Πού θα πετάξεις το επόμενο αποτσίγαρο;

ΑΠΟΨΗ /ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ
Μια υπενθύμιση των επιπτώσεων του καπνίσματος στην υγεία του καπνιστή και του περιβάλλοντός του με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος

Κεντρικός δρόμος πόλης. Αναμονή για το πράσινο, ενώ μία ενδιαφέρουσα… σκηνή είσαι σε εξέλιξη, αφορμή για τα δεδομένα και τις σκέψεις που ακολουθούν: Ανοίγει το παράθυρό της και με άνεση και στυλ έξι αστεριών, πετά στον δρόμο το αποτσίγαρο. Κλείνει το παράθυρο, γυρίζει το κεφάλι στο πίσω κάθισμα, όπου καθόταν ο γιος της- για να βεβαιωθεί ότι όλα είναι καλά και φεύγει, ευτυχώς με πράσινο.

Εκτιμώ ή καλύτερα ευελπιστώ ότι το σκηνικό αυτό με τη συγκεκριμένη συρραφή εικόνων –σε αρσενικό ή θηλυκό γένος-δεν το παρακολουθούμε καθημερινά. Σε καμία περίπτωση δεν ωφελεί η γενίκευση. Ως εκ τούτου, νιώθω ότι πολλοί από εσάς συναισθάνεστε τον θυμό μου. Γι’ αυτό δεν χρειάζεται η αναζήτηση εύστοχων επιθέτων για να κάνουμε την εικόνα ακόμα πιο αποκρουστική. 

Παγκόσμια μέρα κατά του καπνίσματος η σημερινή, 31η Μαΐου. «Σιγά, και τι έγινε…», η αντιφώνηση του καπνιστή, ο οποίος έχει συνηθίσει τις ανατριχιαστικές εικόνες στα πακέτα των τσιγάρων. Έχει συνηθίσει τη λέξη «βλάπτει», έχει συνηθίσει τις ενημερώσεις των γιατρών για καρδιακά, εγκεφαλικά, καρκίνο, γήρανση δέρματος, πνευμονοπάθειες, κ.ά. Κάποιοι μάλιστα αγγίζουν τα όρια του παράλογου: «Αθλούμαι, προσέχω τη διατροφή μου, κάνω τα απαραίτητα check up… αλλά καπνίζω ένα πακέτο τσιγάρα κάθε μέρα…». Λες και το τσιγάρο είναι η πρόσθετη βιταμίνη που πρέπει να λαμβάνει. Έχει συνηθίσει τα στατιστικά στοιχεία τα οποία σοκάρουν: Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το κάπνισμα σκοτώνει σχεδόν 6 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο, από τους οποίους οι 600.000 είναι παθητικοί καπνιστές. Στην Κύπρο σύμφωνα με την τελευταία Έρευνα Υγείας της Στατιστικής Υπηρεσίας 2008, το 26,5% του πληθυσμού, άνω των 15 ετών, καπνίζει συστηματικά. Το ποσοστό των καπνιστών στους άντρες ανέρχεται στο 39,2% και στις γυναίκες στο 14,3%.

Επίσης σύμφωνα με έρευνα* του 2014, το 26 % των ενηλίκων στην Κύπρο κάπνιζε καθημερινά, ποσοστό που υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ε.Ε. και παραμένει στα ίδια επίπεδα με το 2005. Το κάπνισμα παραμένει σημαντικό πρόβλημα για τη δημόσια υγεία στην Κύπρο. Το ποσοστό των ενηλίκων που ανέφεραν ότι καπνίζουν σε καθημερινή βάση στην Κύπρο το 2014 παρέμεινε πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (26 % στην Κύπρο έναντι 21 % στην Ε.Ε. κατά μέσο όρο), και ήταν το τέταρτο υψηλότερο συνολικά. Οι άνδρες είναι αρκετά πιο πιθανό να καπνίζουν από ό,τι οι γυναίκες (38 % για τους άνδρες έναντι 14 % για τις γυναίκες). Σύμφωνα με στοιχεία της έρευνας EHIS, το κάπνισμα στην Κύπρο είναι συχνότερο στα άτομα υψηλού μορφωτικού επιπέδου. Αυτό δεν είναι πολύ συχνό φαινόμενο στα κράτη μέλη της Ε.Ε. (όπου το ποσοστό καπνίσματος είναι κατά κανόνα υψηλότερο στα άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου).

Και κάπου εδώ προβάλλει το ερώτημα: Ποια σχέση έχει ο Κύπριος καπνιστής με το αποτσίγαρο και το τασάκι; Ένα από τα χαρακτηριστικά των καπνιστών είναι το «άλλοθι» των μηχανικών κινήσεων στη διαδρομή-πακέτο-τσιγάρο-αναπτήρας-καπνός-στάχτη-σβήσιμο-τασάκι (κάθε μορφής). Και το αποτέλεσμα αυτής της διαδρομής είναι φανερό και «κοσμεί» δρόμους, πεζοδρόμια, αυλές, πάρκα, προαύλια, πλατείες και κάθε λογής γωνιές… σημεία που βολεύουν τον ασυνείδητο καπνιστή (χωρίς να τσουβαλιάζουμε). Η ακόλουθη απεύθυνση στον καπνιστή μεταφέρει καθημερινές και αδιατάρακτες εικόνες:

Εσύ λοιπόν φίλε καπνιστή που κάθεσαι στην καφετέρια, δεν βλέπεις το τασάκι που είναι δέκα εκατοστά από το καπνίζον σου χέρι, το οποίο απλώνεις και σβήνεις το τσιγάρο-αποτσίγαρο στη γλάστρα που είναι δίπλα σου; Οι απανταχού γλάστρες, σε αυλές σπιτιών, σχολείων, σε εισόδους δημόσιων και μη κτιρίων μεταβάλλονται σε σταχτοδοχεία. Μπορείτε να το διαπιστώσετε με ελάχιστη παρατηρητικότητα.

Εσύ που πηγαίνεις για περπάτημα στον πεζόδρομο για καλή υγεία και μετά από δέκα λεπτά σε πιάνει το σύνδρομο της στέρησης, ανάβεις το τσιγάρο σου και αφού το καπνίσεις –σχεδόν καταπίνοντάς το- το σβήνεις στον κορμό ενός δέντρου και το αφήνεις να πέσει στις ρίζες του. Έχε υπόψη σου ότι το αποτσίγαρο δεν έχει ιδιότητες λιπάσματος.

Εσύ που ξαπλώνεις στην παραλία και πίσω από τα γυαλιά ηλίου και το καπέλο, απολαμβάνεις με περισσή ευχαρίστηση κάθε ρουφηξιά του τσιγάρου ατενίζοντας τον ορίζοντα, τελειώνεις όμως το τσιγάρο στην άμμο, κάνεις και ένα σχέδιο με τα δάχτυλά σου για καλύτερο καμουφλάζ, μήπως και ανακαλύψει κανείς το θησαυρό που έχεις κρύψει. Στη συνέχεια βέβαια κάποιο πόδι που βαδίζει στο σημείο εκείνο, ή κάποιο παιδί που σκάβει στην άμμο, θα φέρει στην επιφάνεια το κρυμμένο αποτσίγαρο. Και δεν είναι ένα… Κάθε φορά που πετάς αποτσίγαρο  στην παραλία ή στη θάλασσα πρέπει να γνωρίζεις ότι «ταΐζεις» με τοξικές ουσίες τα ψάρια που βάζεις στο τραπέζι σου, τονίζουν οι ειδικοί.

Εσύ φίλε καπνιστή που βγαίνεις στο μπαλκόνι να καπνίσεις ένα τελευταίο τσιγάρο πριν πας για ύπνο και κάνεις τεστ βαρύτητας με το αποτσίγαρο, το οποίο προσγειώνεται στο πεζοδρόμιο.

Και οι εικόνες αυτές συνεχίζονται… Δεν σε ακολουθώ, αλλά σε βλέπω να είσαι καθημερινά πρωταγωνιστής στις πιο πάνω εικόνες. Εύλογα και δίκαια μου δημιουργείς την απορία: Λες ότι είναι δικαίωμά σου να καπνίζεις. Αξιοσέβαστο και κατανοητό. Πότε όμως σκέφτεσαι να σεβαστείς τα δικαιώματα του περιβάλλοντος στο οποίο ζεις;

Τα αποτσίγαρα αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό (40% περίπου) των απορριμμάτων που συλλέγονται παγκοσμίως στους καθαρισμούς των ακτών. Υπολογίζεται ότι από τα περίπου 6 τρισεκατομμύρια τσιγάρα που καταναλώνονται παγκοσμίως τα 4,5 τρισεκατομμύρια πετάγονται κάπου στο περιβάλλον. Και αυτός ο όγκος των αποτσίγαρων δεν καταλήγει στο περιβάλλον με τη βοήθεια αόρατων και υπερφυσικών δυνάμεων, αλλά με τη δική σου συμβολή.

Τα απορρίμματα αυτά είναι κυριολεκτικά ένα τεράστιο πρόβλημα τοξικής ρύπανσης του περιβάλλοντος. Χημικές ουσίες στα τσιγάρα, όπως το αρσενικό, η νικοτίνη, ο μόλυβδος και η φαινόλη αιθυλική μπορούν διαρρέουν στα νερά και στη θάλασσα. Ένα φίλτρο τσιγάρου, αποτελείται από 12.000 πλαστικές ίνες. Όταν το πετάμε στη θάλασσα, είναι σαν να πετάμε 12.000 μικρά διαφορετικά πλαστικά σκουπίδια (μικροπλαστικά).

Φίλε καπνιστή, φίλη καπνίστρια έχεις το απόλυτο δικαίωμα και την ελευθερία να απολαμβάνεις το τσιγάρο σου, με το δικό σου στυλ, όπου κι αν βρίσκεσαι. Αρκεί όμως να μπορείς και εσύ να σεβαστείς το περιβάλλον στο οποίο ζεις, φυσικό και ανθρώπινο. Απλή η σκέψη, σύνθετη η πράξη, ξεκάθαρο το μήνυμα δύσκολη όμως η λήψη. Εξάλλου, αυτό καταδεικνύουν και οι αριθμοί που έχουμε παραθέσει πιο πάνω. 

Ο κάθε άνθρωπος έχει στα χέρια του το χαλινάρι της δικής του υγείας, σε ένα σημαντικό βαθμό. Οι εξωγενείς παράγοντες-κάθε μορφής- ασφαλώς είναι αστάθμητοι. Στο σημείο όμως που μας αναλογεί η ευθύνη για την υγεία μας, οφείλουμε να προσέχουμε και να δρούμε προληπτικά, και το οφείλουμε όχι μόνο στον εαυτό μας αλλά και στους δικούς μας ανθρώπους που μας περιβάλλουν με έγνοια. Δεν είναι ανάγκη να φτάσεις στη δωδεκάτη, να αναμετρηθείς με δέκα και άλλα τόσα «αν» για να αναθεωρήσεις τη σχέση σου με το τσιγάρο και το αποτσίγαρο…

*State of Health in the EU-Κύπρος -Προφίλ Υγείας 2017. Τα προφίλ είναι αποτέλεσμα κοινής προσπάθειας του ΟΟΣΑ και του European Observatory on Health Systems and Policies, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Το κουσούρι του κ. Οδυσσέα Μιχαηλίδη

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ, 14:20 (τελευταία ενημέρωση 14:20)

ΑΠΟΨΗ

Σχεδιασμός εξάλειψης λίπους...

ΠΟΝΗΜΑ ΕΝΟΣ ΚΑΤΑΙΔΡΩΜΕΝΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ, 14:00 (τελευταία ενημέρωση 14:00)

ΑΠΟΨΗ

Αναμένοντας το μοιραίο (Του Αντώνη Πολυδώρου)

ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ, 13:40 (τελευταία ενημέρωση 13:40)

Επιστροφή
στην αρχή