικά, είτε θα φέρνει δική του τσάντα, είτε θα χρειάζεται να αγοράσει. Και στις δύο περιπτώσεις είναι κατά του πελάτη".

Ο Ρένος είναι ιδιοκτήτης περιπτέρου: "Για εμένα δεν έχει διαφορά. Εγώ δεν επωφελούμαι. Αλλά επιβαρύνεται ο πελάτης και επωφελείται το κράτος".

 

Με δική τους τσάντα οι μισοί

Από μια σύντομη επιτόπια έρευνα στην υπεραγορά Αλφαμέγα στην Έγκωμη παρατηρήσαμε ότι στα 20 άτομα τα εννέα αγόρασαν ή είχαν ήδη μαζί τους ψάθινη ή ρούχινη τσάντα από την υπεραγορά. Άλλοι τοποθετούσαν τα προϊόντα στο καροτσάκι χωρίς τσάντα, είτε αγόραζαν μετρημένες μία με τρεις πλαστικές σακούλες.

Μιλώντας με τη Μαρία, υπάλληλο της υπεραγοράς, μας είπε πως "αν και ένα ποσοστό πελατών αγοράζουν ακόμα πλαστικές, οι περισσότεροι προμηθεύονται με ψάθινες ή ρούχινες. "Συνήθως, οι Τουρκοκύπριοι αγοράζουν πλαστικές επειδή δεν γνωρίζουν τον νόμο", σημείωσε.

Σε ερώτηση αν θεωρεί τη νέα νομοθεσία σωστή, απάντησε ότι θα έπρεπε να εφαρμοστεί από καιρό αυτό το μέτρο καθώς στο εξωτερικό αποδείχτηκε αποτελεσματικό. Άτομα που έκαναν τα ψώνια τους στην υπεραγορά μάς δήλωσαν: Πάμπος: "Είναι εις βάρος του πολίτη η χρέωση. Είναι πολλά λεφτά τα πέντε σεντ"... Μαρούλα: "Εγώ αναγκαστικά έχω τσάντες στο αυτοκίνητο γιατί δεν μπορώ να αγοράζω συνέχεια"...

 

 

 

 


Επιστροφή
στην αρχή