Πώς ο Αντόνιο έκανε το θαύμα του;

ΑΠΟΨΗ /ΣΦΑΙΡΙΚΑ
Εν ολίγοις τι έλειπε; Ήταν εμφανής η έλλειψη ενός συμφωνημένου καθοδηγητικού εγγράφου, αυτού δηλαδή που συμφωνήθηκε να ετοιμασθεί από τον κ. Άιντε

Όταν ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες μετέβη στο Κραν Μοντανά την Παρασκευή, μέσα σε ελάχιστο χρόνο έκανε μια σοβαρή διαπίστωση: Οι συνομιλίες ψυχορραγούσαν. Λίγο αργότερα στη δημοσιογραφική διάσκεψη που έδωσε περιέγραψε το πρόβλημα:

  • Συζητούμε τα θέματα ασφαλείας αλλά υπάρχει διαφωνία σε ό,τι αφορά τα χρονοδιαγράμματα.
  • Στα θέματα της συζήτησης της εσωτερικής πτυχής (Διακυβέρνηση -περιουσιακό - εδαφικό) έχουμε πρόβλημα με τη σειρά συζήτησής τους μεταξύ των δύο πλευρών.

Εν ολίγοις τι έλειπε; Ήταν εμφανής η έλλειψη ενός συμφωνημένου καθοδηγητικού εγγράφου, αυτού δηλαδή που συμφωνήθηκε να ετοιμασθεί από τον κ. Άιντε στις 4 Ιουνίου στη Νέα Υόρκη. Ως γνωστόν ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε ετοίμασε ένα 9σελιδο έγγραφο το οποίο όμως και οι δύο πλευρές (η ε/κ πλευρά δημοσίως και η τ/κ πλευρά παρασκηνιακά) απέρριψαν. Ο λόγος που το απέρριψαν ήταν επίσης εμφανής. Και οι δύο πλευρές χωρίς δομημένο διάλογο θα πήγαιναν στο Κραν Μοντανά, για να συζητούν μια από τα ίδια και βεβαίως να διαφωνούν επί της διαδικασίας. Μέχρι να εξαντληθούν και έτσι ο καθένας να πάρει τον δρόμο του. Η παρέμβαση Γκουτέρες παρά την μπηχτή στον «Νορβηγό», περί ψυχρών Βορείων επί της ουσίας ήρθε να δικαιώσει πλήρως τις θέσεις που για τόσους μήνες επεξεργάζεται ο Έσπεν Μπαρθ Άιντε με την ομάδα του. Προσθέτοντας βεβαίως ως Νότιος Πορτογάλος και το δικό του ταμπεραμέντο, το οποίο μεταφράστηκε σε μια σειρά από πολιτικές ντρίπλες, αλά Ρονάλντο (και αυτός Πορτογάλος).

Το πλαίσιο

Ντριμπλάροντας σχεδόν τους πάντες ο Αντόνιο Γκουτέρες εξάντλησε κατά κύριο λόγο τον χρόνο της παραμονής του στο Κραν Μοντανά, για να βάλει ξανά τις συνομιλίες στις σωστές ράγες. Κατάφερε να συμφωνηθεί ένα διαδικαστικό πακέτο για να μπορέσουν με αυτόν τον τρόπο οι δύο πλευρές δεσμευτικά να μπουν στη συζήτηση της ουσίας. Η ε/κ πλευρά επιμένει πάντως να χρησιμοποιεί τον όρο διαδικαστικό πλαίσιο, διότι όπως υποστηρίζεται ο όρος πακέτο παραπέμπει σε αρνητικούς συνειρμούς του τύπου «λύση πακέτο». Από την Τετάρτη μέχρι την Παρασκευή οι δύο πλευρές συζητούσαν κατά κύριο λόγο διαδικαστικά θέματα με εξαίρεση ίσως το απόγευμα της Παρασκευής. Χθες Σάββατο τα δύο τραπέζια υποχρεώθηκαν να μπουν στη συζήτηση και επί της ουσίας.

Σύμφωνα με το πλαίσιο Γκουτέρες οι συνδαιτυμόνες στα δύο τραπέζια, όπως προκύπτει από διασταυρωμένες πληροφορίες από τα Ηνωμένα Έθνη, η ε/κ και η τ/κ πλευρά ξεκινώντας από χθες δεσμεύτηκαν να συζητήσουν την εξωτερική και την εσωτερική πτυχή του Κυπριακού την εβδομάδα που μπαίνει:

Table 1

Στο μεγάλο τραπέζι όπου παρακάθονται οι δύο κυπριακές πλευρές, οι τρεις εγγυήτριες και η ΕΕ, θα συζητήσουν το νέο πλαίσιο ασφαλείας της ομοσπονδιακής Κύπρου. Όλες οι πλευρές δεσμεύτηκαν να συζητήσουν και να εξεύρουν λύσεις με βάση τις πιο κάτω κατευθυντήριες γραμμές:

  • Ποιο θα είναι το νέο σύστημα ασφαλείας στην Κύπρο; Όλοι συμφωνούν (η Τουρκία δεν το λέει δημόσια) ότι οι συνθήκες εγγυήσεως και συμμαχίας καταργούνται και αναζητείται μηχανισμός υποκατάστασής τους.
  • Ποιος θα είναι ο μηχανισμός της λύσης; Όλοι συμφωνούν και η Τουρκία το συζητά, ότι οι συνθήκες αυτές θα υποκατασταθούν διά της λειτουργίας ενός νέου μηχανισμού εφαρμογής της λύσης με 3 υποκατηγορίες: α) Εκτέλεσης της λύσης(Implementation) β) Παρακολούθησης της λύσης (Monitoring) και Επίβλεψης της λύσης (Oversight).
  • Τα ξένα στρατεύματα στην Κύπρο θα αποχωρήσουν στη μεγάλη τους πλειοψηφία από τις πρώτες μέρες εφαρμογής της λύσης.

Ο διαδικαστικός αυτός μηχανισμός συζήτησης ηχεί αρκούντως ικανοποιητικός. Διπλωματικοί κύκλοι, ωστόσο, επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να παραμένουν υπό συζήτηση πολύ δύσκολα θέματα. Για παράδειγμα:

  • Ποιοι θα εγγυηθούν την εφαρμογή της λύσης; Τα Ηνωμένα Έθνη, η ΕΕ ή θα συμμετέχουν και οι εγγυήτριες δυνάμεις;
  • Θα υπάρξει μια πολυεθνική δύναμη για την επίβλεψη της εφαρμογής της λύσης ή σε αυτή θα συμμετέχουν με αγήματα και οι εγγυήτριες δυνάμεις;
  • Είναι δυνατόν να υποχωρήσει εντελώς η Τουρκία από τη θέση ότι δεν δέχεται μηδενικές εγγυήσεις και στρατεύματα χωρίς έστω να πάρει κάποιους ισχυρούς συμβολισμούς, όπως π.χ. τα αγήματα ΤΟΥΡΔΥΚ και ΕΛΔΥΚ που διεκδικεί; Αυτήν την απόφαση είναι σίγουρο πάντως ότι δεν μπορεί να την πάρει μόνος του ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου.
  • Τέλος η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Κύπρο θα έχει τελικό χρονοδιάγραμμα (sunset clause) ή θα τεθεί υπό επανεξέταση σε μερικά χρόνια; (review).

Table 2

Αν στο τραπέζι 1 η Τουρκία θα βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση, ώστε να πάρει σημαντικές αποφάσεις, στο τραπέζι 2 το κλίμα δεν θα είναι καθόλου εύκολο και για τις δύο κοινότητες, κυρίως όμως για την ε/κ πλευρά. Με βάση το διαδικαστικό πλαίσιο Γκουτέρες οι δύο πλευρές καλούνται να καταλήξουν σε 4 σοβαρά θέματα:

  • Πρώτον στη διακυβέρνηση. Αυτό που ζητείται από την ε/κ πλευρά είναι να συγκατανεύσει στην εκ περιτροπής προεδρία.
  • Δεύτερον στο εδαφικό. Αυτό που ζητείται από την τ/κ πλευρά είναι να συμφωνήσει σε χάρτη στο εδαφικό κοντά στο 28,6% με τη Μόρφου να επιστρέφει υπό ε/κ διοίκηση.
  • Τρίτον στο περιουσιακό. Υπάρχει μια σύγκλιση μέχρι στιγμής ότι το δικαίωμα του ιδιοκτήτη είναι απαραβίαστο. Ως εκ τούτου δικαιούται, είτε να επιστρέψει, είτε να αποζημιωθεί, είτε να προχωρήσει σε ανταλλαγή. Υπάρχει επίσης κατανόηση ότι οι Τ/Κ μακροχρόνιοι χρήστες ε/κ σπιτιών στο τ/κ συνιστών κρατίδιο, θα αντιμετωπισθούν με βάση τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ και κυρίως την απόφαση Δημόπουλος. Υπάρχει επίσης συναντίληψη ότι οι Ε/Κ ιδιοκτήτες γης στα εδάφη που θα επιστρέψουν υπό ε/κ διοίκηση θα έχουν τον πρώτο λόγο, με εξαίρεση κάποιες μεγάλες τ/κ αναπτύξεις γης. Η μεγάλη διαφορά αυτήν τη στιγμή βρίσκεται στις ε/κ εκτάσεις γης στον Βορρά οι οποίες παραμένουν αναξιοποίητες. Η ε/κ πλευρά επιμένει ότι πρέπει να επιστραφούν αυτούσιες, η τ/κ πλευρά επιμένει σε κάποια ποσόστωση.
  • Τέταρτο στα δικαιώματα των Τούρκων υπηκόων. Στο κεφάλαιο αυτό η ε/κ πλευρά επιχείρησε να επικαλεστεί το κοινοτικό κεκτημένο, ωστόσο ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν που παρακάθεται στις συνομιλίες, Φρανς Τίμερμανς, ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ μπορεί να διαχειριστεί το θέμα αυτό ως εσωτερική διευθέτηση στην Κύπρο, όπως συμβαίνει στην Πορτογαλία με τους Βραζιλιάνους, στην Ισπανία με τους Αργεντινούς και στα νησιά Άλαντ που ανήκουν στη Φινλανδία, αλλά κατοικούνται από Σουηδούς. Η Κομισιόν, όπως διευκρίνισε και στον πρόεδρο Αναστασιάδη στις Βρυξέλλες, θα ασκούσε βέτο αν οι όποιες ελευθερίες Τούρκων υπηκόων στην Κύπρο περιόριζαν την ελεύθερη διακίνηση ευρωπαίων πολιτών και δη των Ελλαδιτών. Αυτό που συζητείται σήμερα αφορά βασικά τη χορήγηση αδειών εργασίας σε Τούρκους υπηκόους, ο αριθμός των οποίων θα προσαρμόζεται σε όσους Ελλαδίτες ελεύθερα επιθυμούν να εργάζονται στην Κύπρο. Το θέμα αυτό (κυρίως για τις υπηκοότητες) είχε εγερθεί από το 2003 στο πλαίσιο του σχεδίου Ανάν 3 και ο τότε διαπραγματευτής Αλέκος Μαρκίδης ζήτησε μόνιμη εξαίρεση από το κοινοτικό κεκτημένο, ώστε για σκοπούς δημογραφικούς ο αριθμός των Τούρκων υπηκόων να μην ξεπερνά την αναλογία 4:1. Η σύγκλιση αυτή επιβεβαιώθηκε και κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων Χριστόφια - Ταλάτ.

Το πολιτικό πλαίσιο

Το διαδικαστικό πλαίσιο Γκουτέρες έχει, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, όλα τα εχέγγυα να δώσει από Δευτέρας ένα αξιόπιστο πολιτικό πλαίσιο το οποίο μπορεί να αποτελέσει τη σπονδυλική στήλη της λύσης. Προς αυτήν την κατεύθυνση όλες οι πλευρές απαιτείται να συνεργαστούν σοβαρά με τον Έσπεν Μπαρθ Άιντε (αν τα πράγματα δυσκολέψουν δεν αποκλείεται νέα κάθοδος Γκουτέρες) προς 2 κατευθύνσεις, σε ό,τι αφορά το κεφάλαιο Ασφάλεια και Εγγυήσεις:

  • Πρώτον στην υλοποίηση του μηχανισμού εφαρμογής και υλοποίησης της λύσης. Δηλαδή να προταθούν και να συμφωνηθούν τα αξιόπιστα εκείνα σώματα και επιτροπές που θα εκτελούν, θα παρακολουθούν και θα επιβλέπουν την εφαρμογή της λύσης.
  • Δεύτερον στην εξεύρεση όλων εκείνων των αναγκαίων ρυθμίσεων οι οποίες θα πείσουν τόσο τους Ελληνοκύπριους όσο και τους Τουρκοκύπριους ότι μπορούν να ζήσουν με ασφάλεια στην ομοσπονδιακή Κύπρο. Προς αυτήν την κατεύθυνση συζητούνται σειρά άρθρων τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν στο νέο σύνταγμα της Κυπριακής ομοσπονδίας και επίσης η θεσμική εμπλοκή της ΕΕ αλλά και του ΟΗΕ.

Οι δύο κίνδυνοι

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία που μπαίνει στα βαθιά από αύριο Δευτέρα ελλοχεύουν δύο κίνδυνοι:

  1. Οι συμμετέχοντες ελλείψει της καταλυτικής παρουσίας Γκουτέρες, να βρεθούν ξανά σε διαδικαστικό αδιέξοδο.
  2. Οι διαπραγματευτές να επιχειρήσουν πέρα από το πολιτικό πλαίσιο να μπουν και να χαθούν σε λεπτομέρειες όπως συνέβη αρκετές φορές στο παρελθόν.

Αν πάντως η διαδικασία εξελιχθεί ομαλά από αύριο και κυρίως παραγωγικά δεν αποκλείεται οι διαπραγματεύσεις να μεταφερθούν την ερχόμενη βδομάδα στη Γενεύη και να ολοκληρωθούν σε επίπεδο πρωθυπουργών Ελλάδας - Τουρκίας - Μεγάλης Βρετανίας.

Σε χθεσινές δηλώσεις τους πάντως τόσο ο Έλληνας ΥΠΕΞ Κοτζιάς όσο και ο κ. Τσαβούσογλου ανέφεραν ότι θα παραμείνουν στο Κραν Μοντανά για ολόκληρη την εβδομάδα.

 

 

 

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Ψωμί, Παιδεία, Ελπίς καμία! #Pellotopos

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 22.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Νεκατωμένα στομάχια (Του Μιχάλη Θεοδώρου)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ, 21.09.2018

ΑΠΟΨΗ

Συνείδηση, τιμή και υπερηφάνεια

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ, 21.09.2018

Επιστροφή
στην αρχή