Πιθανοί τόποι ταφής γύρω από τον Άγιο Ιλαρίωνα…

ΑΠΟΨΗ /UNDERGROUND NOTES
Όταν μίλησα με έναν από τους μάρτυρες πριν από λίγο καιρό, προσπάθησα να διευθετήσω μια μέρα έτσι ώστε να πάμε όλοι μαζί με τους λειτουργούς της ΔΕΑ

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

 

Το πρωί της Τετάρτης 3ης Αυγούστου 2016 συναντούμε δύο μάρτυρες στο οδόφραγμα Λήδρα Πάλας. Πάμε προς τον Άγιο Ιλαρίωνα μαζί με τον Ξενοφώντα Καλλή, τον βοηθό του Ελληνοκύπριου μέλους της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους και τον Okan Oktay, τον συντονιστή των εκταφών της ΔΕΑ.

Οι μάρτυρές μας θέλουν να μας δείξουν στην περιοχή αυτή κάποιους πιθανούς τόπους ταφής κάποιων «αγνοουμένων».

Όταν μίλησα με έναν από τους μάρτυρες πριν από λίγο καιρό, προσπάθησα να διευθετήσω μια μέρα έτσι ώστε να πάμε όλοι μαζί με τους λειτουργούς της ΔΕΑ.

Ο μάρτυράς μας ήταν κάποιος που υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία στην περιοχή αυτή το 1973-74. Δεν είχε πάει εκεί τα τελευταία 42 χρόνια. Είχε ψάξει στο Google και μου είχε στείλει τις συντεταγμένες του μέρους που θα επισκεπτόμασταν. Όμως, δεν γνώριζα αν αυτή ήταν στρατιωτική περιοχή ή όχι. Γι' αυτό έδωσα τις συντεταγμένες στον Okan Oktay και στον Καλλή για να το ελέγξουν, έτσι ώστε να μην πάμε άσκοπα αν χρειαζόταν «άδεια» για να μπούμε στην περιοχή που θα μας έδειχνε ο μάρτυράς μας. Όταν ο Okan Oktay μας λέει ότι οι συντεταγμένες αυτές είναι έξω από τη στρατιωτική περιοχή, αποφασίζουμε να πάμε στην περιοχή την Τετάρτη.

Όμως, πριν φτάσουμε στην περιοχή, στον δρόμο προς τον Άγιο Ιλαρίωνα χαλάει το αυτοκίνητό μας –  έχει σπάσει ο σωλήνας του ραδιατέρ και σταματούμε. Ο Okan Oktay τηλεφωνεί σε έναν από τους ερευνητές στην Κυπριακή Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους, τον Yalkin Surech, για να έρθει και να μας πάρει έτσι ώστε να συνεχίσουμε. Τηλεφωνεί επίσης στον μηχανικό για να έρθει. Περιμένουμε λίγο, και όταν έρχονται και προσπαθούμε να φύγουμε, το αυτοκίνητο του Yalkin επίσης υπερθερμαίνεται! Ο μηχανικός προσπαθεί να επιδιορθώσει και τα δύο αυτοκίνητα. Τελικά το αυτοκίνητο του Yalkin επιδιορθώνεται, αλλά όχι αυτό του Okan. Έτσι πάμε όλοι με το αυτοκίνητο του Yalkin και συνεχίζουμε την πορεία μας.

Μπαίνουμε στον δρόμο που οδηγεί στον Λάρνακα της Λαπήθου και μετά από λίγο στρίβουμε δεξιά σε έναν χωματόδρομο. Σταματούμε και οι μάρτυρές μας και οι λειτουργοί της ΔΕΑ αρχίζουν να ερευνούν την περιοχή. Μένω κοντά στο αυτοκίνητο.

Μετά από λίγο ο Okan έρχεται πίσω για να μου πει ότι μπορεί να πήγαμε προς λάθος κατεύθυνση. Επίσης, δεν μπορούν να βρουν τον ένα από τους μάρτυρες!

Όμως μετά από λίγο τα πράγματα παίρνουν τη θέση τους και ξεκινούμε για να πάμε στο μέρος που ψάχνουμε. Έχουν βρει έναν χωματόδρομο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε, αλλά υποψιάζομαι ότι κανένα αυτοκίνητο δεν έχει περάσει από εδώ τα τελευταία 30 ή 40 χρόνια. Υπάρχει βλάστηση πάνω στον χωματόδρομο, όπως επίσης και πέτρες. Προφανώς ο χωματόδρομος αυτός δεν χρησιμοποιείται από κανέναν. Όμως, εμείς πάμε!

Σε κάποιο σημείο σταματούμε διότι πλέον δεν είναι δυνατό να προχωρήσουμε και περπατάμε.

Οι μάρτυρές μας τελικά βρίσκουν αυτό που ψάχνουν: τον στρατώνα τους όπου έμεναν για 15 μήνες το 1973-74.

Ο «στρατώνας» στην πραγματικότητα είναι ένα δωμάτιο κατεδαφισμένο, χωρίς στέγη. Η στέγη ήταν ούτως ή αλλιώς από αμίαντο και μπορούμε να δούμε τον αμίαντο στο έδαφος και κομμάτια των τοίχων είναι διάσπαρτα τριγύρω. Κάποιος ζωγράφισε γκράφιτι στους τοίχους, αλλά οι τρύπες από τις σφαίρες είναι ακόμα πολύ ορατές.

Μπορούμε να δούμε πάνω στα τούβλα σφραγισμένο το όνομα της κατασκευαστικής εταιρείας στα ελληνικά, και αυτή είναι η «επιβεβαίωση» ότι είμαστε στο σωστό μέρος.

Επειδή οι μάρτυρές μας ήταν προσκείμενοι στην Αριστερά, είχαν σταλεί στο σημείο αυτό ως είδος τιμωρίας. Το 1974 δεν έριξαν ούτε μια σφαίρα αφού δεν τους είχαν δώσει όπλα! Επιβίωσαν στον πόλεμο χωρίς όπλα και το πιο σημαντικό πράγμα είναι ότι κατάφεραν να μείνουν ζωντανοί…

«Χαίρομαι τόσο που μας είχαν στείλει εδώ», λέει ένας από τους μάρτυρες, «διότι αν δεν μας έστελναν εδώ θα είχαμε κάθε μέρα συγκρούσεις με τους χουντικούς. Τουλάχιστον εδώ δεν τους βλέπαμε».

Ήταν νεαρά αγόρια τότε, πέρασαν 42 χρόνια και αυτή είναι η πρώτη φορά που έρχονται εδώ, είναι πολύ ενθουσιασμένοι. Βγάζουν φωτογραφίες μπροστά από τους στρατώνες τους. Το 1973-74 μοιράζονταν τους στρατώνες αυτούς 7-8 νεαροί Ελληνοκύπριοι.

Και μετά αρχίζουμε να ερευνούμε το μέρος για τους πιθανούς τόπους ταφής, ο λόγος για τον οποίο βρισκόμαστε εδώ.

Στη στροφή του δρόμου που οδηγεί στους στρατώνες είχαν βρει τέσσερα νεκρά σώματα και τους είχαν δοθεί διαταγές να τα θάψουν.

Υπήρχαν συγκρούσεις εδώ και μετά τις συγκρούσεις, στις 23 Ιουλίου 1974, είχαν πάρει αυτά τα τέσσερα σώματα και τα έθαψαν, τα δύο σε μια τρύπα κοντά στην τουαλέτα και τα άλλα δύο σε ένα χαντάκι.

Ένας από τους μάρτυρες, μας λέει: «Είχα μείνει πίσω αλλά είδα την ταφή».

Η τουαλέτα είχε στέγη από λαμαρίνα και δίπλα από την τουαλέτα υπήρχε μια μεγάλη τρύπα.

Ο Καλλής μάς φωνάζει να πάμε πιο πάνω: «Ελάτε! Το βρήκα!».

Και το βρήκε! Υπάρχει μια πόρτα από λαμαρίνα εκεί όπου βρισκόταν η τουαλέτα και δίπλα μια μεγάλη τρύπα.

Ο μάρτυράς μας λέει: «Δύο Τουρκοκύπριοι είχαν θαφτεί στην τρύπα και δύο Τουρκοκύπριοι στο χαντάκι».

Αρχίζουν να ψάχνουν μαζί με τον Καλλή για το χαντάκι που ήταν πέντε-έξι μέτρα μακριά από την τουαλέτα.

Τους είχαν θάψει εδώ και είχαν βάλει πέτρες από πάνω τους, πέτρες που είχαν μαζέψει από τριγύρω.

Μετά αρχίζουμε να ψάχνουμε για ένα στρατιωτικό φυλάκιο κοντά στον στρατώνα, όπου θα μας δείξουν ένα άλλο μέρος για έναν «αγνοούμενο» Τουρκοκύπριο.

Και βρίσκουμε τα ερείπια του φυλακίου. Από εδώ μπορείς να δεις το κάστρο του Αγίου Ιλαρίωνα. Ποτέ δεν έχω δει τον Άγιο Ιλαρίωνα από αυτή τη γωνία.

Κάτω από αυτή τη στρατιωτική θέση είχε σκοτωθεί στον πόλεμο ένας Τουρκοκύπριος και έσπρωξαν το σώμα του κάτω από τον γκρεμό.

Όταν ήταν σε σκοπιά εδώ, φώναζαν ο ένας στον άλλο με τους Τουρκοκύπριους σε σκοπιά στον επόμενο λόφο που ονομάζεται «Adatepe».

Το μέρος όπου στεκόμαστε, αντιλαμβάνομαι ότι ονομάζεται περιοχή «Yanik Sirt» («Καμένη Κορυφογραμμή»).

Επιστρέφουμε και πηδούμε πάνω από έναν πέτρινο τοίχο, στην κατεύθυνση των ερειπίων του στρατώνα. Ο πέτρινος τοίχος χρησίμευε ως «φράχτης» εκείνο τον καιρό…

Ο μάρτυράς μας λέει: «Υπάρχει ακόμα ένας νεκρός εδώ».

«Τον πήραν πάνω από τον τοίχο, αλλά, τι έκαναν; Τον έθαψαν εδώ; Είδαμε μόνο να τον κουβαλούν πάνω από αυτόν τον φράχτη».

Έτσι οι δύο μάρτυρές μας, μας έχουν δείξει σήμερα τους πιθανούς τόπους ταφής έξι «αγνοουμένων» Τουρκοκυπρίων.

«Είσαι σίγουρος ότι ήταν Τουρκοκύπριοι;», ρωτώ τον έναν από τους μάρτυρες.

«Ίσως…Ίσως ήταν Τουρκοκύπριοι ή ίσως ήταν Τούρκοι στρατιώτες. Πιστεύαμε ότι ήταν Τουρκοκύπριοι. Νομίζω είχαν έρθει από κάτω, από την περιοχή δίπλα στο Κάρμι. Υπήρξαν συγκρούσεις εδώ. Ένας από τους φίλους μας είχε τραυματιστεί. Είχαμε μείνει μαζί του για λίγο για να τον κρατήσουμε ζωντανό, αλλά μας είχε πει 'Πηγαίνετε!' και είχαμε φύγει, και όταν επιστρέψαμε είδαμε ότι είχε πεθάνει».

Η μέρα που είχαν βρει και θάψει τους έξι «αγνοούμενους» ήταν η 23η Ιουλίου 1974. Οι Ελληνοκύπριοι έφυγαν από την περιοχή αυτή στις 26 Ιουλίου 1974.

«Εδώ είχε πεθάνει και ο γάιδαρός μας. Αν ψάξουμε, θα μπορούμε να δούμε και τα οστά του μπροστά από τον στρατώνα μας».

Και μου λέει την ιστορία του γάιδαρου.

Όταν υπηρετούσαν τη στρατιωτική τους θητεία σε αυτήν την απομακρυσμένη και απομονωμένη περιοχή ως «τιμωρία», επειδή ήταν αριστεροί, ήταν πολύ δύσκολο να τους πάρουν τρόφιμα.

Μια μέρα το 1973 είχαν επισκεφτεί τον μουχτάρη του χωριού Κάρμι. Είχε μια φωτογραφία στον τοίχο του, με έναν γάιδαρο μαζί με τη διάσημη ηθοποιό Raquel Welch.

Η Raquel Welch είχε έρθει στο Κάρμι για την ταινία με τίτλο «Sin» που γύρισαν εδώ το 1970 και έβγαλε φωτογραφία με αυτόν τον γάιδαρο, αφού και ο γάιδαρος εμφανιζόταν στην ταινία και τον ίππευε η Raquel Welch.

Έτσι ο μουχτάρης του χωριού Κάρμι δάνεισε τον γάιδαρο στους μάρτυρές μας –τον γάιδαρο που ίππευε η Raquel Welch– έτσι ώστε να μεταφέρουν τρόφιμα. Από εκείνη τη μέρα και μετά ο γάιδαρος εχρησιμοποιείτο για τη μεταφορά τροφίμων.

Όμως, στη διάρκεια των συγκρούσεων εκεί το 1974, ο γάιδαρος επίσης πυροβολήθηκε και πέθανε.

«Ο γάιδαρος που μετέφερε τρόφιμα για μας κάθε μέρα πυροβολήθηκε και πέθανε. Την επόμενη μέρα είχε φουσκώσει και τα πόδια του ήταν στον αέρα», μας λένε.

Στεκόμαστε και βλέπουμε τη θέα. Είμαστε ψηλά, πάνω από την παραλιακή περιοχή της Κερύνειας, και ολόκληρη η ακτή είναι ευδιάκριτη από εδώ.

Η μυρωδιά των πεύκων, η μυρωδιά των βοτάνων που φυτρώνουν εδώ, είναι εκπληκτική.

Ολόκληρη η περιοχή έχει μια εκπληκτική ομορφιά και όταν κοιτάζεις κάτω μπορείς να δεις πόσο τσιμέντο χρησιμοποιείται με αποτέλεσμα να καταστρέφεται η ομορφιά. Η μόνη «πράσινη» περιοχή είναι αυτή, η περιοχή του Αγίου Ιλαρίωνα.

Βγάζουμε φωτογραφίες και παίρνουμε συντεταγμένες και αρχίζουμε να περπατούμε πίσω προς το αυτοκίνητο. Όμως, υπάρχει ακόμα ένα πρόβλημα. Δεν υπάρχει χώρος για να κάνει επαναστροφή το αυτοκίνητο!

Έτσι, περνούν περίπου 15-20 λεπτά για να γυρίσουμε πίσω το αυτοκίνητο. Ο Okan Oktay και ένας από τους μάρτυρές μας περπατούν για να οδηγήσουν το αυτοκίνητο και να καθαρίσουν τον δρόμο από τις πέτρες και καθοδηγούν τον Yalkin στα δύσκολα σημεία.

Όλοι μας είμαστε καταϊδρωμένοι και το αυτοκίνητο αρχίζει πάλι να υπερθερμαίνεται. Σταματούμε κάτω από κάποια πεύκα για να αφήσουμε το αυτοκίνητο να κρυώσει.

Τελικά επιστρέφουμε στη Λευκωσία χωρίς άλλες αναστατώσεις.

Ευχαριστώ τους δύο μάρτυρές μας που ήρθαν μετά από 42 χρόνια και μοιράστηκαν αυτά που γνωρίζουν. Ευχαριστώ τους λειτουργούς της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους, Ξενοφώντα Καλλή, Okan Oktay και Yalkin Surech που ήρθαν μαζί μας και έδωσαν τη δυνατότητα στους μάρτυρές μας να δείξουν στη ΔΕΑ τους πιθανούς τόπους ταφής.

 

 

 

Λεζάντες για φωτό:

  1. Ο Καλλής και ο Okan εξερευνούν τους πιθανούς τόπους ταφής.
  2. Ο Καλλής εξερευνά το πρώην στρατιωτικό φυλάκιο του 1974. 
  3. Ο στρατώνας από όπου φαίνεται ο Άγιος Ιλαρίωνας.
  4. Θέα του Αγίου Ιλαρίωνα από εκεί που βρισκόμασταν.
    5. Η Raquel Welch πάνω στον γάιδαρο στο Κάρμι κατά τη διάρκεια της ταινίας.
  5. Η Raquel Welch στο Κάρμι στα γυρίσματα της ταινίας «Sin».

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Διαβάστε επίσης:

ΑΠΟΨΗ

Τράπουλα δεν βλέπει, αλλά την ανακατεύει κιόλας!

ΚΩΣΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, 10:30 (τελευταία ενημέρωση 10:30)

ΑΠΟΨΗ

Συνταγή σταδιακής διχοτόμησης…

Πολίτης News, 10:14 (τελευταία ενημέρωση 10:14)

ΑΠΟΨΗ

Για την πρόταση Πολυβίου: Μια πολιτική προσέγγιση

Πολίτης News, 09:51 (τελευταία ενημέρωση 09:51)

Επιστροφή
στην αρχή