Ποιος ήταν ο Φραγκίσκος Σαλίπας

ΕΙΔΗΣΕΙΣ /ΚΥΠΡΟΣ
Ο Φραγκίσκος Σαλίπας όταν έφθασε στη Βενετία φρόντισε με ένα επίσημο έγγραφο να πιστοποιήσει τα στοιχεία του, για να μπορέσει να λάβει κάποια ενίσχυση

* Της Νάσας Παταπίου

Ο Φραγκίσκος Σαλίπας όταν έφθασε στη Βενετία φρόντισε με ένα επίσημο έγγραφο να πιστοποιήσει τα στοιχεία του, για να μπορέσει να λάβει κάποια ενίσχυση ως πρόσφυγας από τη Δημοκρατία της Βενετίας. Έτσι εμφανίστηκε ενώπιον ενός Βενετού νοτάριου μαζί με δύο συμπατριώτες του Κυπρίους, για να πιστοποιήσουν ενόρκως ως μάρτυρες τα στοιχεία του καθώς και τις υπηρεσίες τις οποίες προσέφερε στον πόλεμο. Και οι δύο μάρτυρες, όπως καταγράφεται στην πηγή, κατάγονταν από τις Αλυκές, δηλαδή ήταν συντοπίτες του Φραγκίσκου Σαλίπα. Ο ένας μάρτυρας ήταν ο Βίκτωρας Πλατανίτης  και ο άλλος ο Άγγελος Γούναρης του Χριστόφορου. Ο Βίκτωρας Πλατανίτης, όπως γνωρίζουμε από άλλες πηγές, είχε ναυπλιώτικη καταγωγή και ήταν μέλος του ελαφρού ιππικού στην Κύπρο. Αναφέρεται άλλωστε στο έγγραφο ως γενναίος (strenuo), γιατί ως γνωστόν οι stradioti σε όλες ανεξαιρέτως τις βενετικές πηγές χαρακτηρίζονται ως ανδρείοι (strenui). Οι έρευνές μας άλλωστε έχουν δώσει στοιχεία για τη συμβολή της οικογένειας αυτής στον πόλεμο της Κύπρου. Συγκεκριμένα ο Βρεττός Πλατανίτης από το Ναύπλιο, συγγενής του Βίκτωρα Πλατανίτη, καθώς και άλλα μέλη της οικογένειάς του είχαν υπερασπιστεί τη Λευκωσία το 1570. Ο Βρεττός Πλατανίτης βρισκόταν στην άμυνα του προμαχώνα Κωνστάντζο όπου πληγώθηκε και συνελήφθη αιχμάλωτος. Μετά από τέσσερα χρόνια στην αιχμαλωσία κατόρθωσε να ελευθερωθεί φτάνοντας στη Βενετία. Για τον άλλο μάρτυρα του Σαλίπα με το επίθετο Γούναρη δεν έτυχε να εντοπίσουμε οποιαδήποτε στοιχεία για την οικογένειά του. 

Οι δύο μάρτυρες ενόρκως πιστοποιούσαν ότι ο Φραγκίσκος Σαλίπας υπηρετούσε ως φύλακας στις Αλυκές της Κύπρου για μακρύ χρονικό διάστημα. Ως γνωστόν, οι Αλυκές Λάρνακας με την πλούσια παραγωγή άλατος, ενός πολύ επικερδούς προϊόντος κατά τη Βενετοκρατία, έπρεπε να φρουρούνται και να προστατεύονται από τους κλέφτες και τους πειρατές. Η Γαληνοτάτη εύλογα δαπάνησε αρκετά χρήματα για να κάνει έργα ανάπτυξης στις Αλυκές, τόσο για την προστασία των ίδιων των Αλυκών όσο και για αύξηση του προϊόντος του άλατος. Έτσι μαζί με τους άλλους υπαλλήλους που φρόντιζαν για τις Αλυκές, όπως πληροφορούμαστε στο έγγραφο αυτό, διετέλεσε φύλακάς τους και ο Φραγκίσκος Σαλίπας έως την πτώση της Κύπρου στην εξουσία των Οθωμανών. 

Όταν πλησίασε η οθωμανική αρμάδα και είχαν ήδη αρχίσει οι προετοιμασίες για αντιμετώπιση του πολέμου που πλησίαζε, μεταξύ άλλων δόθηκε εντολή στον φρουρό των Αλυκών Φραγκίσκο Σαλίπα να σπεύσει για συγκέντρωση τροφίμων για την πρωτεύουσα. Ο Φραγκίσκος, αμέσως μετά την εντολή του Βενετού καπιτάνου των Αλυκών, Bernardin Polani, άρχισε να συγκεντρώνει από τα γύρω χωριά τρόφιμα. Σε διάστημα πέντε μηνών εργαζόμενος ακατάπαυστα έστειλε στη Λευκωσία μεγάλες ποσότητες από σιτάρι, κριθάρι, όσπρια και άλλα τρόφιμα. Με την αποβίβαση των εχθρικών στρατευμάτων έλαβε εντολή να μεταβεί στην άμυνα της Λευκωσίας, όπου έφθασε μαζί με την οικογένειά του, τη σύζυγο, τα παιδιά καθώς και άλλους συγγενείς του. 

Στη Λευκωσία κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, όπως διαβεβαίωναν οι δύο Κύπριοι μάρτυρες, ο Φραγκίσκος Σαλίπας εντάχθηκε στον λόχο του Νικόλαου Benedusio. Ας σημειωθεί ότι οι δύο άνδρες Σαλίπας και Benedusio ήταν γνώριμοι αφού υπηρετούσαν και οι δύο στη φρούρηση των Αλυκών. Ο Νικόλαος Benedusio με ένα λόχο τουρκοπούλων ήταν επί σειρά ετών ο διοικητής για τη φρούρησή των Αλυκών (capo della custodia delle Saline). Τον Οκτώβριο του 1557 μάλιστα, όπως σημειώνει ο ίδιος ο μετέπειτα δόγης, Λεονάρδος Dona, είχε συναντήσει στις Αλυκές τον Benedusio και του είχε δώσει πληροφορίες σχετικά με τις Αλυκές. Η Γαληνοτάτη επειδή είχε αναγνωρίσει την προσφορά του Benedusio είχε υποσχεθεί, μετά από αίτημα του ιδίου, να διορίσει μετά τον θάνατό του στην ίδια θέση τον γιο του, Ιερώνυμο.

Στο έγγραφό μας δεν αναφέρεται σε ποιου προμαχώνα την άμυνα βρισκόταν ο Φραγκίσκος Σαλίπας μαζί με τον λόχο του Benedusio, ωστόσο οι μάρτυρες μιλούν για την όλη δράση του και τη συμμετοχή του σε συμπλοκές με τον εχθρό, κατά τις οποίες κατόρθωσε να πλήξει αρκετούς Οθωμανούς. Όμως είχε κτυπηθεί και ο ίδιος από τη βολή μιας πέτρας (sassata) και πληγώθηκε στο κεφάλι. Επίσης δέχθηκε και ένα άλλο κτύπημα και πληγώθηκε στο αριστερό πόδι. Τελικά με την πτώση της πόλης, όπως ήταν πληγωμένος, έπεσε στα χέρια του εχθρού αιχμάλωτος όχι μόνο αυτός, αλλά και η σύζυγος και τα παιδιά του καθώς και άλλοι συγγενείς του.

 

Oι ιδιοκτήτες της ιστοσελίδας www.politis.com.cy διατηρούν το δικαίωμα να αφαιρούν σχόλια αναγνωστών, δυσφημιστικού και/ή υβριστικού περιεχομένου, ή/και σχόλια που μπορούν να εκληφθεί ότι υποκινούν το μίσος/τον ρατσισμό ή που παραβιάζουν οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία. Οι συντάκτες των σχολίων αυτών ευθύνονται προσωπικά για την δημοσίευσή τους. Αν κάποιος αναγνώστης/συντάκτης σχολίου, το οποίο αφαιρείται, θεωρεί ότι έχει στοιχεία που αποδεικνύουν το αληθές του περιεχομένου του, μπορεί να τα αποστείλει στην διεύθυνση της ιστοσελίδας για να διερευνηθούν.

Επόμενο άρθρο:

Αφιέρωμα

Οι περιπέτειες του Φραγκίσκου Σαλίπα

Η αρχειακή έρευνα πολλές φορές φέρνει στο προσκήνιο στοιχεία σχετικά με τις ρίζες οικογενειών, των οποίων απόγονοι εξακολουθούν να ζουν σήμερα

03 / 03
Επιστροφή
στην αρχή